Ngày 16-1, tại Hà Nội, Tập đoàn Viettel đã chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam
Mảnh ghép hoàn thiện quy trình tự chủ công nghệ
Dự án nhà máy chế tạo chip bán dẫn được Viettel triển khai theo nhiệm vụ chiến lược do Bộ Quốc phòng giao, dựa trên nền tảng các Nghị quyết của Chính phủ.
Được xây dựng trên quy mô 27 ha tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, đây được định vị là hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip. Khi đi vào vận hành, nhà máy sẽ cung cấp các sản phẩm vi mạch thiết yếu cho các ngành công nghiệp mũi nhọn như hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), sản xuất ô tô, thiết bị y tế và tự động hóa, tạo nền tảng vững chắc cho nền kinh tế số.
Tổng Bí thư Tô Lâm nghe giới thiệu khi tham quan các gian trưng bày. Ảnh: NHẬT BẮC
Theo Viettel, một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua 6 công đoạn chính gồm: Định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói-đo kiểm và tích hợp-thử nghiệm.
Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước tham gia vào năm công đoạn; riêng công đoạn chế tạo chip - khâu phức tạp và then chốt nhất - hiện chưa thể thực hiện trong nước. Việc xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn sẽ giúp hoàn thiện và khép kín toàn bộ quy trình sản xuất chip bán dẫn ngay tại Việt Nam.
Dự án được triển khai trong giai đoạn 2026-2030, với lộ trình từ xây dựng nhà máy, tiếp nhận công nghệ đến hoàn thiện quy trình và nâng cao hiệu quả vận hành. Về dài hạn, nhà máy tại Hòa Lạc được quy hoạch để có thể mở rộng quy mô, tạo nền tảng cho Việt Nam từng bước tiếp cận các công nghệ bán dẫn tiên tiến hơn.
Thủ tướng Phạm Minh Chính tham quan gian trưng bày. Ảnh: NHẬT BẮC
Con đường khó nhưng bền vững
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh đây không chỉ đơn thuần là một dự án đầu tư mà là một dấu mốc chiến lược, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc tham gia sâu và thực chất vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Trong bối cảnh ngành bán dẫn thế giới đạt quy mô 2.300 tỉ USD và không chỉ thuần túy là một ngành kinh tế, mà đã trở thành vấn đề địa chính trị, an ninh quốc gia, Thủ tướng khẳng định Việt Nam không lựa chọn đứng ngoài cuộc, mà chọn con đường khó khăn nhưng bền vững là từng bước làm chủ công nghệ lõi với tinh thần "biến không thành có, biến khó thành dễ, biến không thể thành có thể".
"Đảng, Nhà nước luôn xác định công nghiệp bán dẫn là một đột phá quan trọng và đã đề ra nhiều chủ trương, định hướng và chính sách nhất quán, xuyên suốt, có chiều sâu và có lộ trình rõ ràng", Thủ tướng nhấn mạnh.
Đặc biệt, Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đã có nhiều chỉ đạo quan trọng, có tính định hướng rất cụ thể về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công. Ảnh: NHẬT BẮC
Thủ tướng cho biết, sau nhiều năm nỗ lực triển khai, ngành công nghiệp chip bán dẫn Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng. Theo đó, đã hình thành các doanh nghiệp có năng lực tự chủ thiết kế một số loại chip (gần 60 doanh nghiệp, trong đó 13 doanh nghiệp trong nước); trở thành trung tâm về đóng gói, kiểm thử chip (đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu chip sang Hoa Kỳ); phát triển, hình thành đội ngũ nhân lực nòng cốt (gần 6.000 kỹ sư bán dẫn); từng bước phát triển hạ tầng và nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm.
"Dù vậy, ngành công nghiệp chip bán dẫn của Việt Nam vẫn thiếu một mắt xích then chốt, đó là năng lực chế tạo chip. Với việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn, có thể khẳng định Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ được công nghệ cao, hoàn thiện một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị bán dẫn là chế tạo chip; đánh dấu bước chuyển mình từ tham gia sang làm chủ, từ lắp ráp sang sáng tạo, góp phần nâng cao tiềm lực, vị thế của Việt Nam trong kỷ nguyên số", Thủ tướng nói.
Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại lễ khởi công. Ảnh: NHẬT BẮC
Người đứng đầu Chính phủ chỉ rõ 5 ý nghĩa quan trọng của dự án.
Thứ nhất, việc này giúp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ lõi, giảm sự phụ thuộc vào bên ngoài.
Thứ hai, dự án góp phần bảo đảm an ninh và độ tin cậy công nghệ, đặc biệt là phát triển công nghệ lưỡng dụng.
Thứ ba, nhà máy sẽ đóng vai trò hạt nhân để xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, kết nối chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nhà khoa học.
Thứ tư, đây là môi trường thực tiễn để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, giúp đội ngũ kỹ sư Việt Nam trưởng thành.
Cuối cùng, dự án sẽ là cầu nối thu hút các doanh nghiệp tư nhân và FDI tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm công nghệ cao.
"Thời gian tới, nhiệm vụ phát triển công nghiệp bán dẫn có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhưng rất khó khăn, đầy thách thức, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể, tư duy chiến lược và hành động đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả, làm việc nào dứt việc đó, làm việc nào ra việc đó; cần sự kết hợp hài hòa giữa vai trò kiến tạo của Nhà nước, năng lực tổ chức thực hiện của doanh nghiệp, sức sáng tạo của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và hợp tác quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả", Thủ tướng nói.
Tầm nhìn kỷ nguyên mới
Để hiện thực hóa khát vọng này, Thủ tướng đã giao các nhiệm vụ cụ thể và đầy thách thức cho giai đoạn đến năm 2030.
Chính phủ đặt mục tiêu hình thành lực lượng doanh nghiệp bán dẫn đủ mạnh với ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế chip, 1 nhà máy chế tạo chip và khoảng 10 nhà máy lắp ráp, đóng gói, kiểm thử. Về nhân lực, Việt Nam phấn đấu đào tạo được trên 50.000 kỹ sư, cử nhân bán dẫn bao phủ tất cả các khâu từ thiết kế đến chế tạo.
Về hiệu quả kinh tế, mục tiêu là doanh thu công nghiệp bán dẫn đạt trên 25 tỉ USD/năm với giá trị gia tăng nội địa đạt 10-15%, đồng thời thúc đẩy doanh thu công nghiệp điện tử vượt mốc 225 tỉ USD/năm.
Riêng đối với Tập đoàn Viettel, Thủ tướng yêu cầu đơn vị phải giữ vai trò nòng cốt, đi đầu trong chiến lược này. Viettel không chỉ phải hoàn thành nhà máy đúng tiến độ mà còn phải trở thành trung tâm thực hành, đào tạo nhân lực và hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp, các viện trường trong việc chế tạo mẫu nhanh, góp phần thúc đẩy hệ sinh thái thiết kế chip của cả nước.
Các sản phẩm chip trưng bày tại lễ khởi công. Ảnh: NHẬT BẮC
Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các bộ, ngành và cộng đồng doanh nghiệp quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
"Chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình; khoa học và công nghệ không còn là một lựa chọn, mà là con đường duy nhất để đột phá về năng suất lao động, thay đổi chất lượng tăng trưởng và bảo vệ độc lập, tự chủ dân tộc trong tình hình mới", Thủ tướng khẳng định.
THANH THANH