Thu hẹp khoảng cách công nghệ từ những lớp học vùng khó

2 giờ trướcBài gốc

Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng tập huấn sử dụng AI cho giáo viên.

Lớp học phủ sóng công nghệ nhờ điện mặt trời

Con đường vào các điểm trường lẻ của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 1 (xã Trà Leng, TP Đà Nẵng) nằm sâu dưới tán rừng già Ngọc Linh. Sóng điện thoại chập chờn, điện lưới quốc gia chưa phủ tới. Học sinh chủ yếu tiếp cận kiến thức qua bảng phấn và tranh ảnh tĩnh; giáo án điện tử chỉ dùng khi dự thi, còn trên lớp vẫn dạy học theo cách truyền thống. Trong điều kiện ấy, việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học đòi hỏi phải giải quyết bài toán huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng.

Ông Lê Huy Phương, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: "Từ sự kết nối, nhà trường huy động được nguồn lực xã hội hóa trong đầu tư cơ sở vật chất. Nhờ vậy, có 6 điểm trường được trang bị hệ thống điện năng lượng mặt trời. Điểm nào có điện thắp sáng, nhà trường sẽ trang bị máy chiếu, tivi, wifi, bảng trượt… do các câu lạc bộ, nhóm thiện nguyện hỗ trợ và từ nguồn ngân sách của trường".

Lắp đặt bảng trượt và trang bị ti vi thông minh tại điểm trường Ông Ngọc, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 1.

Thầy Nguyễn Văn Nhân, giáo viên điểm trường Ông Yên chia sẻ: “Có điện chiếu sáng, mỗi giờ học, giáo viên có thể tự làm hoặc sử dụng các clip minh họa cho bài giảng giúp học sinh hình dung dễ dàng hơn các kiến thức có tính chất trừu tượng. Tiết học nhờ vậy sinh động, thu hút học sinh hơn".

Đến nay, có 10/11 điểm trường lẻ của Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 1 được trang bị các điều kiện dạy học hiện đại, tiệm cận điểm trường chính. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai Chương trình GDPT 2018, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ cho học sinh vùng khó.

Theo ông Phương, khi hạ tầng tối thiểu được bảo đảm, giáo viên mới có thể sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học, soạn giảng. Khoảng cách về điều kiện học tập giữa vùng thuận lợi và vùng khó nhờ đó được thu hẹp dần.

"Phổ cập" AI

Song song với đầu tư hạ tầng, UBND xã Trà Leng mời chuyên gia bồi dưỡng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho đội ngũ cán bộ công chức, viên chức và giáo viên để thích ứng với chuyển đổi số.

Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 2 đã triển khai sử dụng học bạ điện tử, giáo án điện tử; mỗi lớp học được trang bị tivi phục vụ giảng dạy; giáo viên được cử tham gia các lớp tập huấn công nghệ thông tin.

Ông Bùi Quang Ngọc, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Trà Leng 2 cho biết: “Chuyển đổi số giúp nhà trường quản lý dữ liệu giáo viên, học sinh tốt hơn, đồng thời tạo thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ trong dạy học. Tuy nhiên, hạ tầng mạng còn thiếu ổn định, nhất là mùa mưa bão; một bộ phận giáo viên lớn tuổi cũng gặp khó khi tiếp cận công nghệ mới”. Chưa kể là chi phí sử dụng các nền tảng AI bản quyền còn cao so với điều kiện giáo viên vùng khó.

Giáo viên được hướng dẫn thực hành trên các sản phẩm cụ thể trong khóa tập huấn ứng dụng AI vào dạy học và quản lý.

Từ thực tế này, các lớp tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) theo hướng "thực chiến" do các giảng viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng đảm nhiệm đã phần nào bù đắp khoảng trống kỹ năng số cho giáo viên.

Thạc sĩ Lê Vũ - Giám đốc Trung tâm Truyền thông, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Đà Nẵng chia sẻ: "Sự kiên trì và tinh thần ham học của giáo viên vùng cao khiến tôi thực sự xúc động. Khi một thầy giáo nói: "Lâu lắm rồi chúng em mới được học một lớp mà thấy mình gần hơn với thời đại", tôi hiểu rằng các khóa học AI không chỉ mang đến kiến thức, mà còn tiếp thêm sự tự tin cho thầy cô nơi đây”, ông Lê Vũ nói. Khóa học vì vậy chú trọng hướng dẫn thầy cô giáo thực hành trên những sản phẩm cụ thể để rút kinh nghiệm.

Giáo viên được hướng dẫn các kỹ năng thiết yếu như viết câu lệnh hiệu quả, xây dựng kế hoạch bài dạy, ngân hàng câu hỏi, cá nhân hóa hoạt động học tập theo năng lực học sinh. Giáo viên cũng được hướng dẫn tạo học liệu đa phương tiện, từ hình ảnh minh họa, video bài giảng đến các trò chơi tương tác nhằm tăng hứng thú học tập. Bên cạnh đó, khóa học dành thời lượng trao đổi về đạo đức, trách nhiệm và an toàn trong ứng dụng AI, giúp giáo viên sử dụng công nghệ đúng mục đích, phù hợp môi trường sư phạm.

Theo ông Lê Vũ, các công cụ AI giúp giáo viên giảm tải công việc thường nhật như soạn bài, ra đề, tạo học liệu, để có thêm thời gian dành cho học sinh.

Nhiều thầy cô giáo đã vượt qua quãng đường gần 20 km, trong đó hơn nửa hành trình là phải đi bộ theo những lối mòn từ các nóc về điểm tập huấn để học cách sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy và sáng tạo học liệu do UBND xã tổ chức.

Ông Châu Minh Nghĩa - Chủ tịch UBND xã Trà Leng cho rằng: “Nếu cán bộ và giáo viên không được trang bị công nghệ sẽ tụt lại phía sau, còn người dân sẽ càng thiệt thòi khi thủ tục hành chính bị ách tắc.”

Từ thực tiễn Trà Leng cho thấy, thu hẹp khoảng cách công nghệ không thể chỉ trông chờ vào thiết bị. Quan trọng hơn là đầu tư đồng bộ hạ tầng, bồi dưỡng đội ngũ và có cơ chế hỗ trợ phù hợp cho giáo viên vùng khó. Chuyển đổi số ở trường học vùng cao phải bắt đầu từ những việc nhỏ: kéo điện về bản, đưa phương tiện dạy học hiện đại vào lớp, tổ chức từng lớp tập huấn. Mỗi bước đi đều chậm, nhưng chắc. Khi học sinh vùng cao được học trong môi trường ngày càng tiệm cận vùng thuận lợi, khi giáo viên có thêm công cụ để đổi mới phương pháp, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó một cách bền vững.

Hà Nguyên

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/thu-hep-khoang-cach-cong-nghe-tu-nhung-lop-hoc-vung-kho-post765447.html