Thị trường lao động quý I/2026 giữ đà ổn định trong bối cảnh việc làm còn áp lực

2 giờ trướcBài gốc

Theo số liệu từ Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong quý I, cả nước có gần 1,6 triệu thanh niên từ 15 đến 24 tuổi không có việc làm và cũng không tham gia học tập, đào tạo, tương đương 11,4% tổng số thanh niên.

Con số này tăng hơn 170.000 người so với quý trước, phản ánh áp lực đáng lưu ý trên thị trường lao động, nhất là với nhóm lao động trẻ đang trong giai đoạn hình thành kỹ năng và tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp.

Tình trạng này xuất hiện rõ hơn ở khu vực nông thôn, nơi tỷ lệ thanh niên không học, không việc làm lên tới 13%, cao hơn đáng kể so với mức 8,9% tại khu vực thành thị.

Thị trường lao động quý I năm 2026 tiếp tục duy trì ổn định, với quy mô lực lượng lao động và số người có việc làm biến động nhẹ so với quý trước.

Xét theo giới tính, nữ thanh niên tiếp tục là nhóm chịu tác động lớn hơn khi tỷ lệ rơi vào tình trạng này ở mức 12,8%, trong khi nam là 10%. Chênh lệch này cho thấy thị trường lao động không chỉ đối mặt với sức ép tạo việc làm, mà còn đặt ra yêu cầu phải thu hẹp khoảng cách tiếp cận cơ hội nghề nghiệp giữa các khu vực và các nhóm lao động.

Tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động quý I được ghi nhận ở mức 2,21%, gần như đi ngang so với quý trước và cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, mức ổn định của tỷ lệ thất nghiệp chưa phản ánh đầy đủ chất lượng việc làm, bởi tỷ lệ lao động không sử dụng hết tiềm năng vẫn ở mức 4,2%, cho thấy thị trường vẫn tồn tại một lượng không nhỏ lao động chưa được khai thác đúng năng lực hoặc chưa tiếp cận được công việc phù hợp.

Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên trong quý I ước đạt 53,6 triệu người, giảm gần 233.000 người so với quý trước, kéo tỷ lệ tham gia lực lượng lao động xuống còn 68,3%.

Trong bối cảnh này, xu hướng chuyển dịch cơ cấu lao động tiếp tục diễn ra theo hướng tăng tỷ trọng ở các ngành phi nông nghiệp, đặc biệt là khu vực dịch vụ. Đây tiếp tục là khu vực thu hút lao động lớn nhất, với khoảng 21,5 triệu người làm việc, chiếm 41% tổng số lao động có việc làm và tiếp tục tăng so với cùng kỳ năm trước.

Khu vực công nghiệp và xây dựng hiện sử dụng khoảng 17,7 triệu lao động, chiếm 33,7%, trong khi khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản còn khoảng 13,3 triệu lao động và tiếp tục xu hướng giảm cả so với quý trước lẫn cùng kỳ.

Tổng số người có việc làm trong quý I ước đạt 52,5 triệu người, song vẫn còn khoảng 786.700 người trong độ tuổi lao động rơi vào tình trạng thiếu việc làm. Đáng chú ý, lao động phi chính thức vẫn chiếm tỷ trọng rất lớn. Tỷ lệ lao động có việc làm phi chính thức chung trong quý I ở mức 62,2%, tăng nhẹ so với quý trước.

Ở khu vực nông thôn, tỷ lệ này lên tới 71,1%, cao hơn rất nhiều so với mức 48,4% tại khu vực thành thị. Đây là một chỉ dấu cho thấy tính bền vững của thị trường lao động vẫn chưa cao, khi một bộ phận lớn người lao động vẫn làm việc trong khu vực thiếu ổn định, ít được bảo vệ và khó tiếp cận các chính sách an sinh dài hạn.

Khoảng 786.700 người trong độ tuổi lao động rơi vào tình trạng thiếu việc làm.

Bên cạnh đó, hơn 3,8 triệu lao động vẫn đang làm công việc tự sản, tự tiêu, gần tương đương cùng kỳ năm trước.

Nhóm lao động này tập trung chủ yếu ở nông thôn, chiếm tới 93,9%, đồng thời phần lớn là nữ giới với tỷ lệ 65%.

Theo đánh giá của Cục Thống kê, trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi cao về tay nghề và kỹ năng, khả năng để nhóm lao động này tìm được việc làm tốt là không dễ dàng.

Ở chiều tích cực, thu nhập bình quân tháng của người lao động tiếp tục cải thiện, đạt khoảng 9 triệu đồng, tăng 706.000 đồng so với cùng kỳ năm trước, tương ứng mức tăng 8,5%.

Có thể thấy, thị trường lao động quý I/2026 đang vận động theo xu hướng chuyển dịch tích cực về cơ cấu ngành nghề, nhưng chất lượng việc làm và khả năng hấp thụ lao động, nhất là lao động trẻ, vẫn là vấn đề cần được theo dõi sát.

Lan Nhi

Nguồn Doanh nhân & Công lý : https://doanhnhan.congly.vn/thi-truong-lao-dong-quy-i-2026-giu-da-on-dinh-trong-boi-canh-viec-lam-con-ap-luc.html