Thủ Thiêm: Tương lai tăng trưởng của TP.HCM

2 giờ trướcBài gốc

Sau nhiều năm vướng mắc, tiến trình bồi thường và tái định cư tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm đang có chuyển biến rõ nét khi ngay những ngày đầu năm 2026, TP.HCM ban hành Quyết định 70/2025/QĐ-UBND. Cách tiếp cận mới, theo hướng mở rộng đối tượng và tăng mức hỗ trợ, được xem là bước đi quan trọng với quyết tâm cao nhất nhằm khơi thông phần mặt bằng còn lại của khu đô thị 930ha mang tính chiến lược.

Khu đô thị Thủ Thiêm

Vị trí đặc biệt của Thủ Thiêm

Là bán đảo tự nhiên nằm đối diện quận 1 (trước đây) qua sông Sài Gòn, trung tâm hành chính đông đúc, sầm uất và cổ kính. Trong cơn lốc đô thị hóa, Thủ Thiêm dường như là khoảng trống còn sót lại để rồi các chuyên gia phát triển đô thị có tầm nhìn chiến lược coi đó sẽ là trái tim của khu Đông TP.HCM, kết nối giao thông huyết mạch và được quy hoạch trở thành trung tâm tài chính, kinh tế mới, ví như “Manhattan” của Sài Gòn - TP.HCM, có thể sánh với Marina Bay của Singapore với hệ thống hạ tầng hiện đại và không gian xanh.

Thủ Thiêm hiện là nơi hội tụ của các tuyến giao thông trọng yếu, bao gồm các cây cầu, hầm, ga metro, đường sắt, tạo thành tổ hợp giao thông phức hợp. Trong số các kết nối đó có cái đã đi vào hoạt động như các cầu Thủ Thiêm 1, 2, Hầm Thủ Thiêm và một số cầu, đường khác đang được khởi công và hoàn thiện.

Dẫu rất thuận lợi về giao thông nhưng quy hoạch Thủ Thiêm tập trung vào phát triển bền vững, bảo tồn giá trị môi trường tự nhiên, đặc biệt là con sông Sài Gòn như một dải lụa mềm mại trang điểm cho một khu đô thị hiện đại. Trên cơ sở đó kiến tạo một không gian đô thị đẳng cấp. Từ Thủ Thiêm, người ta có thể ngắm nhìn toàn cảnh các tòa nhà biểu tượng của trung tâm Thành phố như Bitexco, Landmark 81…

Vị trí của Thủ Thiêm đặc biệt ở sự kết hợp giữa cảnh quan sông nước, vị trí trung tâm và quy hoạch tầm vóc, biến nó thành một khu vực chiến lược phát triển của TP.HCM. Nhìn thấy vị trí đặc biệt đó, từ năm 1996, Thủ tướng Chính phủ thời đó là ông Võ Văn Kiệt đã ký quyết định phê duyệt quy hoạch khu đô thị mới Thủ Thiêm với 5 khu chức năng. Sau đó quy hoạch của khu đô thị Thủ Thiêm có điều chỉnh, bổ sung thành 8 khu chức năng như hiện nay nhưng vẫn bảo đảm trên nền tảng quy hoạch được duyệt.

Thủ Thiêm - CBD thế hệ mới của kinh tế tri thức

Trung tâm đô thị, thương mại (CBD) thế hệ mới là khái niệm khá mới với người Việt nhưng với các nước phát triển thì đây được coi là biểu tượng của đô thị hiện đại. Khác với khu trung tâm cũ vốn bão hòa về không gian và hạ tầng, Thủ Thiêm được quy hoạch để trở thành Trung tâm tài chính - công nghệ - dịch vụ cao cấp như: Fintech, quản lý tài sản, bảo hiểm, legaltech…

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM cho biết, khu đô thị Thủ Thiêm được quy hoạch với tầm nhìn phát triển dài hạn đến năm 2060, hướng tới mục tiêu trở thành một trung tâm tài chính - kinh tế quốc tế, không chỉ của Việt Nam mà còn của khu vực Đông Nam Á. Quy hoạch Thủ Thiêm được thực hiện với các mục tiêu phát triển bền vững, áp dụng các tiêu chuẩn hiện đại về quy hoạch đô thị xanh, thông minh.

Theo đó Thành phố chủ trương mục tiêu xây dựng Thủ Thiêm là phát triển một không gian đô thị xanh, với công viên, cây xanh và hồ điều hòa chiếm tỷ lệ lớn trong tổng diện tích. Đây là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu ô nhiễm không khí và mang lại không gian sống chất lượng cao cho cư dân. Quy hoạch Thủ Thiêm trở thành một khu đô thị thông minh, áp dụng các công nghệ tiên tiến trong quản lý giao thông, cơ sở hạ tầng và dịch vụ công cộng. Điều này sẽ giúp cải thiện chất lượng sống cho cư dân, đồng thời thu hút các doanh nghiệp công nghệ và tài chính tới đầu tư.

Tầm nhìn này không chỉ giúp Thủ Thiêm trở thành một khu đô thị đáng sống mà còn là một nơi có giá trị đầu tư cao. Thủ Thiêm được xây dựng để trở thành nơi thu hút, tập trung lao động trí thức chất lượng cao, đặc biệt là các chuyên gia tài chính, công nghệ, thiết kế, luật, dữ liệu. Không gian làm việc cường độ tri thức cao, ít phụ thuộc sản xuất vật chất. Đây là mô hình điển hình của nền kinh tế tri thức đô thị, nơi giá trị tạo ra chủ yếu từ chất xám, mạng lưới và sáng tạo chứ không phải từ tài nguyên hay lao động giản đơn.

