Không còn cảnh hàng nghìn công nhân đồng loạt bỏ việc, thay vào đó là sự thiếu hụt cục bộ tại các ngành sản xuất trọng điểm và cuộc đua săn đón nhân sự chất lượng cao của các doanh nghiệp.
Khác với những dự báo về một thị trường ảm đạm, quý 1/2026 ghi nhận sự bùng nổ về nhu cầu tuyển dụng. Theo dữ liệu từ Bộ Nội vụ và các trung tâm dịch vụ việc làm lớn, dự báo số người có việc làm trong quý này sẽ tăng thêm khoảng 300.000 người so với cuối năm 2025, nâng tổng số lao động có việc làm trên cả nước lên con số kỷ lục 53 triệu người.
Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, thị trường lao động Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động khác biệt so với mọi năm.
Tại đầu cầu kinh tế miền Nam, TP.HCM và các tỉnh lân cận cần khoảng 60.000 vị trí việc làm ngay trong tháng 2 và tháng 3. Tỉ lệ lao động quay trở lại làm việc sau Tết đạt mức ấn tượng trên 95%, cho thấy các chính sách giữ chân người lao động của doanh nghiệp đã phát huy tác dụng rõ rệt.
Đứng đầu danh sách với mức tăng trưởng nhu cầu lao động dự kiến 3,1%. Sau Tết, nhu cầu tiêu dùng nội địa vẫn duy trì ở mức cao kết hợp với các đơn hàng xuất khẩu đi EU và Mỹ khởi sắc, khiến các doanh nghiệp trong ngành này bước vào đợt tuyển dụng lớn để bù đắp lực lượng thiếu hụt do mở rộng quy mô.
Sản xuất phương tiện vận tải và cơ khí kỹ thuật là nhóm ngành "khát" nhân lực nhất về mặt chất lượng. Nhu cầu tuyển dụng tăng khoảng 2,6%. Các vị trí như thợ cơ khí lành nghề, thợ hàn kỹ thuật cao, và kỹ sư vận hành robot tự động đang được săn đón với mức lương vô cùng hấp dẫn.
Tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, ngành bán buôn, bán lẻ và sửa chữa xe có động cơ dự báo có mức tăng trưởng việc làm bứt phá nhất (trên 4%). Sự bùng nổ của thương mại điện tử thế hệ mới yêu cầu một lượng lớn nhân sự điều phối kho bãi và vận chuyển.
Trao đổi về tình hình thị trường năm nay, giới chuyên gia kinh tế cho biết thị trường lao động 2026 mang đặc trưng của nền kinh tế công nghiệp - dịch vụ hiện đại, không còn thấy làn sóng nhảy việc ồ ạt chỉ vì tiền lương. Người lao động hiện nay quan tâm nhiều hơn đến 'sự ổn định năng lực'. Họ chọn những doanh nghiệp có lộ trình đào tạo rõ ràng để không bị đào thải bởi AI và tự động hóa.
Đồng quan điểm, các khảo sát từ Cốc Cốc Research và Việc Làm 24h chỉ ra một con số gây kinh ngạc: Có tới 76,9% người lao động sẵn sàng chấp nhận mức lương thấp hơn một chút để được làm việc trong một môi trường lành mạnh, có sự thấu cảm từ quản lý và cơ hội phát triển cá nhân.
Chị Nguyễn Thị Lan (34 tuổi), công nhân tại KCN Bắc Ninh, chia sẻ: "Năm nay tôi không nhảy việc dù có vài công ty mời gọi mức lương cao hơn 500.000 đồng. Công ty hiện tại có chế độ thưởng Tết tốt, lại có lớp dạy vận hành máy CNC miễn phí cho công nhân. Tôi muốn học thêm nghề để sau này máy móc có thay thế thì mình vẫn có việc."
Anh Trần Hoàng (27 tuổi), nhân viên Logistics tại TP.HCM, chia sẻ: “Thị trường sau Tết rất sôi động, nhiều cơ hội cho người có kinh nghiệm. Tuy nhiên, tôi thấy yêu cầu tuyển dụng giờ khắt khe hơn. Không chỉ là bốc xếp hay giao nhận, họ yêu cầu mình phải biết sử dụng các phần mềm quản lý kho và giao tiếp cơ bản bằng tiếng Anh”.
Dù nhu cầu tuyển dụng cao, thị trường vẫn tồn tại những "điểm nghẽn”. Đó là thừa lao động phổ thông, thiếu lao động tay nghề. Các vị trí văn phòng, hành chính đang trở nên chật chội, trong khi các nhà máy đỏ mắt tìm kỹ thuật viên.
Áp lực từ AI: Nhóm ngành nhập liệu, giao dịch viên ngân hàng, và tiếp thị truyền thống đang bị thu hẹp diện tích trước sự lấn sân của công nghệ.
Độ tuổi lao động: Người lao động trên 40 tuổi vẫn gặp khó khăn trong việc tìm việc mới nếu không cập nhật kỹ năng, chiếm tới 19% tỉ lệ mất việc trong năm qua.
Giới chuyên gia cho rằng để nắm bắt cơ hội trong thời điểm này, người lao động cầnchủ động nâng cấp kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng số và khả năng thích ứng với máy móc.
Tận dụng các sàn giao dịch việc làm: Hệ thống sàn giao dịch trực tiếp và trực tuyến (như tại Hà Nội với 14 sàn vệ tinh) là kênh kết nối an toàn và hiệu quả nhất.
Cân nhắc các yếu tố phi tài chính: Trước khi quyết định nhảy việc, hãy đánh giá văn hóa doanh nghiệp và phúc lợi dài hạn thay vì chỉ nhìn vào con số lương tháng.
Thị trường lao động sau Tết Bính Ngọ 2026 không chỉ là một đợt tuyển dụng bù đắp nhân sự thông thường, mà là một cuộc tái cấu trúc chất lượng. Các ngành Sản xuất thực phẩm, Cơ khí kỹ thuật và Logistics sẽ tiếp tục là đầu tàu dẫn dắt thị trường trong suốt quý I và quý II.
Tuyết Nhung