Thời 'pin rẻ' lên ngôi trên toàn cầu

3 giờ trướcBài gốc

Chi phí pin giảm sâu và nhu cầu điện bùng nổ từ các trung tâm dữ liệu đang đẩy công nghệ lưu trữ năng lượng vào một bước ngoặt. Khi xung đột tại Trung Đông làm gia tăng biến động giá nhiên liệu hóa thạch, năm 2026 đang định hình như thời điểm pin lưu trữ chuyển từ công nghệ hỗ trợ thành thành phần cốt lõi của hệ thống năng lượng toàn cầu.

Các nhà phân tích dự báo công suất lắp đặt pin sẽ tăng khoảng 30% trong năm nay, với đà tăng trải rộng từ châu Âu đến Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh.

Nếu gián đoạn nguồn cung tiếp diễn, tốc độ này có thể còn cao hơn, cho thấy xu hướng tăng trưởng mang tính hệ thống thay vì cục bộ.

Trong nhiều năm, pin lưu trữ chủ yếu được xem là công nghệ bổ trợ cho năng lượng tái tạo. Điều đó đang thay đổi nhanh chóng. Ông Brent Wanner, Trưởng bộ phận ngành điện của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, nhận định: “Chúng ta đã bước vào giai đoạn mà các cân nhắc đầu tư vào hệ thống điện, pin lưu trữ đang ngày càng hấp dẫn.”

Một kho chứa pin ở Iola, Texas (Mỹ). Ảnh: CNBC

Ở các thị trường có tỷ trọng điện gió và điện mặt trời cao, nhà vận hành có thể mua điện khi giá thấp và bán vào giờ cao điểm, tạo nguồn thu ổn định từ chênh lệch giá. Công nghệ lưu trữ hiện đã đủ rẻ và linh hoạt để tác động trực tiếp đến vận hành lưới điện, thay vì chỉ đóng vai trò dự phòng.

Chi phí là yếu tố quyết định. Giá trung bình của hệ thống pin đã giảm khoảng 75% từ năm 2018 đến 2025 và dự kiến tiếp tục giảm trong thập kỷ tới, trong khi quy mô dự án ngày càng lớn, đủ để ảnh hưởng đến cân bằng cung – cầu điện năng.

Trung tâm của làn sóng này là Trung Quốc. Nhiều năm đầu tư vào chuỗi cung ứng xe điện đã tạo ra năng lực sản xuất vượt nhu cầu, kéo giá pin giảm và đưa thiết bị giá rẻ ra thị trường toàn cầu. Hiện nước này chiếm phần lớn công suất sản xuất pin và khoảng một nửa hệ thống lưu trữ quy mô lưới điện đang vận hành, một mức độ chi phối gợi nhớ đến ngành điện mặt trời sau năm 2021.

Sự trỗi dậy của pin diễn ra đúng thời điểm nhu cầu điện tăng vọt. Tại Mỹ, các trung tâm dữ liệu từ Texas đến Tennessee đang chuyển sang kết hợp điện mặt trời và pin lưu trữ, khi các nhà máy điện truyền thống không thể mở rộng đủ nhanh do thiếu turbine và tắc nghẽn lưới điện.

Gần Memphis, công ty trí tuệ nhân tạo xAI đã triển khai hàng loạt hệ thống Tesla Megapack để đảm bảo nguồn điện cho siêu máy tính Colossus, cho thấy pin đang trở thành hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, pin lưu trữ dự kiến chiếm hơn một phần tư công suất phát điện mới tại Mỹ trong năm 2026, phản ánh vai trò ngày càng lớn trong cấu trúc hệ thống điện.

Ông Jeff Monday, Giám đốc tăng trưởng của Fluence Energy, cho biết: “Trong một thời gian dài, pin được coi là công nghệ năng lượng sạch. Nhưng hiện nay, nó đang được nhìn nhận như công cụ cốt lõi giúp tăng khả năng chống chịu của lưới điện.”

Xu hướng này cũng lan rộng tại châu Âu và các thị trường mới nổi như Ấn Độ, Brazil và Ai Cập, khi lưu trữ năng lượng trở thành công cụ vừa kinh tế vừa chiến lược trong bối cảnh giá năng lượng biến động và phụ thuộc nhập khẩu gia tăng.

Dù vậy, sự bùng nổ này cũng phản ánh những điểm nghẽn sâu hơn. Khi nhu cầu điện tăng nhanh hơn khả năng mở rộng nguồn cung truyền thống, pin lưu trữ trở thành “cầu nối” giúp duy trì ổn định hệ thống.

Và trong kỷ nguyên điện khí hóa và trí tuệ nhân tạo, pin không còn chỉ là công nghệ sạch, mà đang trở thành hạ tầng cốt lõi của nền kinh tế mới.

Tú Anh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/thoi-pin-re-len-ngoi-tren-toan-cau-746082.html