Cô và trò Trường THCS Thanh Đa (TPHCM) tham gia Chương trình tuyên truyền pháp luật trực tuyến tháng 4/2026. Ảnh: NTCC.
TPHCM tuyển đạt hơn 80% chỉ tiêu nhưng vẫn thiếu 731 vị trí
Thông tin về công tác tuyển dụng giáo viên năm học 2025–2026, Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) TPHCM cho biết thành phố đã tuyển được 4.595 ứng viên, đạt 80,67% nhân sự trên tổng nhu cầu tuyển dụng của toàn ngành. Hiện vẫn còn 731 vị trí trống do nguồn ứng viên ở nhiều bộ môn đã cạn kiệt, không còn đủ để đáp ứng nhu cầu thực tế.
Theo Sở GDĐT TPHCM, các cơ sở giáo dục hiện vẫn thiếu hụt giáo viên nghệ thuật và gặp khó khăn trong tuyển dụng giáo viên môn tin học, gây áp lực lớn trong việc đảm bảo nhân sự giảng dạy tại địa phương. Đáng chú ý, việc điều động giáo viên dạy liên cấp cũng chưa thể triển khai hiệu quả do đội ngũ cấp dưới thiếu cả về số lượng lẫn chuẩn trình độ đại học theo quy định.
Hiện tượng thiếu hụt này không chỉ diễn ra ở một vài trường mà mang tính hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức dạy học tại nhiều cơ sở giáo dục. Một trong những giải pháp Sở GDĐT TP.HCM triển khai trong ngắn hạn là tuyển viên chức liên tục. Trước đây, sở chỉ tổ chức tuyển vào đầu năm, nhưng hiện tuyển liên tục trong năm theo chỉ đạo của thành phố để đảm bảo đủ giáo viên.
Trong khi đó, tính đến tháng 3/2026, TPHCM có tổng cộng 180.457 nhân sự giáo dục, trong đó 64,7% thuộc khối công lập và 35,3% ngoài công lập.
Sau sắp xếp, TPHCM trở thành địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước. Toàn hệ thống có 3.438 cơ sở giáo dục từ mầm non đến THPT. Ngoài ra còn có 155 cơ sở giáo dục thường xuyên, chuyên biệt và cơ sở giáo dục có yếu tố nước ngoài. Quy mô lớn đi kèm áp lực nhân sự ngày càng cao, khiến bài toán thiếu giáo viên trở nên phức tạp hơn, đặc biệt ở các môn học đặc thù.
Đề xuất mở rộng đào tạo song ngành, đa môn
Tính đến tháng 2/2026, cả nước đang thiếu khoảng 124.000 giáo viên. Không chỉ thiếu về số lượng, ngành giáo dục còn đối mặt với tình trạng mất cân đối, thừa – thiếu cục bộ, trong đó “khát” giáo viên mầm non, Tiếng Anh và các môn đặc thù như Tin học, Nghệ thuật.
Đáng chú ý, tại nhiều địa phương, dù đã được giao biên chế nhưng vẫn không có nguồn ứng viên để tuyển dụng, gây khó khăn cho việc bảo đảm đội ngũ giảng dạy.
Riêng khối giáo dục mầm non, thống kê của Bộ GDĐT, số giáo viên còn thiếu hiện nay là hơn 15.200 người và dự kiến cần bổ sung thêm gần 69.000 giáo viên trong 5 năm tới.
Để giải quyết vấn đề này, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GDĐT) Tạ Ngọc Trí đề xuất đổi mới cấu trúc đào tạo theo hướng linh hoạt, áp dụng mô hình chuyên ngành chính – chuyên ngành phụ (major–minor) nhằm khắc phục tình trạng thừa – thiếu giáo viên cục bộ. Theo đó, sinh viên ngoài chuyên ngành chính có thể tích lũy thêm tín chỉ ở các lĩnh vực như Tiếng Anh hoặc Mỹ thuật để đảm nhiệm đa dạng môn học khi ra trường.
Thực tế, mô hình đào tạo giáo viên theo hướng song ngành đang được nhiều trường sư phạm triển khai nhằm tăng tính linh hoạt và đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhân lực giáo viên tại các địa phương. Mô hình này cho phép giáo viên có thể đảm nhiệm giảng dạy hai môn học, người học có thêm cơ hội việc làm, phù hợp với yêu cầu dạy học tích hợp trong chương trình giáo dục phổ thông mới.
Tại Trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên, sinh viên ngành Lịch sử có thể tham gia chương trình đào tạo liên ngành như Lịch sử – Địa lý hoặc Kinh tế – Pháp luật. Bên cạnh đó, sinh viên cũng có thể học song ngành Ngôn ngữ Anh kết hợp với chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm, qua đó mở rộng khả năng giảng dạy và tăng cơ hội nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.
TS Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GDĐT) cho biết, các trường sư phạm vẫn là nguồn cung giáo viên chủ lực hiện nay. Tuy nhiên, ngành giáo dục có thể mở rộng thêm nguồn tuyển từ sinh viên các ngành gần, sau khi được bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm.
Đây được xem là nguồn lực quan trọng để bổ sung đội ngũ giáo viên, nhất là ở các môn đặc thù và môn học tích hợp vốn đang thiếu hụt nghiêm trọng.
Theo ông, nếu có cơ chế thu hút phù hợp, hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu giáo viên trong thời gian tới. Vấn đề then chốt là tạo điều kiện để người được đào tạo sư phạm hoặc có năng lực giảng dạy yên tâm và gắn bó lâu dài với nghề.
Thu Hương