Phát biểu kết luận chương trình điều hành trả lời, giải đáp của các bộ, ngành tại Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ đang tập trung hoàn thiện Đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia để trình Ban Bí thư xem xét, ban hành ngay trong tháng 6.
Thủ tướng đánh giá cao sáng kiến của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trong việc tổ chức Chương trình và lựa chọn chủ đề trao đổi rất thiết thực, ý nghĩa. Ảnh: VGP.
Theo Thủ tướng, đây là một trong những đề án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu cao hơn, yêu cầu lớn hơn về chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Năng suất lao động quyết định chất lượng tăng trưởng
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Việt Nam đang huy động mọi nguồn lực để hiện thực hóa thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm. Trong đó, nhiệm vụ cấp bách hiện nay là thực hiện bằng được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo hướng bền vững.
Để duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong dài hạn, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định phải chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng trên cơ sở nâng cao năng suất lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy mạnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chụp ảnh lưu niệm tại Đại hội. Ảnh: VGP.
Theo Thủ tướng, năng suất lao động là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh hiệu quả sử dụng các nguồn lực, chất lượng tăng trưởng cũng như năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
"Năng suất lao động không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề xã hội, vấn đề con người và chất lượng phát triển", Thủ tướng nhấn mạnh.
Mặc dù năng suất lao động của Việt Nam đã có nhiều cải thiện trong những năm qua, song vẫn còn thấp so với tiềm năng và khoảng cách khá xa so với nhiều quốc gia trong khu vực cũng như trên thế giới.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, khoa học - công nghệ phát triển nhanh chóng và tri thức liên tục được cập nhật, yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng lao động và kỹ năng nghề nghiệp ngày càng trở nên cấp thiết. Chỉ khi đáp ứng được những yêu cầu đó, người lao động mới có thể thích ứng với thực tiễn phát triển và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn tới.
Thủ tướng khẳng định, việc nâng cao năng suất lao động không chỉ là trách nhiệm của người lao động mà còn là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị. Trong đó, Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng bởi đây là những chủ thể trực tiếp tham gia hoạch định chính sách, tổ chức sản xuất và tạo ra của cải cho xã hội.
Thủ tướng cũng cho biết, Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ chủ trì hoàn thiện dự thảo Đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia và đang lấy ý kiến các cơ quan, bộ, ngành liên quan. Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng sẽ tham gia đóng góp ý kiến trong quá trình xây dựng Đề án.
Dự thảo Đề án xác định mục tiêu đưa năng suất lao động trở thành một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng nhanh và bền vững. Trong đó, việc nâng cao năng suất lao động sẽ được gắn với phát triển thị trường lao động; tạo việc làm có năng suất và chất lượng cao; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu thị trường; đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ các phong trào thi đua, sáng kiến cải tiến kỹ thuật trong lao động, sản xuất.
Đề án cũng xác định phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng để nâng cao năng suất lao động quốc gia.
Chính phủ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 6 để trên cơ sở kết luận của Ban Bí thư triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là giải pháp then chốt
Nhấn mạnh quan điểm của Đảng và Nhà nước, Thủ tướng cho rằng, muốn nâng cao năng suất lao động quốc gia thì phải bắt đầu từ việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực - một trong ba đột phá chiến lược của đất nước.
Yêu cầu cấp bách hiện nay là nâng cao chất lượng đào tạo nghề, hỗ trợ người lao động nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, đặc biệt là kỹ năng số và khả năng thích ứng với các mô hình sản xuất mới.
Toàn cảnh Đại hội. Ảnh: Hải Nguyễn.
Theo Thủ tướng, để người lao động có thể tiếp cận khoa học - công nghệ, chủ động tham gia chuyển đổi số, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và không bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên số, doanh nghiệp phải đóng vai trò tiên phong.
Chính phủ cam kết đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp trong phát triển khoa học - công nghệ và chuyển đổi số; đồng thời xây dựng các chính sách hỗ trợ đào tạo kỹ năng số, kỹ năng nghề mới, đào tạo lại và đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp nhằm bảo đảm việc làm bền vững cho người lao động.
Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đào tạo, thúc đẩy các phong trào thi đua lao động sáng tạo và phát huy sáng kiến của người lao động.
Thủ tướng cũng cho biết, Chính phủ đã giao Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu đổi mới mô hình đào tạo theo hướng linh hoạt hơn, gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược và nền kinh tế số.
Liên quan đến các kiến nghị của người lao động, Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ yêu cầu các bộ, ngành nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện chính sách về tiền lương, thu nhập, điều kiện làm việc và thời gian làm việc phù hợp với thực tiễn.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng đang nghiên cứu Đề án cải cách chính sách tiền lương không chỉ đối với khu vực công mà còn đối với người lao động trong khu vực doanh nghiệp nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu cuộc sống trong bối cảnh mới.
Đối với chính sách khuyến khích sáng kiến, Thủ tướng cho rằng, các quy định hiện hành đã bộc lộ những hạn chế và chưa tạo động lực đủ mạnh để người lao động phát huy khả năng sáng tạo.
Thời gian tới, Chính phủ sẽ chỉ đạo nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế chính sách theo hướng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho hoạt động đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm người lao động được thụ hưởng xứng đáng thành quả từ các sáng kiến mang lại hiệu quả cho doanh nghiệp.
"Nâng cao năng suất lao động không chỉ là yêu cầu trước mắt để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số mà còn là nền tảng quan trọng để đổi mới mô hình phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới", Thủ tướng nhấn mạnh.
Tại Đại hội lần này, các bộ trưởng, thành viên Chính phủ đã trực tiếp trao đổi với đại biểu về chủ đề "Công đoàn đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động và thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số". Đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đã được xác định trong Nghị quyết và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Thủ tướng đánh giá cao sáng kiến của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khi lựa chọn chủ đề trao đổi gắn với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đồng thời ghi nhận những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, giàu tính thực tiễn của các đại biểu tham dự Đại hội.
Theo Thủ tướng, các ý kiến, kiến nghị được đưa ra không chỉ phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người lao động mà còn thể hiện trách nhiệm, sự đồng hành với Chính phủ trong việc tìm kiếm các giải pháp nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Linh Đan
Mai Thu