Thị trường đào Tết trầm lắng: Phác họa xu hướng tiêu dùng cuối năm

2 giờ trướcBài gốc

Sức mua suy giảm

Tết luôn là thời điểm chi tiêu cao nhất trong năm. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức, thu nhập của một bộ phận người dân chưa thực sự phục hồi, chi phí sinh hoạt và áp lực tài chính gia tăng, người tiêu dùng buộc phải cơ cấu lại thứ tự ưu tiên.

Nhiều vườn đào vắng khách đến mua.

Các khoản chi thiết yếu như thực phẩm, quà biếu, đi lại, lì xì được đặt lên hàng đầu. Những khoản mang tính tinh thần, trang trí - trong đó có đào Tết bắt đầu được cân nhắc kỹ lưỡng hơn. Không ít gia đình chuyển từ cành đào lớn sang cành nhỏ, từ đào thế sang đào cành phổ thông, thậm chí chấp nhận không mua.

Đây không đơn thuần là vấn đề thu nhập thực tế, mà còn là tâm lý tiết kiệm chi phí. Khi triển vọng năm mới còn nhiều ẩn số, xu hướng giữ tiền dự phòng trở nên phổ biến. Hàng nghìn quyết định tiết giảm chi tiêu nhỏ lẻ, cộng hưởng lại, tạo thành làn sóng khiến thị trường đào co hẹp rõ rệt.

Ở góc độ thị trường, đây là biểu hiện điển hình của cầu tiêu dùng suy yếu trong nhóm hàng hóa mang tính mùa vụ và biểu tượng.

Nếu sức mua là biến số từ phía cầu, thì thời tiết lại là rủi ro trực tiếp từ phía cung. Đào là loại cây đặc biệt nhạy cảm với nhiệt độ và nhịp biến thiên khí hậu. Chỉ một đợt nắng ấm kéo dài hoặc một đợt rét đậm bất thường cũng có thể làm lệch toàn bộ kế hoạch chăm sóc.

Trao đổi với PetroTimes, chị Linh - chủ vườn đào Phú Thượng cho biết: “Hoa nở sớm trước Tết sẽ mất giá mạnh; hoa nở muộn khó bán vì người mua không chờ đợi rủi ro. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, người trồng đào như chúng tôi buộc phải “chạy đua với thời tiết”: che lưới, hãm nước, thắp điện ban đêm để điều chỉnh sinh trưởng. Chi phí tăng lên, trong khi khả năng kiểm soát kết quả vẫn không tuyệt đối”.

Chị Linh cũng cho biết thêm, đào đặc biệt là đào thế không phải cây trồng ngắn ngày. Một gốc đào đẹp có thể mất nhiều năm tạo dáng. Nếu một mùa thất bại, thiệt hại không chỉ dừng lại ở một vụ mà còn ảnh hưởng đến cả vốn và kế hoạch sản xuất nhiều năm sau.

Bên cạnh yếu tố kinh tế và thời tiết, một nguyên nhân sâu xa khác là sự thay đổi trong cách người Việt đón Tết.

Quá trình đô thị hóa khiến nhiều gia đình chuyển sang căn hộ chung cư diện tích vừa phải, ưu tiên không gian gọn gàng, tiện nghi. Một cành đào tán rộng không còn phù hợp với mọi không gian sống hiện đại.

Song song đó, thế hệ trẻ có xu hướng đề cao trải nghiệm - du lịch, nghỉ dưỡng, tụ họp bạn bè hơn là đầu tư lớn vào trang trí nhà cửa. Ngân sách Tết vì thế có thể được phân bổ sang vé máy bay, chuyến đi xa thay vì cây cảnh.

Thị trường hoa, cây cảnh cũng trở nên đa dạng hơn. Lan hồ điệp, cây cảnh mini, các sản phẩm trang trí phong cách tối giản ngày càng cạnh tranh trực tiếp với đào truyền thống. Khi lựa chọn phong phú, đào không còn giữ vị thế gần như độc tôn như trước.

