Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại cuộc tiếp các Trưởng đoàn tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN ASEAN trước chân trời mới

3 giờ trướcBài gốc

Giữ vững giá trị, làm mới tư duy

Gần 6 thập niên qua, ASEAN đã tạo dựng được không gian hợp tác đáng tự hào trong một khu vực đa dạng về lịch sử, văn hóa, thể chế chính trị, trình độ phát triển và lợi ích quốc gia. Từ những khác biệt, các quốc gia Đông Nam Á đã biết ngồi lại với nhau, đối thoại với nhau, tìm kiếm đồng thuận, xử lý khác biệt và cùng nhau giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển. Đó là một thành tựu không dễ có. Tuy nhiên, ASEAN không thể chỉ tự hào về quá khứ, càng không thể bằng lòng với những cách làm quen thuộc khi thế giới đang thay đổi nhanh hơn, sâu hơn và phức tạp hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại cuộc tiếp các Trưởng đoàn tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026

Thông điệp “Thế giới đang đổi khác, khu vực phải nghĩ khác” của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc chúng ta rằng những lợi thế truyền thống như dân số, tài nguyên, vị trí địa lý, nguồn vốn hay lao động giá rẻ vẫn quan trọng, nhưng không còn đủ để tạo nên sức bật cho tương lai. Trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ lượng tử, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, lợi thế thật sự thuộc về những quốc gia và khu vực có năng lực đổi mới, khả năng thích ứng và bản lĩnh đi trước xu thế.

ASEAN là khu vực năng động, có dân số trẻ, thị trường rộng, vị trí chiến lược quan trọng, tiềm năng phát triển kinh tế số và chuyển đổi xanh rất lớn. Các dòng chuyển dịch đầu tư, công nghệ, chuỗi cung ứng và năng lượng mới đang mở ra những khả năng phát triển chưa từng có. Vấn đề là phải chuyển hóa được những điều đó thành năng lực hành động cụ thể. ASEAN phải tiếp tục giữ gìn các tài sản chiến lược của mình: đoàn kết, vai trò trung tâm, nguyên tắc đồng thuận và thống nhất trong đa dạng. Nhưng đồng thời, ASEAN phải đổi mới mạnh mẽ “tư duy giá trị” để những tài sản ấy không dừng lại ở nguyên tắc, mà trở thành sức mạnh thực tế.

Đáng chú ý nhất là yêu cầu chuyển từ tư duy tiến trình sang tư duy kết quả; từ tham vấn là chủ yếu sang phối hợp thực chất hơn; từ đồng thuận về nhận thức sang đồng thuận trong hành động. Đây chính là tinh thần cải cách rất cần thiết đối với ASEAN trong giai đoạn mới. Bởi trong một thế giới vận động từng ngày, đi chậm đôi khi cũng đồng nghĩa với mất cơ hội. Một cộng đồng khu vực không chỉ cần có tiếng nói chung, mà còn cần có chương trình chung, nguồn lực chung, hành động chung và kết quả chung.

Trong thời đại mới, khi lòng tin chiến lược trở thành một nguồn lực quý giá, ASEAN càng cần phát huy truyền thống đối thoại, tôn trọng, bao trùm và cân bằng. Khi thế giới có nhiều đường ranh mới, ASEAN cần trở thành không gian của kết nối. Khi cạnh tranh gia tăng, ASEAN cần trở thành điểm tựa của hợp tác. Khi công nghệ tạo ra cả cơ hội lẫn rủi ro, ASEAN cần bảo đảm rằng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh hay các mô hình phát triển mới đều hướng tới con người, vì con người và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Bài phát biểu vì thế không chỉ nói về tương lai của ASEAN như một cấu trúc khu vực, mà còn nói về tương lai của từng người dân Đông Nam Á. Một ASEAN tự cường phải là ASEAN giúp người dân có thêm cơ hội học tập, làm việc, sáng tạo và phát triển. Một ASEAN năng động phải là ASEAN giúp doanh nghiệp kết nối thuận lợi hơn, thị trường thông suốt hơn, đổi mới sáng tạo mạnh mẽ hơn. Một ASEAN bền vững phải là ASEAN biết bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm sinh kế, an ninh con người và niềm tin xã hội.