Thủ Thiêm có vị trí đặc biệt để kết nối ba cực của kinh tế tri thức TP.HCM; Từ Thủ Thiêm có thể kết nối nhanh với Đại học Quốc gia TP.HCM, Khu công nghệ cao, Thủ Đức Innovation Hub… Thủ Thiêm cũng sẽ thu hút các trung tâm nghiên cứu ứng dụng, think-tank; viện chính sách, tài chính, đô thị. Thủ Thiêm là “điểm đến cuối” của chuỗi giá trị: Nghiên cứu - thương mại hóa - tài chính hóa; là nơi các startup, scale-up gọi vốn, IPO, M&A, thay vì chỉ dừng ở sản xuất thử nghiệm. Nếu Khu công nghệ cao là “nhà máy của tri thức”, thì Thủ Thiêm là “sàn giao dịch của tri thức”.

Khu vực công viên bờ sông Sài Gòn những năm qua là điểm đến được lựa chọn thường nhật cũng như dịp lễ Tết của người dân và du khách đến TP.HCM. Vào thời khắc chuyển giao năm 2026, như thường lệ, hàng nghìn người dân và du khách tập trung về khu vực này để vui chơi, tham gia các sự kiện văn hóa, biểu diễn, xem bắn pháo hoa ở thời khắc đón năm mới.

Sau 30 năm quy hoạch Thủ Thiêm được phê duyệt, vì nhiều lý do cộng với những vướng mắc về pháp lý, tiến độ xây dựng còn chậm chạp nhưng cũng đã có những bước tiến đáng kể khiến Thủ Thiêm đã manh nha có một diện mạo mới. Ông Nguyễn Mạnh Hùng - CEO của Mường Thanh Sài Gòn Centre Hotel cho biết, khu vực ven sông Sài Gòn xưa vốn là bãi đất lau sậy, lối đi còn tạm bợ, nay không gian ven sông đã trở nên khang trang, sạch sẽ. Dải công viên kéo dài dọc bờ sông với không gian xanh rộng mở, lối đi bộ thông thoáng, mở ra cho người dân tản bộ, tập thể dục và thư giãn mỗi ngày. Cùng với đó khu sinh hoạt ngoài trời được đầu tư hiện đại, đủ điều kiện tổ chức sự kiện văn hóa, lễ hội, nghệ thuật biểu diễn hứa hẹn sẽ là điểm đến hấp dẫn.

Tuyến đường Nguyễn Cơ Thạch, trong Khu đô thị Sala Thủ Thiêm

Trung tâm tài chính quốc tế, động lực mới của Thành phố

Một nền kinh tế tri thức không thể vận hành nếu thiếu dòng tài chính toàn cầu và được số hóa. Vai trò Thủ Thiêm thể hiện rõ nhất ở đây sẽ là nơi phân bổ vốn cho đổi mới sáng tạo và tiên phong trong việc số hóa các dòng tài chính để thu hút nguồn lực từ các nơi đổ về. Phát triển fintech; quỹ đầu tư mạo hiểm; ngân hàng đầu tư; thị trường vốn phái sinh, xanh, carbon; Thu hút các định chế tài chính toàn cầu, tạo chuẩn mực quốc tế cho TP.HCM. Điều này giúp TP.HCM không chỉ là “nơi nhận vốn” mà còn là nơi điều phối vốn cho cả nước và khu vực. Chuyển từ từ FDI truyền thống sang FDI tri thức và tài chính.

Kinh tế tri thức rất nhạy cảm với chất lượng sống đô thị. Thủ Thiêm có vai trò mà các khu công nghiệp không thể làm được là kiến tạo không gian mở, công viên, bờ sông, kích thích sáng tạo, giúp cho các nhân tài tỏa sáng. Muốn thế Thủ Thiêm phải tạo dựng được môi trường sống, làm việc, giải trí tích hợp với chất lượng cao cấp mới có thể cạnh tranh được với những trung tâm công nghệ lớn ở khu vực và thế giới. Mới có thể hấp dẫn các chuyên gia quốc tế; người Việt toàn cầu hồi hương; tầng lớp sáng tạo trẻ. Đây là yếu tố giữ chân và luân chuyển nhân tài, điều mà TP.HCM đang thiếu so với Singapore, Seoul, Thượng Hải…

Trong chiến lược xây dựng thành phố thông minh, Thủ Thiêm có thể là không gian thử nghiệm với cơ chế tài chính mới, sandbox cho fintech, AI, dữ liệu, quản trị đô thị số, Giảm rủi ro khi cải cách thể chế trên toàn Thành phố. Nếu làm tốt, Thủ Thiêm không chỉ tạo ra GDP, mà còn tạo ra mô hình thể chế cho cả TP.HCM và Việt Nam.

Ông Lê Hoàng Châu cũng cảnh báo là nếu Thủ Thiêm chỉ là khu bất động sản cao cấp, ưu tiên bán đất ngắn hạn hơn hệ sinh thái tri thức, thiếu cơ chế đặc thù cho nhân tài và tài chính thì sẽ đánh mất vai trò chiến lược, trở thành một khu “giàu nhưng không thông minh”. Thủ Thiêm không phải để giải quyết chỗ ở, mà để giải quyết tương lai tăng trưởng của TP.HCM. Để xây dựng thành phố thông minh cần phải đưa nhà máy ra ngoại thành, trí tuệ, tài chính, sáng tạo vào trung tâm và Thủ Thiêm chính là trung tâm đó.

Phan Thế Hải

Nguồn DNSG : https://doanhnhansaigon.vn/thu-thiem-tuong-lai-tang-truong-cua-tp-hcm-331823.html