Thoái hóa khớp gối ở tuổi 35: Người trẻ đối mặt nguy cơ tàn tật sớm

một giờ trướcBài gốc

Thoái hóa khớp gối từng được xem là căn bệnh đặc trưng của tuổi già, nhưng thực tế hiện nay đang thay đổi nhanh chóng. Tại các phòng khám cơ xương khớp, số người bệnh ở độ tuổi 35-50 đến khám vì đau gối, cứng khớp và hạn chế vận động ngày càng tăng mạnh. Nhiều trường hợp phát hiện bệnh khi sụn khớp đã tổn thương nghiêm trọng, buộc phải tính đến các can thiệp xâm lấn hoặc thay khớp nhân tạo.

Thoái hóa khớp gối không còn là bệnh của người già

Theo PGS-TS-BS Nguyễn Đình Khoa, Trưởng khoa Nội Cơ Xương Khớp - Bệnh viện Chợ Rẫy: Một trong những thay đổi đáng lo ngại nhất hiện nay là xu hướng trẻ hóa của bệnh lý thoái hóa khớp gối.

Thoái hóa khớp gối không còn là bệnh tuổi già khi ngày càng nhiều người trẻ mắc bệnh do béo phì, ít vận động - Ảnh: minh họa

Chuyên gia cho biết trước đây phần lớn bệnh nhân nằm trong nhóm tuổi trên 60. Nhưng hiện nay, số người ở độ tuổi trung niên mắc bệnh tăng rất nhanh. Thậm chí, nhiều người mới ngoài 30 tuổi đã xuất hiện tổn thương sụn khớp do thừa cân, ngồi nhiều, ít vận động hoặc chơi thể thao sai cách trong thời gian dài.

“Thoái hóa khớp không đơn thuần là hậu quả của tuổi tác mà còn liên quan trực tiếp đến lối sống hiện đại. Cân nặng dư thừa, áp lực lao động kéo dài, chấn thương thể thao và tình trạng ít vận động đều thúc đẩy quá trình thoái hóa diễn ra sớm hơn”, bác sĩ Khoa nhận định.

Theo các chuyên gia cơ xương khớp, khớp gối là khớp chịu tải lớn nhất của cơ thể. Khi lớp sụn bảo vệ đầu xương bị bào mòn theo thời gian, các đầu xương sẽ ma sát trực tiếp vào nhau, gây đau, viêm và hạn chế vận động. Quá trình này diễn ra âm thầm trong nhiều năm trước khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt.

Điều đáng lo ngại là phần lớn người bệnh thường chủ quan với những cơn đau ban đầu. Nhiều người tự mua thuốc giảm đau, đắp lá hoặc hạn chế đi lại thay vì thăm khám chuyên khoa. Khi cơn đau trở nên dai dẳng, khớp biến dạng hoặc đi lại khó khăn thì tổn thương thường đã ở giai đoạn muộn.

“Chìa khóa vàng” nằm ở thay đổi lối sống

Theo chuyên gia, nền tảng quan trọng nhất của điều trị thoái hóa khớp gối không phải thuốc men mà là thay đổi lối sống. Đây cũng là khuyến cáo cốt lõi trong nhiều hướng dẫn quốc tế về cơ xương khớp hiện nay.

“Giảm cân là biện pháp mang tính kỹ thuật chứ không đơn thuần vì thẩm mỹ. Chỉ cần giảm từ 5-10% trọng lượng cơ thể cũng có thể giúp giảm đáng kể áp lực cơ học lên khớp gối đang bị tổn thương”, bác sĩ Khoa nhấn mạnh.

Các nghiên cứu cho thấy mỗi kilogram cân nặng dư thừa có thể làm tăng áp lực lên khớp gối gấp nhiều lần trong quá trình đi lại. Vì vậy, ở người béo phì, thoái hóa khớp thường tiến triển nhanh hơn, đau nặng hơn và nguy cơ phải thay khớp cũng cao hơn.

Bên cạnh kiểm soát cân nặng, vận động đúng cách được xem là “liều thuốc tự nhiên” giúp bảo vệ khớp. Tuy nhiên, không phải hình thức tập luyện nào cũng phù hợp với người bị thoái hóa khớp gối.

