Trong bối cảnh thị trường dược phẩm, thực phẩm chức năng phát triển nhanh, hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng ngày càng trở nên tinh vi hơn, đe dọa sức khỏe cộng đồng. Từ thực trạng đó, Khánh Hòa đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp theo chỉ đạo của Chính phủ nhằm siết chặt quản lý, đấu tranh, ngăn chặn hàng giả, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe người tiêu dùng.
Mối nguy từ hàng giả
Khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao, thị trường dược phẩm, mỹ phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe rất sôi động. Đi cùng với đó là nguy cơ hàng giả, hàng kém chất lượng len lỏi, thách thức công tác quản lý nhà nước. Thực hiện Chỉ thị số 08 ngày 15-10-2025 của UBND tỉnh về tăng cường phòng, chống thuốc giả và thực phẩm giả, cùng các công điện của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh đã tăng cường kiểm tra, giám sát trên toàn địa bàn.
Năm 2025, Chi cục QLTT tỉnh đã kiểm tra 54 cơ sở dược phẩm, dược liệu, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm chức năng, vị thuốc y học cổ truyền; xử phạt 8 cơ sở vi phạm với số tiền 48,25 triệu đồng, chủ yếu liên quan đến vi phạm điều kiện kinh doanh dược và quản lý chất lượng thuốc. Đối với lĩnh vực thực phẩm, lực lượng chức năng kiểm tra 178 cơ sở, xử lý 43 vụ vi phạm, phạt hơn 303 triệu đồng, buộc tiêu hủy nhiều sản phẩm không bảo đảm an toàn. Những kết quả nêu trên cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng, đồng thời phản ánh thực tế thị trường hàng giả, hàng kém chất lượng còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Theo ông Trần Quốc Sanh - Phó Giám đốc Sở Công Thương, các đối tượng vi phạm hiện nay không còn hoạt động theo cách mua, bán truyền thống mà chuyển mạnh sang thương mại điện tử, sử dụng tài khoản ảo, quảng cáo sai sự thật, bán sản phẩm không rõ nguồn gốc, thậm chí sang chiết, đóng gói tại nhà. Để ngăn chặn hiệu quả, cần tăng cường phối hợp liên ngành giữa lực lượng QLTT, công an, y tế và chính quyền địa phương; tăng cường ứng dụng công nghệ giám sát, truy xuất nguồn gốc và xử phạt nghiêm, đặc biệt với các đường dây có tổ chức.
Lo ngại trước tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng tràn lan trên thị trường, chị Lê Thanh Mỹ (phường Nha Trang) chia sẻ: “Mỗi lần chọn mua thực phẩm chức năng cho người thân, tôi đều lưỡng lự vì quảng cáo lúc nào cũng hay, nhìn qua thì khó mà phân biệt thật - giả. Thấy nhiều thông tin các vụ phát hiện thuốc giả, thực phẩm giả, tôi thực sự lo lắng cho sức khỏe của người tiêu dùng, trong đó có gia đình mình”.
Không chỉ người dân, các cửa hàng kinh doanh chịu nhiều áp lực. Ông Nguyễn Minh Quang - chủ nhà thuốc Minh Anh (phường Bảo An) cho biết: “Thị trường xuất hiện hàng giả khiến uy tín của các cơ sở kinh doanh hợp pháp bị ảnh hưởng theo. Chúng tôi phải kiểm tra từng tem nhãn, đối chiếu nguồn gốc từng lô hàng để đảm bảo an toàn”.
Chặn hàng giả từ gốc
Thời gian qua, công tác chống hàng giả trên địa bàn tỉnh được triển khai theo hướng đánh thẳng vào "gốc rễ", từ kiểm soát nguồn cung, siết chặt lưu thông đến nâng cao trách nhiệm của cơ sở kinh doanh và ý thức người tiêu dùng. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tỉnh, năm 2025, riêng lĩnh vực y tế và an toàn thực phẩm, các lực lượng chức năng đã tổ chức 45 cuộc thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm với 380 cơ sở được kiểm tra trên toàn tỉnh, tập trung vào các lĩnh vực như: Dược, thực phẩm chức năng, sữa, trang thiết bị y tế và hoạt động khám, chữa bệnh. Qua kiểm tra có 12 tổ chức, cá nhân vi phạm bị xử lý vi phạm hành chính với tổng số tiền 270 triệu đồng. Đáng chú ý, trong công tác kiểm soát chất lượng thực phẩm, ngành y tế đã lấy 19 mẫu thực phẩm gửi kiểm nghiệm, kết quả chỉ 15/19 mẫu đạt yêu cầu. Trong số 4 mẫu không đạt, có 1 sản phẩm thực phẩm dinh dưỡng công thức vi phạm tiêu chuẩn công bố và 3 mẫu không đạt chỉ tiêu vi sinh, đã được xử lý theo quy định. Ông Nguyễn Hoàng Quy - Phó Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh cho biết: “Với những mặt hàng tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân, nếu chỉ xử lý ở khâu bán lẻ thì chưa đủ, mà phải tăng cường kiểm soát ngay từ nguồn cung, khâu lưu thông và các điểm trung chuyển. Do đó, thời gian tới, chi cục sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành y tế, công an và các lực lượng liên quan đẩy mạnh kiểm tra đột xuất; đồng thời giám sát hoạt động kinh doanh, thương mại, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm để răn đe. Mục tiêu cao nhất là làm trong sạch thị trường, không để hàng giả tồn tại trên địa bàn tỉnh”.
Cùng với sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng, giải pháp căn cơ để chặn từ "gốc” còn nằm ở trách nhiệm của doanh nghiệp và sự tỉnh táo của người tiêu dùng. Khi cơ sở kinh doanh tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp minh bạch nguồn gốc sản phẩm và người dân nói không với hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ, thị trường sẽ tự hình thành cơ chế sàng lọc hiệu quả. Chính sự đồng bộ giữa quản lý nhà nước và ý thức xã hội sẽ tạo nền tảng vững chắc để đấu tranh, ngăn chặn hàng giả, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.
HÀN DẠ NGUYỆT