Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên: Đưa y tế đến gần dân nhất, thúc đẩy 'đại tu' từ cơ sở

4 giờ trướcBài gốc

Ngày 9/4, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên dẫn đầu đoàn công tác của Bộ Y tế làm việc tại TPHCM, khảo sát thực tế tại trạm y tế và làm việc với UBND Thành phố về triển khai thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, kết quả thực hiện công tác dân số năm 2025 trên địa bàn.

Buổi làm việc cho thấy quyết tâm của ngành Y tế nói chung và của Thành phố nói riêng, trong việc tái cấu trúc hệ thống y tế cơ sở, thúc đẩy chuyển đổi số và ứng phó với những thách thức dân số ngày càng rõ nét.

Quang cảnh buổi làm việc.

Tái cấu trúc y tế cơ sở: Trạm y tế phải trở thành "nền tảng" hệ thống

Một trong những nội dung trọng tâm được đoàn công tác đặc biệt quan tâm là việc sắp xếp lại hệ thống y tế cơ sở theo tinh thần Nghị quyết 72. Theo đó, mục tiêu xuyên suốt là đưa dịch vụ y tế đến gần người dân nhất, giảm tải cho tuyến trên.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh: Y tế hiện nay phải được nhìn nhận với đầy đủ 4 trụ cột gồm phòng bệnh, khám chữa bệnh, dân số và bảo trợ xã hội. Trong đó, chuyển mạnh từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh" là yêu cầu cốt lõi.

Tại TPHCM, sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính, ngành y tế đã tổ chức lại hệ thống theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Thành phố hiện có 168 trạm y tế phường, xã; đồng thời duy trì các điểm trạm vệ tinh nhằm đảm bảo độ phủ dịch vụ. Các trung tâm y tế cấp huyện được chuyển đổi thành trung tâm y tế khu vực, từng bước nâng cấp thành bệnh viện khu vực.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại buổi làm việc.

Đáng chú ý, Thành phố đã chủ động điều chuyển nhân lực từ trung tâm y tế về trạm y tế, nhằm tăng cường năng lực tuyến đầu. Nhiều giám đốc, phó giám đốc trung tâm y tế được phân công về làm lãnh đạo trạm y tế – một bước đi cho thấy quyết tâm "nâng tầm" y tế cơ sở.

Theo lãnh đạo Sở Y tế TPHCM, mô hình trạm y tế hiện nay khá đa dạng: Có nơi quy mô lớn, tích hợp phòng khám đa khoa, chuyên khoa; có nơi vận hành theo đúng chức năng cơ bản. Tuy nhiên, điểm chung là đều hướng tới mục tiêu trở thành đơn vị sự nghiệp hoàn chỉnh, có thể tự chủ một phần, ký hợp đồng bảo hiểm y tế, mua sắm thuốc và cung cấp dịch vụ ngay tại cơ sở.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên lưu ý, trạm y tế cần có một điểm trung tâm rõ ràng, đảm bảo đầy đủ chức năng quản lý, chuyên môn; đồng thời các điểm trạm vệ tinh chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không dàn trải nguồn lực.

Chuyển đổi số và hồ sơ sức khỏe điện tử: "Xương sống" của hệ thống mới

Một nội dung then chốt khác là xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân – một trong 5 nhiệm vụ cốt lõi của Nghị quyết 72.

TPHCM vốn là địa phương đi đầu trong triển khai bệnh án điện tử, với sự đồng thuận của toàn bộ hệ thống bệnh viện. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở từng đơn vị riêng lẻ mà là khả năng liên thông dữ liệu.

Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM Nguyễn Văn Vĩnh Châu báo cáo.

Ngành y tế Thành phố đã phối hợp với ngành công nghệ thông tin xây dựng hệ thống chuẩn hóa dữ liệu, từng bước hình thành kho dữ liệu sức khỏe dùng chung. Đồng thời, hệ thống tiếp nhận phản ánh người dân qua nhiều kênh (đường dây nóng, email, ứng dụng…) cũng được số hóa, giúp tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Đặc biệt, mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe cộng đồng" đang được thí điểm được xem là bước tiến quan trọng. Các đội này đến tận nhà dân để tư vấn, theo dõi sức khỏe, thu thập dữ liệu và cập nhật vào hồ sơ điện tử. Mỗi thành viên được trang bị thiết bị y tế thông minh, kết nối trực tiếp với hệ thống quản lý.

Theo kế hoạch, TPHCM đặt mục tiêu từ năm 2026, mỗi người dân đều có hồ sơ sức khỏe điện tử, được cập nhật liên tục trong suốt vòng đời.

Khám sức khỏe toàn dân: Nhiệm vụ "khó nhưng phải làm"

Một trong những nhiệm vụ được xem là thách thức lớn nhất hiện nay ở TPHCM là triển khai khám sức khỏe định kỳ cho toàn dân.

Theo chỉ đạo của lãnh đạo Thành phố, trong năm 2026, TPHCM phải tổ chức khám và tầm soát sức khỏe cho 100% người dân – một mục tiêu chưa từng có tiền lệ.

