ThS Lê Tùng Lâm: Cần áp dụng BIM có lộ trình và triển khai theo từng giai đoạn

2 giờ trướcBài gốc

Chia sẻ với PV Báo Xây dựng ngày 16/3, ThS Lê Tùng Lâm, Trưởng Ban đô thị, HĐND TP Đà Nẵng đã có những ý kiến về dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Xây dựng (dự kiến áp dụng cho giai đoạn 2025-2026).

Dự thảo có liên quan chặt chẽ và đẩy mạnh áp dụng BIM (Building Information Modeling - Mô hình thông tin công trình). Điểm mới nổi bật là quy định bắt buộc áp dụng BIM đối với các dự án từ nhóm B trở lên, cấp II trở lên, bắt đầu từ khâu chuẩn bị dự án.

TP Đà Nẵng tổ chức các hội thảo để tìm giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng BIM trên địa bàn.

Ông Lê Tùng Lâm cho rằng, về việc "có nên bắt buộc BIM cho mọi công trình hay không?" không chỉ là câu hỏi mang tính kỹ thuật mà đây còn mang tính chiến lược. Việc này liên quan đến cách một quốc gia thiết kế chính sách để thúc đẩy đổi mới công nghệ, cách thị trường xây dựng thích nghi với những phương thức làm việc mới và hơn nữa là cách ngành xây dựng bước vào kỷ nguyên quản lý dựa trên dữ liệu.

Dẫn giải thêm, ông Lâm cho hay, trong nhiều thập kỷ, ngành xây dựng trên thế giới vận hành chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy, bản vẽ hai chiều và những chuỗi trao đổi thông tin rời rạc giữa các bên tham gia dự án. Phương thức này đã tồn tại rất lâu, và trong nhiều trường hợp vẫn đủ để triển khai các công trình.

Tuy nhiên, khi quy mô và độ phức tạp của các dự án ngày càng tăng, những hạn chế của cách làm truyền thống ngày càng bộc lộ rõ. Các bản vẽ từ nhiều bộ môn khác nhau dễ xảy ra xung đột; thông tin dự án bị phân tán giữa nhiều đơn vị, việc kiểm soát tiến độ, chi phí và chất lượng gặp nhiều khó khăn.

Trong bối cảnh đó, BIM (Building Information Modeling) xuất hiện như một bước tiến lớn trong cách tổ chức và quản lý thông tin công trình.

BIM - theo ông Lâm - không chỉ đơn giản là mô hình ba chiều của công trình mà là một cách tiếp cận mới trong quản lý thông tin dự án. Trong môi trường BIM, mô hình số của công trình trở thành trung tâm của quá trình thiết kế, thi công và vận hành. Các bộ môn kiến trúc, kết cấu, cơ điện và nhiều lĩnh vực khác có thể làm việc trên cùng một mô hình dữ liệu, giúp phát hiện sớm các xung đột thiết kế, nâng cao khả năng phối hợp và giảm thiểu sai sót trong quá trình triển khai.

Khi dữ liệu BIM được duy trì trong suốt vòng đời công trình, nó còn có thể phục vụ cho quản lý vận hành, bảo trì và quản lý tài sản công trình sau khi hoàn thành.

Tòa nhà Viettel Đà Nẵng xây dựng và ứng dụng BIM.

Tuy nhiên, khi chuyển từ việc khuyến khích sang việc xây dựng chính sách bắt buộc, một vấn đề lớn bắt đầu xuất hiện đó là liệu có nên yêu cầu tất cả các công trình phải áp dụng BIM hay không.

Theo ông Lâm, vấn đề trên liên quan đến rất nhiều yếu tố gồm: cấu trúc thị trường xây dựng, năng lực doanh nghiệp, hệ thống pháp lý, năng lực của cơ quan quản lý nhà nước và mức độ sẵn sàng của hạ tầng dữ liệu.

Nếu tất cả các dự án đều phải sử dụng BIM, toàn bộ thị trường sẽ buộc phải chuyển sang phương thức làm việc dựa trên mô hình số. Các doanh nghiệp sẽ phải đầu tư vào phần mềm, đào tạo nhân lực và xây dựng quy trình làm việc mới. Về lâu dài, điều này có thể giúp hình thành một tiêu chuẩn chung cho toàn ngành xây dựng, tạo điều kiện cho việc chia sẻ dữ liệu và nâng cao hiệu quả quản lý dự án.

