Theo báo cáo từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), trong 3 tháng đầu năm, thị trường thép xây dựng ghi nhận sự bứt phá ấn tượng về sản lượng. Cụ thể, sản xuất đạt 3,726 triệu tấn, tăng 24,1% so với cùng kỳ năm trước và lượng bán ra đạt 3,97 triệu tấn, tăng 29%.
Gánh nặng logistics giảm năng lực cạnh tranh về giá của thép Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trong tháng 3, nhu cầu thị trường tăng cao cùng với tâm lý dự trữ sau thời gian nghỉ tết dài, biến động giá cả dẫn đến lượng bán hàng thép xây dựng các doanh nghiệp thành viên VSA tăng gấp 1,5 lần so với tháng trước.
Tuy nhiên, song hành với sự phục hồi nhu cầu của thị trường là áp lực tăng giá liên tục. Chỉ riêng tháng 3, giá thép đã có tới 3 lần điều chỉnh; tính chung quý I, mặt bằng giá đã tăng từ 4 - 6 lần với tổng mức tăng khoảng 1.200 - 1.450 đồng/kg (tương ứng 10 - 13% so với cùng kỳ).
Hiện giá thép cuộn và thép cây đang dao động trong khoảng 15.100 - 15.700 đồng/kg tùy chủng loại.
VSA cũng chỉ ra rằng, "điểm tối" lớn nhất trong quý I là hoạt động xuất khẩu đình trệ với sản lượng giảm 26% so với cùng kỳ năm 2025. Nguyên nhân cốt lõi đến từ biến động thị trường toàn cầu.
Cụ thể, chi phí vận chuyển đường biển đã tăng khoảng 15 - 30% so với kế hoạch ban đầu. Các doanh nghiệp thép đang rơi vào thế "tiến thoái lưỡng nan" khi nhiều hợp đồng xuất khẩu đã chốt giá bán (FOB) nhưng giá cước tàu (chốt sau) lại tăng vọt, dẫn đến rủi ro giá FOB thực tế thấp hơn giá bán trong nước.
Gánh nặng logistics làm suy giảm năng lực cạnh tranh về giá của thép Việt Nam so với các đối thủ ngoại, gây trở ngại lớn trong việc xác lập các hợp đồng dài hạn.
Nhìn chung, thị trường thép xây dựng quý I/2026 đan xen những dấu hiệu tích cực từ nhu cầu tiêu thụ của thị trường trong nước, thách thức từ thị trường nguyên nhiên liệu biến động toàn cầu, các hàng rào kỹ thuật, phòng vệ thương mại đối với thép xuất khẩu.
Theo nhận định từ Trung tâm Thông tin - Dữ liệu Vật liệu xây dựng Việt Nam, sức mua thép nội địa được kỳ vọng tiếp tục khởi sắc nhờ tiến độ giải ngân đầu tư công được thúc đẩy, nhất là tại các công trình hạ tầng giao thông và đô thị trọng yếu. Cùng với đó, sự ấm lại từng phần của thị trường bất động sản cũng tạo thêm động lực cho tiêu thụ thép.
Bên cạnh yếu tố chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao và thị trường quốc tế biến động, thị trường thép xây dựng thời gian tới được dự báo sẽ tiếp tục xu hướng tăng; tuy nhiên mức tăng sẽ theo hướng ổn định, ít khả năng xảy ra những cú sốc đột biến.
Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp và nhà thầu cần giám sát chặt chẽ diễn biến giá nguyên liệu cũng như các chính sách vĩ mô, qua đó xây dựng kế hoạch dự trữ và thu mua hợp lý nhằm tối ưu hóa chi phí, đồng thời giảm thiểu rủi ro kinh doanh.
Tiến Hào