Thị trường ngoại hối trước thách thức mới

6 giờ trướcBài gốc

Đô la Mỹ vẫn là lựa chọn ưu tiên của nhà đầu tư khi xảy ra các cú sốc thị trường. Ảnh: LÊ VŨ

Đô la Mỹ tiếp tục suy yếu?

Các hàng rào thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đẩy mức thuế quan trung bình (average tariff rate) đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ lên gần 17% vào cuối năm 2025, tăng vọt so với mức thuế quan trung bình chỉ khoảng 2,7% vào cuối năm 2024. Số liệu thống kê cho thấy đây là mức thuế quan cao nhất kể từ năm 1935.

Hệ quả là theo dự báo của giới phân tích, việc tăng thuế quan mạnh tay trong năm 2025 dự kiến sẽ đẩy lạm phát của Mỹ lên trên 3% trong nửa đầu năm 2026, vượt mục tiêu kiểm soát 2% của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed). Điều này có thể khiến Fed không thể cắt giảm lãi suất quá nhanh, hoặc thậm chí không loại trừ khả năng sớm thắt chặt chính sách tiền tệ trở lại để kiểm soát lạm phát.

Tuy nhiên, trong một bức tranh khác, thị trường lao động của Mỹ đang chứng kiến sự suy yếu rõ rệt, với tỷ lệ tuyển dụng và tốc độ tạo việc làm mới rớt xuống mức thấp kỷ lục. Đáng chú ý, trước làn sóng áp dụng trí tuệ nhân tạo, các doanh nghiệp không chỉ ngừng tuyển mới mà còn bắt đầu công bố các kế hoạch cắt giảm nhân sự quy mô lớn.

Các chuyên gia phân tích cho rằng thị trường lao động luôn là ưu tiên hàng đầu của Fed, nên cơ quan này có thể sẽ chấp nhận đánh đổi lạm phát, tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ để hỗ trợ thị trường lao động và ngăn chặn suy thoái. Đa số các tổ chức dự báo Fed sẽ có khoảng 2-3 đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2026, với tổng mức giảm khoảng 50-75 điểm cơ bản. Theo đó, mức lãi suất mục tiêu cuối năm 2026 có thể quanh 3%.

Ngoài vị thế “trú ẩn an toàn” (Safe-haven) trong bối cảnh bất ổn, đô la Mỹ cũng có thể được hỗ trợ bởi xu hướng tăng vọt của giá dầu trong những ngày gần đây cũng như giai đoạn tới. Hệ thống petrodollar mà Mỹ xây dựng luôn hưởng lợi lớn mỗi khi giá dầu tăng, vì cơ chế thanh toán tiền mua dầu bằng đô la Mỹ sẽ giúp cầu đô la Mỹ tăng và hỗ trợ vị thế của đô la Mỹ, cũng như giúp Mỹ tài trợ thâm hụt ngân sách rẻ hơn.

Trước tình hình này, đô la Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục suy yếu trong năm 2026, nhất là khi cùng với chính sách tiền tệ nới lỏng, Mỹ cũng đang theo đuổi chính sách tài khóa mở rộng, với Đạo luật One Big Beautiful Bill (OBBBA) cắt giảm thuế cá nhân và ưu đãi đầu tư doanh nghiệp, khiến thâm hụt ngân sách của nước này có thể tăng thêm đến 4.000 tỉ đô la Mỹ trong 10 năm tới và đẩy nợ công tăng từ 100% GDP hiện nay lên 107% GDP vào năm 2028.

Đặc biệt, một trong những yếu tố quan trọng tác động tiêu cực đến đô la Mỹ là tính độc lập của Fed đang bị đe dọa. Sau sự việc bà Lisa Cook - thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, bị ông Trump yêu cầu từ chức và thông báo chấm dứt hợp đồng lao động vào tháng 8 năm ngoái, nhiệm kỳ của Chủ tịch Fed hiện tại là ông Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 năm nay. Việc bổ nhiệm người thay thế ông Jerome Powell có thể gây ra những biến động mạnh trên thị trường nếu tính độc lập của Fed bị nghi ngờ trước áp lực giảm lãi suất từ Nhà Trắng.