Việt Nam chủ động đóng góp cho một ASEAN tự cường

Một trong những điểm tạo nên sức thuyết phục của bài phát biểu là cách Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt vai trò của Việt Nam trong tương lai ASEAN bằng tinh thần vừa khiêm tốn, vừa chủ động, vừa trách nhiệm. Việt Nam không chỉ coi ASEAN là ưu tiên chiến lược trong chính sách đối ngoại, mà còn xác định đóng góp cho ASEAN phải bắt đầu từ việc làm tốt hơn phần việc của mình, đồng thời tích cực hơn trong các công việc chung của khu vực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp các Trưởng đoàn các nước, tổ chức quốc tế tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ 3 Ảnh: Đăng Khoa

Kể từ khi gia nhập ASEAN năm 1995, Việt Nam đã đi cùng khu vực trong một hành trình nhiều ý nghĩa. ASEAN đã góp phần tạo môi trường hòa bình, ổn định để Việt Nam phát triển, mở rộng hội nhập, nâng cao vị thế quốc tế. Ngược lại, Việt Nam cũng ngày càng chứng tỏ là một thành viên tích cực, trách nhiệm, luôn ủng hộ đoàn kết ASEAN, vai trò trung tâm của ASEAN, luật lệ, đối thoại và hợp tác. Mối quan hệ ấy không chỉ là giữa một quốc gia với một tổ chức khu vực, mà là sự cộng hưởng giữa khát vọng phát triển của Việt Nam với khát vọng xây dựng một Đông Nam Á hòa bình, ổn định, tự cường và thịnh vượng.

Những vấn đề ASEAN đang đối mặt cũng chính là những vấn đề Việt Nam phải giải quyết: giữ vững hòa bình, ổn định; phát triển nhanh và bền vững; nâng cao năng lực cạnh tranh; thu hẹp khoảng cách phát triển; thích ứng với các cú sốc; chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; bảo đảm người dân, doanh nghiệp và địa phương được tạo điều kiện tốt hơn để phát triển.

Muốn đóng góp cho một ASEAN mạnh hơn, Việt Nam phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn; tháo gỡ các điểm nghẽn; khơi thông nguồn lực; phát triển hạ tầng chiến lược, hạ tầng số; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo, sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân. Khi mỗi quốc gia thành viên mạnh lên một cách bền vững, ASEAN cũng sẽ mạnh lên một cách bền vững.

Điểm rất đáng chú ý là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh phát triển không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là nền tảng để củng cố ổn định xã hội và nâng cao đời sống nhân dân. Đây là một tư duy phát triển sâu sắc, bởi trong thời đại nhiều biến động, sức mạnh của một quốc gia không chỉ nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà còn ở chất lượng sống, niềm tin xã hội, bản lĩnh văn hóa, khả năng bảo vệ người dân trước rủi ro và năng lực tạo cơ hội cho mọi người cùng vươn lên.

Chính tư duy ấy cũng rất phù hợp với tương lai ASEAN. Một cộng đồng khu vực muốn bền vững phải là một cộng đồng lấy con người làm trung tâm. Chuyển đổi số phải giúp người dân có thêm cơ hội, chứ không làm họ bị bỏ lại phía sau. Trí tuệ nhân tạo phải phục vụ phát triển, chứ không làm gia tăng bất bình đẳng. Chuyển đổi xanh phải gắn với sinh kế, an ninh năng lượng, an ninh lương thực và công bằng xã hội. Hợp tác khu vực phải đi vào những vấn đề gần gũi với đời sống: việc làm, giáo dục, kỹ năng, môi trường, y tế, an sinh, kết nối hạ tầng, giao lưu nhân dân và cơ hội cho thế hệ trẻ.

Trong tinh thần đó, các định hướng mà Việt Nam mong muốn thúc đẩy cùng ASEAN như kết nối chiến lược, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức chung đều là những hướng đi rất thiết thực. Đó không phải là những khẩu hiệu lớn lao, mà là những công việc cụ thể quyết định tương lai phát triển của cả khu vực. Một ASEAN có hạ tầng kết nối tốt hơn sẽ là ASEAN gắn kết hơn. Một ASEAN chuyển đổi số mạnh mẽ hơn sẽ là ASEAN sáng tạo hơn. Một ASEAN phát triển xanh hơn sẽ là ASEAN bền vững hơn. Một ASEAN đầu tư nhiều hơn cho con người sẽ là ASEAN có sức cạnh tranh lâu dài hơn.

Có thể nói, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 không chỉ là một thông điệp đối ngoại, mà còn là một lời hiệu triệu tích cực về tương lai: tương lai không chờ đợi những ai chậm bước, nhưng luôn mở ra cho những cộng đồng biết đoàn kết, biết đổi mới và biết hành động vì con người. ASEAN đã có một hành trình đáng tự hào. Phía trước là một chân trời mới. Và nếu biết biến giá trị thành sức mạnh, biến khát vọng thành hành động, ASEAN hoàn toàn có thể bước vào chân trời ấy với niềm tin, bản lĩnh và trách nhiệm của một cộng đồng đang cùng nhau kiến tạo tương lai.

Bùi Ngọc An

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/thong-diep-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-tai-cuoc-tiep-cac-truong-doan-tham-du-dien-dan-tuong-lai-asean-asean-truoc-chan-troi-moi-10419878.html