Các lập trình viên cấp thấp và cả quản lý trung gian dần trở nên dư thừa. Ảnh minh họa: Sivaram V/Reuters.
Tanya Gupta (39 tuổi, nhân vật đã đổi tên) từng làm việc gần 5 năm tại một công ty phần mềm tài chính của Mỹ, hỗ trợ khách hàng từ văn phòng ở Dublin (Ireland). Công việc ổn định, thu nhập tốt, nhưng đến năm 2026, hợp đồng của cô không được gia hạn. Lý do là công ty chuyển hướng đầu tư mạnh vào AI để tối ưu chi phí.
“Các công việc lặp lại đang được AI thay thế. Trước mất 2 ngày, nay chưa đến 30 phút, nên việc giảm nhân sự là khó tránh khỏi”, cô nói với Straits Times.
Không riêng Gupta, trong vòng 1 năm qua, khoảng 40.000 nhân sự công nghệ tại Ấn Độ đã bị cắt giảm, theo dữ liệu từ TeamLease Digital. Những cái tên lớn như Oracle, Tata Consultancy Services (TCS) hay Infosys đều ghi nhận tinh gọn nhân sự.
'Bão' sa thải ở thị trường nhân lực công nghệ lớn nhất
TCS, doanh nghiệp xuất khẩu dịch vụ IT lớn nhất Ấn Độ, đã giảm hơn 23.000 nhân sự chỉ trong 1 năm tài chính. Đây là con số đáng chú ý với một ngành từng được xem là “bệ phóng” cho tầng lớp trung lưu, mang lại thu nhập ổn định và cơ hội làm việc ở nước ngoài.
Sau đại dịch Covid-19, nhiều công ty công nghệ tại Ấn Độ từng ồ ạt tuyển dụng để bắt kịp đà phục hồi. Mức lương tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba để giữ chân nhân tài. Tuy nhiên, khi nhu cầu dự án không tăng như kỳ vọng, lượng nhân sự dư thừa trở thành gánh nặng.
Nhân viên tại Galleri5 (Bengaluru, Ấn Độ) trao đổi về một nhân vật trong series Mahabharata do AI tạo ra. Ảnh: Reuters.
Cùng lúc đó, AI bắt đầu thay thế các công việc lập trình cơ bản. Những công cụ tự động có thể viết code, kiểm thử và xử lý tác vụ chỉ với vài dòng lệnh đầu vào. Theo một số chuyên gia tuyển dụng, công việc từng cần 10 lập trình viên nay có thể được xử lý bởi một người hiểu về AI.
Từ đó, những nhân sự phụ trách các tác vụ lặp lại như nhóm junior và cả quản lý cấp trung thành đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất.
“Đây không còn là đợt suy giảm tạm thời, mà là thay đổi mang tính dài hạn”, Neeti Sharma, CEO TeamLease Digital, nhận định. Theo bà, AI giúp tăng năng suất, nên doanh nghiệp đang thu gọn nhân sự và dần rời khỏi các dịch vụ công nghệ truyền thống.
Trong nhiều năm, ngành khoa học máy tính được xem là con đường an toàn để đổi đời tại Ấn Độ, lộ trình gồm học lập trình, vào công ty lớn, ra nước ngoài làm việc với mức lương bằng USD. Tuy nhiên, thực tế đang thay đổi.
Việc làm ở cấp thấp ngày càng ít, trong khi Mỹ siết lao động nước ngoài, khiến con đường “học IT để đổi đời” không còn dễ như trước.
“Đây là một lời cảnh tỉnh. Phụ huynh và người trẻ cần hiểu rằng kỹ năng và ngành nghề đang dịch chuyển rất nhanh. Nếu không linh hoạt, khả năng tìm được việc làm sẽ ngày càng khó khăn”, Sharma nhận định.
Không phải dấu chấm hết
Dù vậy, sự xuất hiện của AI không đồng nghĩa với việc “xóa sổ” ngành lập trình.
Kashyap Kompella, nhà sáng lập RPA2AI Research, tổ chức phân tích và tư vấn về quản trị và chính sách AI cho rằng vai trò của kỹ sư đang dịch chuyển từ viết code từ đầu sang tập trung vào kiểm thử, tích hợp hệ thống, bảo mật và đảm bảo vận hành ổn định. Đây là những lĩnh vực vẫn cần đến tư duy và trách nhiệm của con người.
Sau giai đoạn cắt giảm nhân sự, ngành công nghệ được dự báo sẽ xuất hiện nhiều cơ hội mới. Nhu cầu tuyển dụng trong các lĩnh vực như AI, dữ liệu, an ninh mạng và điện toán đám mây đang tăng nhanh hơn nguồn cung.
Đáng chú ý, những kỹ sư hiểu rõ các ngành cụ thể như tài chính, y tế, sản xuất hoặc viễn thông, đồng thời biết ứng dụng AI vào thực tế, sẽ ngày càng được săn đón.
Cơ hội việc làm cũng mở rộng ra ngoài dịch vụ IT truyền thống, đặc biệt trong hệ sinh thái trung tâm dữ liệu. Lĩnh vực này không chỉ cần nhân sự công nghệ mà còn cần kỹ sư xây dựng và chuyên gia năng lượng để vận hành hiệu quả.
Ấn Độ hiện chiếm khoảng 16% lực lượng nhân sự AI toàn cầu, nhưng vẫn đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân tài. Ảnh minh họa: Reuters.
Theo báo cáo của NITI Aayog, AI có thể khiến khoảng 2 triệu việc làm trong ngành dịch vụ công nghệ tại Ấn Độ biến mất vào năm 2031. Tuy nhiên, nếu được đào tạo phù hợp, số việc làm mới có thể tăng thêm khoảng 4 triệu trong 5 năm tới.
Tuy nhiên, cơ hội chỉ dành cho những người kịp thích nghi. Gupta cho biết cô đã chi khoảng 200.000 rupee (khoảng 2.700 USD) để tham gia khóa học AI kéo dài 12 tuần.
“Nếu không liên tục cập nhật kỹ năng, bạn sẽ nhanh chóng bị bỏ lại”, cô nói.
Như Phương