Thủ tướng Nhật Bản thúc đẩy cải cách hiến pháp với thế đa số trong Quốc hội

7 giờ trướcBài gốc

Việc kiểm soát 2/3 ghế hạ viện cho phép đảng LDP nắm giữ vị trí hàng đầu trong các ủy ban của Hạ viện và thông qua những dự luật bị Thượng viện bác bỏ. Ảnh: The Star.

Với việc kiểm soát hai phần ba trong tổng số 465 ghế tại Hạ viện — ngưỡng quan trọng cho bất kỳ sửa đổi hiến pháp nào — các nhà phân tích chính trị cho rằng động lực sửa đổi Hiến pháp đang dần hình thành.

Các quan điểm cũng dành sự quan tâm đặc biệt về việc Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của bà Takaichi Sanae sẽ đi xa đến đâu trong mục tiêu lâu dài là sửa đổi hiến pháp, nhất là trong quan hệ liên minh với Đảng Đổi mới Nhật Bản (JIP).

Lâu nay LDP vẫn nhấn mạnh sự cần thiết phải công nhận rõ ràng sự tồn tại của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) trong bản hiến pháp sửa đổi. Về phần mình, JIP thậm chí thúc đẩy bước đi mạnh mẽ hơn là loại bỏ các ràng buộc còn lại đối với quyền phòng vệ tập thể.

Đoạn hai của Điều 9 trong hiến pháp Nhật Bản nêu rõ, Tokyo không được phép duy trì lục quân, hải quân, không quân và các tiềm lực chiến tranh khác, trong khi trên thực tế SDF vẫn tồn tại. Hiến pháp hiện nay cũng chỉ cho phép sử dụng vũ lực để tự vệ, và việc thực thi phòng vệ tập thể phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt.

JIP muốn xóa bỏ đoạn hai Điều 9 và chuyển sang “phòng vệ chủ động”, nhằm cho phép Nhật Bản thực thi đầy đủ quyền phòng vệ tập thể.

Thực tế, sau khi nhận được sự ủy nhiệm rõ ràng của cử tri trong cuộc bầu cử ngày 8-2, bà Takaichi Sanae đã tăng cường kêu gọi thực hiện cuộc cải cách hiến pháp đầu tiên kể từ khi bản hiến pháp được soạn thảo dưới sự chiếm đóng do Mỹ dẫn đầu sau Thế chiến II.

Để đưa sửa đổi hiến pháp ra trưng cầu dân ý toàn quốc cần có sự ủng hộ của hai phần ba nghị sĩ ở cả hai viện Quốc hội Nhật Bản. Quy định này cùng với sự chia rẽ trong dư luận là rào cản khiến bản Hiến pháp hòa bình của Nhật Bản không có thay đổi nào kể từ năm 1947 tới nay.

“LDP sẽ kiên trì tạo môi trường để có thể tổ chức trưng cầu dân ý về sửa đổi hiến pháp sớm nhất có thể,” bà Takaichi Sanae, người có lập trường cứng rắn về an ninh, phát biểu tại họp báo sau khi tái đắc cử.

Một cuộc khảo sát của Kyodo News năm ngoái cho thấy dư luận Nhật Bản chia đều về việc sửa đổi Điều 9 — điều khoản từ bỏ chiến tranh, biểu tượng cho cam kết hòa bình hậu chiến của Nhật Bản và nền tảng cho chính sách quốc phòng thuần túy phòng thủ.

Các chuyên gia cũng cảnh báo, nếu hiến pháp của Nhật Bản thay đổi quá mạnh mẽ, căng thẳng giữa nước này với các láng giềng châu Á có thể gia tăng. Vì vậy, việc làm rõ vị thế hiến định của SDF có thể là điểm chung để đạt đồng thuận rộng hơn.

Trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua, số ghế của LDP tăng lên 316, đánh dấu lần đầu tiên một đảng đơn lẻ giành được hai phần ba Hạ viện Nhật Bản trong thời hậu chiến. Tuy nhiên, liên minh cầm quyền vẫn chỉ là thiểu số tại Thượng viện gồm 248 ghế.

Tuy nhiên, Mainichi dẫn lời Giáo sư khoa học chính trị Masahiro Iwasaki của Đại học Nihon cho rằng, lực lượng ủng hộ sửa đổi hiến pháp tại Thượng viện có thể đạt ngưỡng hai phần ba vào năm 2028, khi một nửa số ghế tại cơ quan này được bầu lại.

Giáo sư Masahiro cũng cho rằng, LDP có thể hợp tác với đảng Sanseito và các đảng đối lập khác về sửa đổi hiến pháp. Đảng Sanseito, với 15 ghế tại Thượng viện, lâu nay vẫn kêu gọi triển khai chính sách quốc phòng độc lập và xây dựng “hiến pháp mới từ đầu”.

Một số đảng đối lập khác cũng cho rằng cần sửa đổi hiến pháp, nhưng chưa ủng hộ việc nêu đích danh SDF trong hiến pháp như LDP đề xuất.

Chính phủ Nhật Bản dự kiến cập nhật các tài liệu chủ chốt về quốc phòng và an ninh vào cuối năm nay, trong bối cảnh tình hình khu vực diễn biến phức tạp.

(theo Kyodo, Mainichi, Japan Times)

Hoàng Linh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/thu-tuong-nhat-ban-thuc-day-cai-cach-hien-phap-voi-the-da-so-trong-quoc-hoi-734151.html