Các đại biểu Quốc hội vui mừng khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua
Chiều 23-4, với 488/492 ĐBQH tham gia biểu quyết tán thành, Luật Thủ đô (sửa đổi) đã chính thức được Quốc hội thông qua.
Trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật này trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, sau tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) giữ nguyên kết cấu gồm 9 chương, 36 điều, trong đó có 26 điều được chỉnh lý.
Một trong những định hướng xuyên suốt của Luật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất, toàn diện cho chính quyền Thủ đô gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tăng cường trách nhiệm giải trình và bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức thực hiện.
Dự thảo cũng tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho Hà Nội, đồng thời phân định rõ thẩm quyền giữa HĐND, UBND và Chủ tịch UBND thành phố; bảo đảm tính hợp hiến, thống nhất của hệ thống pháp luật và phù hợp với các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên.
Đáng chú ý, dự thảo Luật giao cho chính quyền thành phố Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội, gồm 127 thẩm quyền của HĐND, 56 thẩm quyền của UBND và 16 thẩm quyền của Chủ tịch UBND. Đây được đánh giá là cơ sở pháp lý quan trọng để Thủ đô phát huy mạnh mẽ hơn tiềm năng, vị thế, tính chủ động, sáng tạo trong phát triển, theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Luật Thủ đô (sửa đổi) mở ra không gian thể chế mới để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, Luật Thủ đô (sửa đổi) khẳng định rõ hơn vai trò chủ động của chính quyền Thủ đô trong thiết kế, tổ chức thực hiện và thử nghiệm chính sách. Dự thảo cũng mở rộng phạm vi thí điểm đối với “cơ chế, chính sách khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền”, song giới hạn thời gian thí điểm chính sách mới không quá 5 năm, đồng thời quy định cơ chế tạm dừng nếu phát sinh rủi ro vượt quá mức độ dự báo.
Đối với cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng bảo đảm chặt chẽ, khả thi và sát thực tiễn hơn.
Trong đó, Luật này trao quyền cho HĐND TP Hà Nội quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm xử lý các vấn đề về mật độ dân cư, môi trường và phát triển đô thị; giữ quy định cụ thể về các trường hợp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước để bảo đảm an ninh, trật tự.
HĐND TP Hà Nội cũng được quyết định áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng sau khi có sự đồng ý của cấp có thẩm quyền và tham vấn các bộ, ngành liên quan; đồng thời được quyết định gia hạn không quá 6 tháng để hoàn thiện điều kiện khởi công xây dựng công trình đối với các dự án thực hiện theo Nghị quyết số 258 của Quốc hội.
Hay trong lĩnh vực giáo dục, UBND TP Hà Nội được phép bổ sung chương trình giáo dục địa phương nhưng không làm thay đổi mục tiêu, nội dung cốt lõi của chương trình giáo dục quốc gia. Trong lĩnh vực y tế, dự thảo quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở y tế trên địa bàn trong việc hỗ trợ hệ thống y tế Thủ đô, nhất là cấp cứu ngoại viện và phối hợp chăm sóc sức khỏe.
Về quản lý tài chính, ngân sách và ưu đãi thuế, dự thảo Luật được chỉnh lý trên cơ sở kế thừa các quy định hiện hành, không đặt ra chính sách ưu đãi thuế vượt khung pháp luật chung, qua đó bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương…
Về Vùng Thủ đô và liên kết vùng, dự thảo Luật khẳng định vai trò trung tâm, dẫn dắt của Thủ đô Hà Nội; thiết kế khái niệm “Vùng Thủ đô” theo hướng mở, linh hoạt; tạo cơ chế để các địa phương chủ động tham gia liên kết và được áp dụng quy định của Luật Thủ đô khi triển khai các dự án chung. Đáng chú ý, dự thảo cho phép sử dụng ngân sách địa phương để đầu tư liên vùng, góp phần giải quyết các vấn đề về hạ tầng, môi trường, dịch vụ thiết yếu phục vụ lợi ích chung của toàn vùng…
Luật Thủ đô (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026.
Tiến Hưng