Thi vào lớp 10: Hơn 10 địa phương đã 'chốt' môn thứ ba

3 giờ trướcBài gốc

Sở GD&ĐT Hà Nội vừa công bố môn thi thứ ba vào lớp 10 năm 2026 là Ngoại ngữ, tương tự phương án đã áp dụng trong những năm gần đây. Thí sinh được đăng ký dự thi một trong các ngoại ngữ gồm: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật, tiếng Hàn; đặc biệt, được phép lựa chọn ngoại ngữ khác với thứ tiếng đang học tại bậc THCS.

Bài thi Ngoại ngữ được tổ chức theo hình thức trắc nghiệm khách quan, thời gian làm bài 60 phút. Mỗi phòng thi có nhiều mã đề, bảo đảm nguyên tắc hai thí sinh liền kề không trùng mã. Thí sinh làm bài trên phiếu trả lời trắc nghiệm, kết quả được chấm bằng phần mềm máy tính.

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, đề thi được xây dựng phù hợp với yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT 2018, nội dung chủ yếu nằm trong chương trình lớp 9, bảo đảm đánh giá năng lực sử dụng ngoại ngữ cơ bản của học sinh sau bậc THCS.

Lý giải việc tiếp tục chọn Ngoại ngữ là môn thi thứ ba, Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết quyết định này bám sát Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Bên cạnh đó, kết quả khảo sát cho thấy đa số cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố đồng thuận cao với phương án này.

Theo Quy chế tuyển sinh THCS và THPT của Bộ GD&ĐT, từ năm 2025, các địa phương được quyền lựa chọn thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp cả hai.

Không chỉ Hà Nội, Ninh Bình cũng vừa công bố môn thi thứ ba vào lớp 10 là Ngoại ngữ (tiếng Anh). Trước đó, hàng loạt địa phương như TP.HCM, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Huế, Đồng Tháp, Lạng Sơn, Cao Bằng… đã lựa chọn tiếng Anh hoặc Ngoại ngữ làm môn thi thứ ba.

Đến nay, Tuyên Quang là địa phương hiếm hoi quyết định chọn môn Khoa học tự nhiên làm môn thi thứ ba. Trong khi đó, Sơn La từng đưa ra dự kiến tổ chức bài thi tổ hợp (gồm Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ) bên cạnh Toán và Ngữ văn, song sau đó đã rút lại phương án với lý do chưa phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Về hình thức thi, đa số các tỉnh, thành lựa chọn trắc nghiệm trong 60 phút cho môn thi thứ ba; chỉ một số ít địa phương kết hợp trắc nghiệm và tự luận. Riêng Vĩnh Long áp dụng xét tuyển đối với các trường THPT công lập không chuyên, tuy nhiên thí sinh dự thi vào trường chuyên vẫn phải làm bài thi 3 môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh.

Từ lâu, kỳ thi vào lớp 10 được xem là "cuộc đua khốc liệt" nhất của giáo dục phổ thông, thậm chí áp lực không kém kỳ thi tốt nghiệp THPT ở nhiều địa phương. Gần đây, nhiều ý kiến cho rằng cần xem xét lại việc phân luồng sau THCS, tiến tới phổ cập giáo dục bắt buộc đến bậc THPT nhằm mở rộng cơ hội lựa chọn và giảm áp lực thi cử cho học sinh.

Trao đổi với báo chí, ông Đặng Tự Ân, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ đổi mới giáo dục phổ thông Việt Nam, cho rằng đã đến lúc cần sửa đổi quy chế tuyển sinh THPT theo hướng linh hoạt hơn. Theo ông, nên giữ nguyên 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, bỏ bài thi tổ hợp, chỉ giữ lại một môn thi thứ ba và giao quyền chủ động cho địa phương công bố hằng năm.

"Nếu tổ chức bài thi tổ hợp, đồng nghĩa với việc học sinh phải ôn tập nhiều môn cùng lúc, số môn có thể vượt quá 3, làm gia tăng áp lực không cần thiết", ông Ân phân tích.

Về phương thức tuyển sinh, ông Ân đề xuất duy trì song song hai phương thức: xét tuyển và kết hợp thi tuyển - xét tuyển, thay vì chỉ áp dụng một hình thức thi tuyển duy nhất như hiện nay ở Hà Nội và nhiều địa phương. Cách làm này, theo ông, sẽ giảm rủi ro và áp lực tâm lý khi toàn bộ kết quả học tập của học sinh bị "đặt cược" vào một kỳ thi.

Cũng theo chuyên gia này, để giảm áp lực thi vào lớp 10 một cách căn cơ, Bộ GD&ĐT cần sớm ban hành chuẩn chương trình cho bậc trung học nghề, đồng thời điều chỉnh Chương trình GDPT 2018 cho phù hợp hơn với từng định hướng học tập ở bậc THPT. Khi đó, thay vì để 100% học sinh dồn vào cuộc đua lớp 10 công lập, một bộ phận không nhỏ sẽ chủ động lựa chọn con đường trung học nghề, mô hình đã được áp dụng hiệu quả tại nhiều quốc gia phát triển.

Theo Quy chế tuyển sinh THCS và THPT của Bộ GD&ĐT, từ năm 2025, các địa phương được quyền lựa chọn thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp cả hai. Trường hợp thi tuyển, kỳ thi gồm Toán, Ngữ văn và môn thi thứ ba (hoặc bài thi tổ hợp). Môn thi thứ ba được chọn từ các nhóm: Ngoại ngữ, Giáo dục công dân, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Tin học, với yêu cầu không chọn một môn quá 3 năm liên tiếp và phải công bố trước ngày 31.3 hằng năm.

Năm ngoái, gần 60/63 tỉnh, thành phố (trước sắp xếp đơn vị hành chính) đã chọn tiếng Anh hoặc Ngoại ngữ.

Đỗ Vi

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/thi-vao-lop-10-hon-10-dia-phuong-da-chot-mon-thu-ba-16926012919213276.htm