Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 4/5.
Bảo đảm cung ứng đầy đủ SGK
Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ chiều 4/5, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng thông tin về lộ trình triển khai thống nhất sách giáo khoa (SGK) trên toàn quốc từ năm học 2026–2027, đồng thời làm rõ định hướng rà soát, điều chỉnh chương trình, cơ cấu môn học trong giai đoạn tới.
Theo Thứ trưởng, việc sử dụng thống nhất một bộ SGK là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm công bằng, ổn định học liệu và nâng cao hiệu quả quản lý. Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW và Nghị quyết số 281/NQ-CP, Bộ GD&ĐT đã ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT lựa chọn bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” để sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2026–2027.
Trước đó, từ năm 2019, ngành Giáo dục triển khai chủ trương “một chương trình, nhiều bộ sách” với ba bộ SGK gồm: Cánh Diều, Chân trời sáng tạo và Kết nối tri thức với cuộc sống. Tuy nhiên, theo yêu cầu của Nghị quyết 281/NQ-CP, từ năm học 2026–2027 thực hiện thống nhất một bộ SGK, trong khi thời gian chuẩn bị chỉ còn vài tháng.
Trên tinh thần đó, Bộ GD&ĐT đã thành lập tổ nghiên cứu, tham khảo ý kiến các Sở GD&ĐT và chuyên gia, xây dựng tiêu chí lựa chọn và quyết định chọn một trong ba bộ sách hiện hành. Bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” (của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam) đã được Bộ trưởng phê duyệt để áp dụng thống nhất.
Về triển khai, Thứ trưởng cho biết, Bộ GD&ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương sử dụng thống nhất bộ SGK này, đồng thời cho phép khai thác các bộ sách khác làm tài liệu tham khảo. Quan điểm được nhấn mạnh là, dạy và học theo chương trình, SGK chỉ là học liệu; do đó không gây lãng phí đối với các bộ sách đã sử dụng trước đó.
Bộ cũng đã hoàn thành hiệu chỉnh nội dung SGK, đặc biệt ở các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân, phù hợp với việc điều chỉnh địa giới hành chính khi chuyển từ mô hình chính quyền 3 cấp sang 2 cấp.
Về phát hành, mục tiêu là bảo đảm cung ứng đầy đủ SGK cho nhà trường, giáo viên chậm nhất 20 ngày trước khai giảng. Đến thời điểm hiện tại, 5/7 miền của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã nhập kho và công bố giảm giá sách trung bình 13,3%.
Công tác tập huấn giáo viên được thực hiện theo hướng trọng tâm, tập trung vào các nội dung vướng mắc cần giải đáp, tránh dàn trải. Theo Thứ trưởng, với nền tảng chuyên môn, giáo viên có thể giảng dạy hiệu quả với các bộ SGK khác nhau.
Việc điều chỉnh chương trình cần được thực hiện thận trọng
Toàn cảnh buổi họp báo - chiều 4/5.
Về điều chỉnh chương trình và cơ cấu môn học, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết, theo thông lệ quốc tế, một chương trình giáo dục có vòng đời từ 10–15 năm mới thay đổi tổng thể. Tuy nhiên, hằng năm, Bộ GD&ĐT thực hiện “phát triển chương trình” thông qua rà soát, điều chỉnh nội dung và chỉ đạo chuyên môn. Các nhà trường được chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp trên cơ sở khung chương trình chung.
Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục tinh chỉnh, bổ sung các nội dung theo Nghị quyết 71-NQ/TW như: tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục STEM, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Đồng thời, tăng cường giáo dục kỹ năng sống, văn hóa, nghệ thuật nhằm bảo đảm chuẩn đầu ra nhưng không gây quá tải cho học sinh.
Thứ trưởng nhấn mạnh, việc điều chỉnh chương trình cần được thực hiện thận trọng, có đánh giá tác động và huy động sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, giáo viên trực tiếp giảng dạy. Mục tiêu là đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh mới, đồng thời bảo đảm tính ổn định của chương trình giáo dục phổ thông.
Định hướng xuyên suốt là chuyển từ “dạy kiến thức” sang “dạy kỹ năng”, chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và phát triển năng lực tự học của học sinh. Theo đó, học sinh có thể thích ứng với các chương trình và học liệu khác nhau.
Bộ GD&ĐT lưu ý, việc thống nhất một bộ SGK không đồng nghĩa với việc giới hạn nguồn học liệu. SGK không phải “pháp lệnh”, mà là tài liệu phục vụ dạy và học. Giáo viên và học sinh có thể tham khảo thêm các nguồn tài liệu khác như sách, báo, internet để làm phong phú kiến thức, nâng cao hiệu quả học tập.
Minh Phong