PGS-TS-BS Nguyễn Đình Khoa cho rằng người bệnh nên ưu tiên các bài tập tăng sức mạnh nhóm cơ tứ đầu đùi nhằm giúp cơ bắp chia sẻ tải trọng cho khớp. Những hoạt động có cường độ nhẹ như đi bộ vừa sức, đạp xe chậm, bơi lội hoặc thái cực quyền có thể giúp cải thiện độ linh hoạt, giảm cứng khớp và duy trì khả năng vận động lâu dài.

“Điều quan trọng là phải vận động thông minh. Nhiều bệnh nhân vì đau nên nằm nghỉ hoàn toàn, nhưng điều này lại khiến cơ teo nhanh hơn, khớp yếu hơn và bệnh tiến triển nặng hơn”, ông cảnh báo.

Không chỉ thay đổi trong lối sống, xu hướng điều trị nội khoa hiện đại cũng đang chuyển mạnh sang chiến lược cá thể hóa và ưu tiên an toàn cho người bệnh.

Làm gì để tránh nguy cơ tàn tật?

Theo PGS-TS-BS Nguyễn Đình Khoa, thay vì lạm dụng thuốc giảm đau đường uống kéo dài, nhiều bác sĩ hiện ưu tiên nhóm thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) dạng bôi tại chỗ. Phương pháp này cho phép thuốc tác động trực tiếp lên vùng khớp đau nhưng giảm đáng kể nguy cơ ảnh hưởng đến dạ dày, tim mạch và thận.

Trong trường hợp đau nhiều hơn, thuốc uống có thể được sử dụng nhưng phải theo nguyên tắc “liều thấp nhất trong thời gian ngắn nhất”. Đặc biệt, ở người có nguy cơ xuất huyết tiêu hóa hoặc bệnh lý nền tim mạch, bác sĩ cần cân nhắc phối hợp thuốc bảo vệ dạ dày hoặc lựa chọn nhóm thuốc phù hợp hơn để hạn chế biến chứng.

Một trong những bước tiến đáng chú ý của điều trị thoái hóa khớp hiện nay là các liệu pháp tiêm nội khớp. Với những trường hợp viêm cấp, tràn dịch hoặc đau dữ dội, tiêm Corticosteroid nội khớp có thể giúp giảm đau nhanh và cải thiện vận động rõ rệt.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, xu hướng hiện đại không dừng lại ở việc “cắt cơn đau” mà hướng tới phục hồi môi trường sinh học bên trong khớp. Đây là lý do các liệu pháp như tiêm Acid Hyaluronic cao phân tử hay huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) ngày càng được quan tâm.

Những phương pháp này được kỳ vọng giúp tăng khả năng bôi trơn khớp, hỗ trợ nuôi dưỡng sụn và cải thiện chức năng vận động trong thời gian dài hơn. Dù chưa phải “thuốc chữa khỏi”, nhưng đây được xem là hướng điều trị tiềm năng giúp nhiều bệnh nhân trì hoãn phẫu thuật thay khớp.

Song song đó, các nhóm thuốc tác dụng chậm hỗ trợ sụn khớp như glucosamine sulfate, chondroitin, ASU hay diacerein cũng đang được sử dụng rộng rãi trong chiến lược điều trị lâu dài. Theo nhiều khuyến cáo quốc tế, các hoạt chất này có khả năng hỗ trợ kiểm soát phản ứng viêm và góp phần duy trì cấu trúc sụn khớp.

PGS-TS-BS Nguyễn Đình Khoa nhấn mạnh rằng thoái hóa khớp gối là bệnh lý mạn tính, không thể điều trị theo kiểu “uống vài toa thuốc là khỏi”. Việc kiểm soát bệnh hiệu quả đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa thay đổi lối sống, vật lý trị liệu, dùng thuốc hợp lý và can thiệp chuyên sâu khi cần thiết.

“Người bệnh cần hiểu rằng bảo tồn khớp gối là một hành trình dài hạn. Nếu can thiệp đúng từ sớm, nhiều bệnh nhân có thể duy trì khả năng vận động tốt trong nhiều năm và trì hoãn đáng kể thời điểm phải thay khớp”, chuyên gia khuyến cáo.

Hồ Quang

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/thoai-hoa-khop-goi-o-tuoi-35-nguoi-tre-doi-mat-nguy-co-tan-tat-som-251320.html