Ngành xây dựng ở hầu hết các quốc gia có một đặc điểm chung phần lớn doanh nghiệp là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có nguồn lực tài chính hạn chế và chưa có nhiều kinh nghiệm với các công nghệ số. Vì vậy, việc triển khai BIM không chỉ đơn giản là cài đặt một phần mềm mới mà đòi hỏi thay đổi toàn bộ phương thức làm việc từ cách tạo lập hồ sơ thiết kế, cách phối hợp giữa các bộ môn, đến cách quản lý dữ liệu dự án.

Trưởng ban Đô thị HĐND TP Đà Nẵng cho rằng việc áp dụng BIM nên có lộ trình và triển khai theo từng giai đoạn.

Chính vì vậy, theo ông Lê Tùng Lâm, ở nước ta muốn phát triển BIM nhanh, thực chất, bền vững thì phải tìm cách tiếp cận linh hoạt hơn. Thay vì đặt ra một yêu cầu BIM giống nhau cho mọi công trình, đề xuất xây dựng một hệ thống BIM phân cấp theo loại công trình và mức độ phức tạp của dự án. Trong mô hình này, BIM không phải là một chuẩn duy nhất, mà là một tập hợp nhiều cấp độ khác nhau.

Ở cấp độ cơ bản, BIM có thể chỉ đơn giản là mô hình ba chiều phục vụ thiết kế và trực quan hóa công trình. Đối với nhiều công trình nhỏ, việc sử dụng mô hình 3D giúp cải thiện đáng kể chất lượng thiết kế và khả năng trao đổi thông tin giữa các bên.

Ở cấp độ trung bình, BIM được sử dụng như một công cụ phối hợp đa bộ môn. Các mô hình kiến trúc, kết cấu và cơ điện được tích hợp trong cùng một môi trường dữ liệu, cho phép phát hiện xung đột thiết kế và hỗ trợ quản lý thông tin dự án. Nhiều công trình dân dụng trung bình như trường học, bệnh viện, chung cư hoặc công trình thương mại có thể áp dụng hiệu quả mức BIM này.

Ở cấp độ cao hơn, BIM trở thành nền tảng quản lý toàn bộ vòng đời công trình. Mức BIM này thường phù hợp với các dự án hạ tầng lớn, công trình phức tạp hoặc các dự án có yêu cầu quản lý vận hành dài hạn.

Đối với Việt Nam, việc thiết kế chính sách BIM cần đặc biệt chú ý đến cấu trúc của thị trường xây dựng trong nước. Phần lớn doanh nghiệp trong ngành là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhiều công trình xây dựng có quy mô nhỏ hoặc trung bình. Đồng thời, hệ thống quản lý nhà nước và hạ tầng dữ liệu ngành xây dựng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Trong bối cảnh đó, việc áp dụng một chính sách BIM quá cứng nhắc có thể không phù hợp với thực tế thị trường. Một chiến lược hợp lý hơn là xây dựng lộ trình triển khai BIM theo từng giai đoạn.

Trong giai đoạn đầu, BIM có thể được áp dụng bắt buộc đối với các dự án lớn hoặc các dự án sử dụng vốn nhà nước, nơi lợi ích của công nghệ này thể hiện rõ ràng nhất. Song song với đó, cần khuyến khích áp dụng BIM ở mức cơ bản trong các công trình phổ biến, tạo điều kiện để doanh nghiệp từng bước làm quen với công nghệ mới.

Trong giai đoạn tiếp theo, khi hệ thống tiêu chuẩn dữ liệu, nền tảng công nghệ và năng lực quản lý nhà nước đã được hoàn thiện, BIM có thể trở thành phương thức làm việc phổ biến trong toàn ngành xây dựng.

Thanh Đức

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/ths-le-tung-lam-can-ap-dung-bim-co-lo-trinh-va-trien-khai-theo-tung-giai-doan-192260316112309291.htm