Biến số mới

Dù vậy, diễn biến trên thị trường thế giới trong những ngày gần đây đang cho thấy một kịch bản thay thế khác tiềm năng. Phản ứng trước sự kiện Mỹ và Israel tấn công Iran, dòng vốn đầu tư trên thị trường quốc tế đang ồ ạt đổ vào các tài sản an toàn. Thị trường vàng thế giới vào thứ Ba tuần trước (3-3-2026) đã có lúc leo trở lại lên ngưỡng gần 5.400 đô la Mỹ/ounce, trong khi đô la Mỹ cũng trở thành tâm điểm thu hút dòng tiền. Chỉ số USD Index đo lường sức mạnh của đô la Mỹ vào đầu tuần này (9-3-2026) cũng tiếp cận mốc gần 100 điểm. .

Đây là điều dễ hiểu. Đô la Mỹ thường có xu hướng mạnh lên trong những thời điểm có độ bất ổn cao về chính trị, địa chính trị và chính sách. Tính thanh khoản vượt trội và độ sâu của thị trường tài chính Mỹ giúp đô la Mỹ vẫn là lựa chọn ưu tiên của nhà đầu tư khi xảy ra các cú sốc thị trường. Trong khi đó, bất ổn địa chính trị và xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông dự kiến sẽ kéo dài và có thể lan rộng, khi Iran những ngày qua liên tục đáp trả bằng cách tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ đặt tại các nước trong khu vực.

Thậm chí đã có một số luận điểm gần đây cho rằng cuộc chiến của Mỹ với Iran mới đây ngoài lý do an ninh và vũ khí hạt nhân, một phần đến từ nỗ lực bảo vệ vị thế của đô la Mỹ trong thương mại dầu, ngăn chặn các nước bán dầu bằng đồng tiền khác ngoài đô la Mỹ và giảm rủi ro “phi đô la hóa” trong thương mại năng lượng.

Iran suốt thời gian qua luôn chủ trương giảm phụ thuộc vào đô la Mỹ trong giao dịch dầu mỏ khi tăng cường sử dụng các đồng tiền thay thế (như nhân dân tệ, ruble, hoặc nội tệ) trong các giao dịch dầu mỏ, hướng tới việc xóa bỏ cơ chế “petrodollar” để đối phó với các lệnh trừng phạt tài chính từ Mỹ.

Trước tình hình này, tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng cũng đang đối mặt với những thách thức mới. Dù tỷ giá trên thị trường chính thức vẫn đang ổn định, với tỷ giá trung tâm trong những ngày đầu tháng 3 này không thay đổi nhiều so với tuần trước, nhưng tỷ giá trên thị trường không chính thức đang có những cú xoay chiều đáng chú ý. Sau khi tăng mạnh trong tuần trước, giá đô la Mỹ trên thị trường không chính thức đầu tuần này tiếp tục bật mạnh và đã vượt mốc 27.000 đồng/đô la, cao hơn giá bán đô la Mỹ trong ngân hàng thương mại tới gần 900 đồng, phản ánh tâm lý phòng thủ gia tăng khi rủi ro địa chính trị leo thang.

Một yếu tố khác cũng cần lưu ý là với các xung đột địa chính trị hiện nay, dòng vốn đầu tư quốc tế sẽ thận trọng hơn và ưu tiên lựa chọn các nền kinh tế phát triển như Mỹ, do đó dòng vốn FDI vào Việt Nam có thể bị ảnh hưởng. Ngoài ra, chiến tranh cũng khiến vận tải biển bị gián đoạn, tác động đến hoạt động thương mại quốc tế. Là nền kinh tế có độ mở cao và phụ thuộc nhiều vào các hoạt động xuất khẩu, nguồn cung ngoại tệ của Việt Nam đến từ xuất khẩu cũng sẽ bị ảnh hưởng, càng gây thêm thách thức cho tỷ giá trong thời gian tới.

Thụy Lê

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/thi-truong-ngoai-hoi-truoc-thach-thuc-moi/