Sự chuyển dịch này diễn ra âm thầm nhiều năm, và mùa Tết năm nay chỉ là thời điểm bộc lộ rõ nét hơn xu hướng điều chỉnh trong tiêu dùng văn hóa.

Xu hướng thuê đào - phân hóa thị trường

Một điểm đáng chú ý là xu hướng thuê đào thế, đào cổ thụ thay vì mua đứt cũng đã diễn ra từ nhiều năm trước. Nhiều cơ quan, doanh nghiệp vẫn cần cây đẹp tạo không khí Tết, nhưng lựa chọn thuê vài ngày rồi trả lại nhà vườn để tiết kiệm chi phí và tránh xử lý sau Tết.

Nhiều cơ quan, doanh nghiệp vẫn cần cây đẹp tạo không khí Tết, nhưng lựa chọn thuê theo ngày rồi trả lại nhà vườn để tiết kiệm chi phí (Ảnh minh họa)

Xu hướng này giúp phân khúc đào thế cao cấp duy trì doanh thu tương đối ổn định, song lại làm giảm nhu cầu ở phân khúc đào cành phổ thông vốn phụ thuộc chủ yếu vào hộ gia đình.

Thị trường vì vậy phân hóa rõ rệt: cây đẹp, độc đáo vẫn có khách; đào đại trà tiêu thụ chậm, biên lợi nhuận giảm. Đây là tín hiệu cho thấy cấu trúc cầu đang thay đổi, buộc nhà vườn phải tái định vị sản phẩm nếu muốn duy trì hiệu quả kinh tế.

Một đặc điểm khác của mùa đào năm nay là tâm lý “đợi sát Tết”. Người mua kỳ vọng giá sẽ giảm vào những ngày cuối, khi người bán phải “xả hàng”. Điều này khiến các chợ hoa đầu vụ thưa vắng, tạo cảm giác ảm đạm.

Với người trồng đào, mỗi ngày chờ đợi đồng nghĩa với chi phí chăm sóc, vận chuyển, bảo quản tăng lên và rủi ro thời tiết cao hơn. Áp lực dòng tiền vì thế trở nên rõ rệt, nhất là khi vốn đầu tư đã “chôn” suốt một năm.

Ở góc nhìn kinh tế, đây là hệ quả của sự mất cân bằng tạm thời giữa cung và cầu, cộng với tâm lý thị trường dè dặt.

Người trồng đào “chạy đua" với thời tiết.

Sự trầm lắng của thị trường đào Tết năm nay không chỉ là câu chuyện cung - cầu ngắn hạn. Nó phản chiếu bức tranh rộng hơn của nền kinh tế và những chuyển động trong đời sống xã hội.

Tuy nhiên, nhìn ở chiều ngược lại, đây cũng có thể là nhịp điều chỉnh tự nhiên sau những năm sôi động. Khi kinh tế phục hồi ổn định hơn, sức mua cải thiện, niềm tin tiêu dùng tăng lên, thị trường đào có thể lấy lại đà tăng trưởng.

Bởi đào không chỉ là hàng hóa. Đó là biểu tượng văn hóa của Tết miền Bắc, là ký ức gia đình, là dấu hiệu báo xuân. Dù quy mô có thể nhỏ lại, dù chi tiêu có thể tiết chế hơn, nhu cầu sở hữu một cành đào dù khiêm tốn - sẽ vẫn tồn tại.

Vấn đề đặt ra là làm thế nào để nghề trồng đào truyền thống thích ứng với biến động kinh tế và khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng, đa dạng hóa sản phẩm, tiếp cận tốt hơn các kênh tiêu thụ mới.

Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều thách thức, sự trầm lắng của thị trường đào Tết năm nay vì thế không chỉ là một câu chuyện mùa vụ. Điều đó phản ánh sức mua tiêu dùng cuối năm, cấu trúc thị trường và khả năng thích ứng của một nghề truyền thống trước những chuyển động mới của xã hội.

Huy Tùng

Nguồn PetroTimes : https://petrotimes.vn/thi-truong-dao-tet-tram-lang-phac-hoa-xu-huong-tieu-dung-cuoi-nam-737814.html