Không chỉ hại gan, đồ uống ngọt còn làm tăng nguy cơ ung thư
Gan là một trong những cơ quan làm việc chăm chỉ nhất của cơ thể, lọc độc tố, chất béo chuyển hóa và hỗ trợ tiêu hóa. Mọi thứ hấp thụ qua đường tiêu hóa đều được xử lý và lọc qua gan.
Tuy nhiên, thường xuyên tiêu thụ một số đồ uống hàng ngày có thể cản trở chức năng của gan, lâu dần dẫn đến tổn thương cơ quan này, đặc biệt là bằng cách thúc đẩy tích tụ chất béo, viêm hoặc thậm chí là bệnh gan.
Nhiều người uống trà sữa, nước ngọt, nước trái cây đóng chai mỗi ngày mà không hề nghĩ rằng, chỉ một cốc nhỏ cũng có thể âm thầm gây tổn thương gan và làm tăng nguy cơ tử vong do bệnh gan mạn tính.
Ảnh minh họa.
Các nhà nghiên cứu phát hiện, ở những người thường xuyên uống đồ uống ngọt, hàng trăm loại protein trong máu bị rối loạn. Những protein này liên quan trực tiếp đến phản ứng viêm, tiêu hóa và chuyển hóa chất béo. Khi tình trạng mất cân bằng kéo dài, gan trở thành "điểm nóng" chịu tổn thương đầu tiên.
Tin tích cực là, nếu thay thế đồ uống ngọt bằng nước lọc, trà hoặc cà phê không đường, nguy cơ tử vong do bệnh gan mạn tính có thể giảm tới 34%.
Tác hại của đồ uống ngọt không dừng lại ở gan. Nhiều nghiên cứu cho thấy chúng còn góp phần làm gia tăng nguy cơ của nhiều loại ung thư.
Theo Tạp chí Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ, những người uống ít nhất một khẩu phần đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ ung thư gan cao hơn tới 85% so với người chỉ uống tối đa ba lần mỗi tháng.
Nghiên cứu đăng trên British Medical Journal với hơn 100.000 người tham gia cũng cho thấy, mỗi 100 ml đồ uống có đường tiêu thụ mỗi ngày làm tăng nguy cơ ung thư nói chung 18% và ung thư vú 22%, kể cả với nước trái cây nguyên chất.
Đáng lo hơn, những người uống từ một ly đồ uống ngọt khoảng 240ml mỗi ngày trở lên có nguy cơ ung thư khoang miệng cao gấp gần 5 lần.
Đồ uống tốt nhất cho súc khỏe vẫn là nước lọc: Nước đun sôi để nguội giúp duy trì hoạt động của cơ thể, hỗ trợ chuyển hóa và không chứa bất kỳ chất phụ gia nào. Trà, sữa và cà phê không đường có thể dùng như lựa chọn bổ sung lành mạnh, trong khi đồ uống ngọt nên được xếp vào nhóm cần hạn chế nghiêm ngặt.
Những loại nước uống tàn phá gan số một
Đồ uống có cồn: Theo Eat This, Not That, mọi người đều hiểu uống nhiều rượu có thể gây ra bệnh xơ gan do rượu. Điều này là do uống rượu khiến mô gan khỏe mạnh bị thay thế bằng mô sẹo, dẫn đến nhiều vấn đề về gan, tăng nguy cơ phải ghép gan.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ định nghĩa uống nhiều rượu là 15 ly trở lên mỗi tuần đối với nam giới và 8 ly trở lên mỗi tuần đối với phụ nữ. Một ly được quy ước là 1 chai bia 350ml, 1 ly rượu vang 150ml hoặc 1 ly rượu mạnh 45ml.
Nước ngọt có ga: Theo India Times, đồ uống có ga là một trong những nguồn gây tổn thương gan phổ biến nhất cho những người không có yếu tố nguy cơ mắc bệnh gan.
Theo nghiên cứu được công bố trên Journal of Gastroenterology and Hepatology của Canada, uống nước ngọt và đồ uống có ga thường xuyên có thể tăng nguy cơ tích tụ chất béo ở gan. Điều này gây ra bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), tình trạng chất béo tích tụ ở gan, làm suy yếu chức năng của nó và tăng viêm.
Ngoài ra, hàm lượng đường cao và các chất phụ gia nhân tạo trong đồ uống có ga gây áp lực lên gan, dẫn đến tích lũy chất béo, có thể phát triển thành biến chứng gan nghiêm trọng theo thời gian.
Nhiều loại nước quen thuộc hàng ngày cũng có thể gây hại cho gan. Ảnh: Healthline.
Đồ uống nhiều đường: Đồ uống nhiều đường như trà có hương vị, thức uống từ trái cây, thậm chí cả nước ép đóng chai thường chứa một lượng đường bổ sung đáng báo động. Những loại đường này, đặc biệt là ở dạng lỏng, nhanh chóng được hấp thụ và có thể làm quá tải gan.
Khi đường được chuyển hóa, nó biến thành chất béo, có thể tích tụ trong gan và dẫn đến NAFLD, tương tự tác hại của đồ uống có ga. Theo thời gian, gan dễ bị viêm và trong trường hợp nghiêm trọng phát triển xơ hóa hoặc xơ gan.
Nước tăng lực: Nhiều người uống nước tăng lực khi cần giảm mệt mỏi, tăng cường năng lượng nhanh, nhưng chúng có hại hơn là có lợi. Theo nghiên cứu của Viện Y học Quốc gia Mỹ, chấn thương gan cấp tính được chứng minh có liên quan đến việc uống nước tăng lực quá mức.
Gan phải làm việc chăm chỉ hơn để phá vỡ các thành phần như liều lượng cao của taurine, caffeine và các chất kích thích khác trong đồ uống này. Tiêu thụ quá mức nước tăng lực có thể gây suy gan, thậm chí trong một số trường hợp cần ghép gan.
Trà sữa: Với thành phần chính gồm trà, sữa, đường và các phụ gia như bột béo, hương liệu nhân tạo, chất bảo quản cùng topping như trân châu, trà sữa dù ngon miệng nhưng là "gánh nặng" cho sức khỏe.
Điểm đáng lo ngại nhất là hàm lượng đường cao, thường dưới dạng siro chứa fructose. Theo nghiên cứu trên tạp chí Nutrition Journal, tiêu thụ đồ uống có đường như trà sữa làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD), tình trạng chất béo tích tụ trong gan, có thể dẫn đến viêm gan, xơ gan, thậm chí ung thư gan.
Khi uống trà sữa thường xuyên, gan phải hoạt động hết công suất để lọc bỏ chất độc, dẫn đến quá tải và suy giảm chức năng. Vì vậy, để bảo vệ gan, hãy hạn chế trà sữa và ưu tiên các lựa chọn lành mạnh hơn.
Trước khi uống đồ ngọt, hãy chú ý: Thứ nhất là đọc kỹ bảng thành phần. Nếu trong những dòng đầu tiên xuất hiện các tên như đường mía, fructose, glucose, mật ong, nước ép cô đặc hay siro bắp, điều đó cho thấy hàm lượng đường rất cao và nên hạn chế.
Thứ hai là kiểm soát lượng đường mỗi ngày. Khuyến nghị cho người trưởng thành là không quá 50 gram đường bổ sung mỗi ngày, tốt nhất dưới 25gram. Một chai nước ngọt 500ml thường chứa khoảng 53gram đường, chỉ uống nửa chai đã gần chạm ngưỡng tối đa.
H.Giang (theo thanhnienviet, znews)