Ngày 20-2, Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi có bài phát biểu đầu tiên trước quốc hội sau cuộc bầu cử ngày 8-2, cam kết cải tổ chiến lược quốc phòng và cảnh báo về tình trạng “cưỡng ép” ngày càng gia tăng từ Trung Quốc, theo hãng tin Reuters.
“Nhật đang đối diện môi trường an ninh nghiêm trọng và phức tạp nhất kể từ Thế chiến II” - bà Takaichi nói, dẫn chứng hoạt động quân sự ngày càng mở rộng của Trung Quốc và sự gắn kết an ninh chặt chẽ hơn với Nga, cũng như năng lực tên lửa hạt nhân ngày càng gia tăng của Triều Tiên.
Bà Takaichi cho biết chính phủ của bà sẽ sửa đổi 3 văn kiện an ninh cốt lõi của Nhật trong năm nay để xây dựng chiến lược quốc phòng mới, đồng thời đẩy nhanh việc rà soát các quy định về xuất khẩu quân sự nhằm mở rộng doanh số bán ra nước ngoài và tăng cường năng lực cho các công ty quốc phòng.
Theo hãng tin Kyodo, một ban chính sách trong đảng Dân chủ Tự do của bà Takaichi ngày 20-2 đã đề xuất việc bãi bỏ các quy định chỉ cho phép xuất khẩu thiết bị không gây sát thương như áo giáp chống đạn.
Nếu thay đổi này được thực hiện, phạm vi thiết bị quốc phòng mà các doanh nghiệp Nhật có thể bán ra nước ngoài sẽ được mở rộng đáng kể.
Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi phát biểu trước quốc hội ngày 20-2. Ảnh: THE ASAHI SHIMBUN
“Trung Quốc đã tăng cường các nỗ lực đơn phương thay đổi nguyên trạng bằng vũ lực hoặc cưỡng ép ở Biển Hoa Đông và Biển Đông” - bà Takaichi nói trước các nghị sĩ.
Nữ thủ tướng thúc đẩy nhanh quá trình tăng cường quân sự, theo đó chi tiêu quốc phòng của Nhật sẽ tăng gấp đôi lên 2% GDP vào cuối tháng 3, đưa nước này trở thành một trong những quốc gia chi tiêu quân sự lớn nhất thế giới.
Bà cũng công bố kế hoạch thành lập hội đồng tình báo quốc gia do bà làm chủ tịch nhằm tổng hợp thông tin từ nhiều cơ quan, bao gồm cảnh sát và Bộ Quốc phòng. Nhật hiện không có cơ quan tình báo đối ngoại hoặc đối nội.
Ngoài vấn đề an ninh, bà Takaichi đề xuất thành lập phiên bản tương tự Ủy ban Đầu tư Nước ngoài của Mỹ (CFIUS) để rà soát các khoản đầu tư nước ngoài vào những lĩnh vực nhạy cảm, đồng thời cho biết sẽ xem xét lại các quy định liên quan việc người nước ngoài mua đất.
Thủ tướng Nhật cam kết giảm phụ thuộc vào “một số quốc gia cụ thể” bằng cách củng cố chuỗi cung ứng và phối hợp với các đồng minh để bảo đảm nguồn vật liệu quan trọng, bao gồm đất hiếm.
Bà Takaichi cũng hứa sẽ đẩy nhanh việc tái khởi động các lò phản ứng đã ngừng hoạt động kể từ thảm họa nhà máy điện hạt nhân Fukushima năm 2011.
“Một quốc gia không dám đón nhận thách thức sẽ không có tương lai. Nền chính trị chỉ tìm cách tự bảo vệ sẽ không thể thắp lên hy vọng” - nhà lãnh đạo Nhật nhấn mạnh.
Bốn tháng cầm quyền của bà Takaichi ghi dấu bởi tranh cãi ngoại giao với Trung Quốc sau khi bà tuyên bố Nhật có thể sử dụng vũ lực để đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào vào đảo Đài Loan nếu điều đó đồng thời đe dọa lãnh thổ Nhật.
Bà Taikaichi vừa chuyển hóa thế đa số mong manh thành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện đầu tháng này. Liên minh cầm quyền của bà hiện nắm hơn 2/3 số ghế, vì vậy bà hầu như không phải đối mặt sự phản kháng đáng kể về chính trị.
Trung Quốc chưa bình luận về phát ngôn của bà Takaichi.
THẢO VY