Thông điệp đằng sau đòn tấn công căn cứ Mỹ-Anh ở xa 4.000 km của Iran

3 giờ trướcBài gốc

Tên lửa Khorramshahr-4 của Iran. Ảnh tư liệu: IRGC

Theo tờ Washington Post, căn cứ này - nằm cách bờ biển Iran khoảng 4.000 km - đã bị nhắm mục tiêu bằng hai tên lửa đạn đạo tầm trung, trong một trong những nỗ lực tấn công xa nhất của Tehran cho đến nay.

Cả hai tên lửa đều không trúng mục tiêu. Một quả được cho là gặp sự cố giữa hành trình, trong khi quả còn lại bị tàu khu trục của Hải quân Mỹ đánh chặn bằng tên lửa SM-3, dù hiệu quả đánh chặn chưa được xác nhận đầy đủ. Dù không gây thiệt hại, vụ việc đã làm dấy lên lo ngại tại Washington và các nước đồng minh, khi cho thấy Iran có thể đang sở hữu hoặc sẵn sàng phô diễn năng lực tấn công vượt xa các giới hạn từng công bố.

Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran và liên minh Mỹ - Israel tiếp tục leo thang, ngay cả khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Washington “rất gần” đạt được các mục tiêu quân sự và có thể cân nhắc giảm mức độ can dự. Tuy nhiên, việc nhắm mục tiêu vào Diego Garcia, một cơ sở quân sự xa xôi nhưng then chốt, cho thấy Tehran đang mở rộng phạm vi và thông điệp răn đe.

Một cuộc tấn công vượt qua khoảng cách 4.000 km

Điểm đáng chú ý của vụ việc là khoảng cách tấn công. Diego Garcia nằm sâu trong Ấn Độ Dương, cách Iran hơn 3.800 km, vượt xa mức tầm bắn 2.000 km mà Tehran lâu nay tuyên bố là giới hạn của chương trình tên lửa.

Giới chức Mỹ nhận định các tên lửa được sử dụng có thể thuộc dòng Khorramshahr-4 - loại tên lửa đạn đạo tầm trung được cho là có khả năng đạt tầm bắn trên 4.000 km, dù chưa được xác nhận rộng rãi. Nếu thông tin này được kiểm chứng, đây sẽ là dấu hiệu thực tế đầu tiên cho thấy Iran có thể tấn công các mục tiêu ở khoảng cách xa như vậy.

Tác động của vụ việc không chỉ dừng lại ở khía cạnh kỹ thuật. Với bán kính hoạt động khoảng 4.000 km, nhiều khu vực tại châu Âu, bao gồm các thành phố lớn như Paris hay London, có thể nằm trong tầm với về lý thuyết. Điều này buộc các nước NATO phải xem xét lại đánh giá trước đây về phạm vi của xung đột.

Tên lửa Khorramshahr-4 sử dụng nhiên liệu lỏng, có khả năng mang đầu đạn nặng trên một tấn và có thể triển khai nhiều loại đầu đạn khác nhau. Thiết kế của hệ thống này kết hợp giữa cấu trúc đơn giản và khả năng mang tải trọng lớn, đồng thời được cho là có khả năng cơ động trong giai đoạn tái nhập khí quyển, khiến việc đánh chặn trở nên phức tạp hơn.

Tầm quan trọng của căn cứ Diego Garcia

Việc lựa chọn mục tiêu cũng mang ý nghĩa chiến lược rõ rệt. Diego Garcia là căn cứ quân sự trọng yếu do Mỹ và Vương quốc Anh cùng vận hành tại quần đảo Chagos, đóng vai trò trung tâm hậu cần và triển khai lực lượng cho các chiến dịch tầm xa.

Trong nhiều năm qua, căn cứ này đã hỗ trợ các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Afghanistan và Iraq, cũng như các hoạt động tại Trung Đông. Với hạ tầng sân bay đủ sức tiếp nhận máy bay ném bom chiến lược và các phương tiện quân sự hạng nặng, Diego Garcia cho phép triển khai nhanh lực lượng tới nhiều khu vực ở châu Á, châu Phi và vùng Vịnh.

Vị trí biệt lập, cách xa các điểm nóng xung đột, từ lâu được coi là lợi thế chiến lược của căn cứ này. Tuy nhiên, việc Iran nhắm mục tiêu đã đặt lại giả định về mức độ an toàn của các cơ sở quân sự ở xa chiến tuyến.

Diễn biến này cũng diễn ra trong bối cảnh tương lai của căn cứ đang được chú ý, khi Anh gần đây đồng ý chuyển giao chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius, đồng thời duy trì quyền sử dụng Diego Garcia thông qua thỏa thuận thuê dài hạn - một vấn đề gây tranh luận tại Mỹ.

Hệ thống phòng thủ tên lửa và xung đột leo thang

Vụ đánh chặn bằng hệ thống SM-3 cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của phòng thủ tên lửa trong bối cảnh xung đột hiện nay. Hệ thống này hoạt động theo cơ chế “va chạm tiêu diệt”, sử dụng động năng để phá hủy mục tiêu thay vì đầu đạn nổ.

Mặc dù đã chứng minh hiệu quả trước các mục tiêu tầm trung, sự không chắc chắn trong vụ đánh chặn lần này cho thấy những thách thức ngày càng lớn từ các hệ thống tên lửa tiên tiến.

Cùng với đó, vụ tấn công vào Diego Garcia được xem là một phần trong xu hướng leo thang rộng hơn của Iran. Tehran đã gia tăng các hoạt động nhằm vào hạ tầng năng lượng tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời phát đi cảnh báo đối với các quốc gia có sự hiện diện quân sự của Mỹ.

Giới quan sát cho rằng chiến lược của Iran đang kết hợp giữa năng lực tên lửa truyền thống và các biện pháp tác chiến bất đối xứng, trong khi Mỹ tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực, bao gồm việc triển khai thêm tàu chiến và lực lượng Thủy quân lục chiến.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/ho-so-quan-su/thong-diep-dang-sau-don-tan-cong-can-cu-myanh-o-xa-4000-km-cua-iran-20260321204517218.htm