Để thực hiện, ngành y tế đề xuất nhiều giải pháp linh hoạt như: Huy động cả hệ thống công – tư tham gia; tổ chức khám tại cơ sở y tế và cộng đồng; tích hợp dữ liệu từ các chương trình sẵn có như khám sức khỏe học đường, khám tại doanh nghiệp…

Ông Nguyễn Mạnh Cường – Phó Chủ tịch UBND TPHCM phát biểu tại buổi làm việc.

Theo ông Nguyễn Mạnh Cường – Phó Chủ tịch UBND TPHCM, Thành phố xác định đây không chỉ là hoạt động chăm sóc sức khỏe mà còn là cơ hội "vàng" để hoàn thiện dữ liệu sức khỏe toàn dân. Việc khám sẽ đi đôi với thu thập, chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu, tạo nền tảng cho quản lý sức khỏe lâu dài.

Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả, TPHCM kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành hướng dẫn về định mức chi phí, cơ chế tài chính cũng như quy trình chuyên môn.

Bài toán dân số: Mức sinh thấp và già hóa đặt ra thách thức kép

Bên cạnh y tế cơ sở, công tác dân số là nội dung lớn thứ hai tại buổi làm việc.

Thực tế cho thấy, TPHCM đang đối mặt với hai vấn đề nổi bật: Mức sinh thấp kéo dài và tốc độ già hóa dân số tăng nhanh.

Theo báo cáo, tổng tỷ suất sinh của Thành phố chỉ đạt khoảng 1,51 con/phụ nữ – thấp hơn mức sinh thay thế. Trong khi đó, tỷ lệ giới tính khi sinh được kiểm soát ở mức 106,5 bé trai/100 bé gái; các chỉ tiêu sàng lọc trước sinh, sơ sinh đều đạt và vượt kế hoạch.

Tuy nhiên, mức sinh thấp kéo dài tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt lao động trong tương lai và gia tăng tốc độ già hóa dân số. Đây được xem là thách thức lớn, đòi hỏi giải pháp đồng bộ và mang tính đột phá.

Lãnh đạo Vụ Kế hoạch tài chính (Bộ Y tế), thành viên đoàn công tác, tham gia ý kiến tại buổi làm việc.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đề nghị TPHCM – cùng với Hà Nội – cần đóng vai trò "đầu tàu" trong việc đề xuất chính sách tăng mức sinh. Các giải pháp thực tiễn từ Thành phố sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ Y tế xây dựng nghị định áp dụng trên toàn quốc.

Bên cạnh đó, thích ứng với già hóa dân số cũng được đặt ra cấp thiết. Theo định hướng, cần phát triển hệ thống chăm sóc người cao tuổi theo 3 cấp độ: Tại gia đình, tại cộng đồng và tại cơ sở chuyên biệt.

Đáng chú ý, Thứ trưởng nhấn mạnh vai trò của khu vực tư nhân trong lĩnh vực này. Các mô hình trung tâm chăm sóc người cao tuổi, dịch vụ chăm sóc ban ngày, lưu trú dài hạn… không chỉ đáp ứng nhu cầu xã hội mà còn tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách để "gỡ điểm nghẽn"

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, TPHCM cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều khó khăn trong quá trình triển khai.

Trong lĩnh vực y tế cơ sở, các vấn đề nổi bật gồm: Chưa có hướng dẫn cụ thể về vị trí việc làm, cơ cấu nhân lực tại trạm y tế; thiếu quy định xếp hạng; cơ chế tài chính chưa phù hợp với mô hình mới.

Đối với công tác dân số, thách thức nằm ở nguồn lực cơ sở còn hạn chế, chất lượng nhân lực chưa đồng đều, hệ thống chăm sóc người cao tuổi chưa đáp ứng nhu cầu.

Thành phố kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể, đặc biệt là về cơ chế thu hút nhân lực, định mức chi phí và chính sách hỗ trợ.

Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên phát biểu kết luận.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đánh giá cao nỗ lực của TPHCM, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy, hành động quyết liệt hơn nữa để đạt mục tiêu đưa dịch vụ y tế đến gần dân.

"Chúng ta phải đo được người dân có thực sự tiếp cận dịch vụ y tế hay không, chứ không chỉ dừng ở chỉ tiêu bác sĩ hay giường bệnh" - Thứ trưởng lưu ý.

Buổi làm việc khép lại với sự thống nhất cao giữa Bộ Y tế và TPHCM về định hướng phát triển y tế cơ sở và công tác dân số trong thời gian tới. Trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen, những bước đi quyết liệt hôm nay được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho một hệ thống y tế công bằng, hiệu quả và bền vững hơn trong tương lai.

Lãnh đạo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) tham gia ý kiến với ngành y tế TPHCM.

Cũng tại buổi làm việc, thành viên đoàn công tác là lãnh đạo các Vụ, Cục chức năng thuộc Bộ Y tế đã trao đổi, chia sẻ, hướng dẫn một số vấn đề chuyên môn. Những vấn đề liên quan tới chính sách, đoàn công tác đã ghi nhận đầy đủ nhằm báo cáo cấp có thẩm quyền.

Đỗ Bá

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/thu-truong-do-xuan-tuyen-dua-y-te-den-gan-dan-nhat-thuc-day-dai-tu-tu-co-so-169260409155105001.htm