Học sinh lớp 9 tại Hà Nội tham dự sự kiện MASKA (dự án High School Help Kit) để được chia sẻ thực tế về kinh nghiệm ôn tập và làm bài thi. Ảnh: BTC
Chạy thử hệ thống, “chạy đà” mùa thi
Từ ngày 4/4 đến hết ngày 6/4/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Hà Nội chính thức mở hệ thống vận hành hử nghiệm đăng ký trực tuyến dự thi lớp 10 THPT. Đây được xem là bước tập dượt quan trọng, giúp học sinh và phụ huynh làm quen với quy trình mới trước khi bước vào giai đoạn đăng ký chính thức.
Nhờ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tuyển sinh, học sinh được làm quen sớm với các thao tác như nhập thông tin cá nhân, lựa chọn nguyện vọng (NV) và kiểm tra dữ liệu về điểm ưu tiên cũng như các thông tin liên quan được đồng bộ từ cơ sở dữ liệu của ngành trước khi bước vào giai đoạn đăng ký chính thức. Những vướng mắc về tốc độ đường truyền hay sai sót trong quá trình nhập liệu (nếu có) cũng sẽ được kịp thời phát hiện, xử lý ngay trong giai đoạn thử nghiệm. Sau khi kết thúc, toàn bộ dữ liệu sẽ được xóa để đảm bảo tính chính xác và minh bạch cho đợt đăng ký chính thức diễn ra từ ngày 10 - 17/4/2026.
Không chỉ giúp học sinh tiếp cận sớm với hệ thống, tránh tâm lý bỡ ngỡ khi đăng ký chính thức, quá trình thử nghiệm còn là bước “chạy đà” quan trọng để cơ quan quản lý và các nhà trường rà soát, hoàn thiện hệ thống, hướng tới một kỳ tuyển sinh thuận lợi và hiệu quả hơn.
Thực tế từ đợt vận hành thử nghiệm trong 3 ngày (từ 4 - 6/4) cho thấy sức “nóng” của kỳ tuyển sinh năm nay. Cổng thông tin tuyển sinh tại địa chỉ https://tsdaucap.hanoi.gov.vn/ đã ghi nhận số lượng NV đăng ký thử ở nhiều trường ở mức rất cao. Đơn cử, Trường THPT Thạch Bàn – nơi có điểm chuẩn trúng tuyển năm học 2025–2026 là 17,25 điểm – được giao chỉ tiêu 765 học sinh cho năm học tới, nhưng đã thu hút khoảng 5.000 NV đăng ký thử, cao hơn khoảng 6,5 lần chỉ tiêu. Trong đó, có gần 900 NV1, số còn lại là NV2 và NV3. Những con số này phần nào cho thấy xu hướng lựa chọn trường của học sinh đang có nhiều thay đổi, đồng thời báo hiệu một mùa tuyển sinh với mức độ cạnh tranh cao hơn so với các năm trước.
55% học sinh vào công lập, bài toán chọn nguyện vọng
Với các học sinh lớp 9 thời điểm này, những đổi mới trong kỳ thi vào lớp 10 năm nay cũng vừa là cơ hội vừa là thách thức khi bỏ rào cản khu vực tuyển sinh, học sinh không còn bị bó buộc bởi hộ khẩu thường trú mà có thể đăng ký 3 NV vào bất kỳ trường công lập nào trên địa bàn thành phố dựa trên năng lực và nhu cầu thực tế. Điều này sẽ dẫn đến điểm chuẩn ở nhiều trường biến động khó dự đoán.
Vì vậy, thầy Hoàng Ngọc Thắng - Hiệu trưởng Trường THCS Mai Lâm cho rằng khi đăng ký NV, học sinh cần hiểu rõ năng lực của bản thân, lựa chọn NV phù hợp, tránh chạy theo “danh tiếng” của trường hay đăng ký theo xu hướng đám đông của bạn bè.
Dù Hà Nội đã bỏ giới hạn khu vực, nhưng các giáo viên khuyến cáo phụ huynh không nên chọn trường quá xa nhà (trên 15-20km). Việc di chuyển quá dài trong 3 năm THPT sẽ gây mệt mỏi, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập và sức khỏe của học sinh. Một công cụ giúp phụ huynh dễ dàng tính toán khoảng cách từ nhà đến trường, đảm bảo sự thuận tiện trong quá trình học tập sau này đó là sử dụng bản đồ số (GIS) được Hà Nội đưa vào sử dụng chính thức từ năm nay.
Trước đó, nhằm bảo đảm chỗ học cho học sinh, Sở GDĐT Hà Nội đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục trực thuộc rà soát cơ sở vật chất, đề xuất sửa chữa trường lớp và đưa vào hoạt động 6 trường THPT mới, thêm khoảng 3.000 chỗ học. Dù vậy, do số học sinh tốt nghiệp THCS năm nay tăng mạnh khoảng 20.000 em so với năm học trước nên tỷ lệ vào công lập chỉ còn khoảng 55% - mức thấp nhất trong vài năm gần đây.
Cụ thể, 124 trường THPT công lập ở Hà Nội tuyển gần 81.500 học sinh lớp 10. Trong đó, 119 trường THPT công lập không chuyên tuyển hơn 78.300 học sinh; Trường THPT chất lượng cao Phan Huy Chú - Đống Đa tuyển 400 chỉ tiêu; 4 trường chuyên tuyển tổng cộng hơn 2.700 học sinh.
Áp lực cạnh tranh vào lớp 10 công lập đang gia tăng rõ rệt khi gần một nửa số thí sinh buộc phải cân nhắc những hướng đi khác. Trước thực tế này, câu hỏi đặt ra là: với những học sinh không trúng tuyển, đâu sẽ là lựa chọn phù hợp để tiếp tục hành trình học tập?
Theo các nhà quản lý giáo dục, sau bậc THCS, học sinh nên cân nhắc hai định hướng chính: tiếp tục theo học chương trình giáo dục phổ thông hoặc chuyển sang giáo dục nghề nghiệp. Cùng quan điểm này, thầy Hoàng Ngọc Thắng nhấn mạnh rằng, việc theo học tại các trường tư thục, trung tâm giáo dục thường xuyên hay lựa chọn học nghề không nên bị coi là phương án “thay thế”, mà cần được nhìn nhận như những con đường phù hợp với năng lực, sở thích và định hướng phát triển riêng của mỗi học sinh.
Thu Hương