Thúc đẩy chuyển đổi cây trồng trên đất trồng lúa kém hiệu quả

7 giờ trướcBài gốc

Người dân ở thôn Diêu Phong, xã Bà Nà trồng xen kẽ trên đất trồng lúa trong vụ đông xuân năm nay. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Chuyển đổi trên các thửa ruộng gặp khó về nước tưới

Tại khu vực đầu thôn Diêu Phong (xã Bà Nà), dù có tới 3 hồ chứa nhỏ là Tân An, Diêu Phong và Hóc Gối, nhưng trên diện tích khoảng 5ha đất trồng lúa, trong vụ đông xuân này, người dân trồng xen kẽ các loại cây trồng cạn như: ngô, đậu lạc, đậu đỗ… trên các thửa ruộng cao, khó chủ động được nước tưới. Theo một số nông dân, thông thường cả 3 hồ chứa nói trên đều cạn nước vào giữa vụ hè thu nên người dân sẽ chuyển sang trồng đậu, ngô… trên phần lớn diện tích, thậm chí có năm cả 3 hồ đều cạn nước vào cuối vụ đông xuân và không có nước đổ ải để gieo sạ vụ hè thu.

Ông Trần Văn Ngọc (người dân thôn Diêu Phong, xã Bà Nà) cho hay: “Mặc dù khu vực này có tới 3 hồ chứa nước nhỏ nhưng việc khai thác nước từ các hồ chứa còn hạn chế. Lúa đông xuân vẫn phụ thuộc một phần vào nước trời. Dù còn hơn 1 tuần nữa mới gặt, nhưng có thể đây là vụ đông xuân hiếm hoi được mùa lớn vì trời có nhiều mưa từ cuối tháng 2 đến giữa tháng 3/2026. Tuy nhiên, với việc khai thác nước từ 3 hồ chứa khó khăn và dự báo thời tiết chuyển sang nắng nóng sớm hơn mọi năm, gia đình tôi chủ động chuyển sang trồng các loại đậu trên mấy sào ruộng sau khi thu hoạch xong lúa đông xuân, không bỏ ruộng hoang”.

Còn bà Nguyễn Thị Thảo (người dân thôn Diêu Phong, xã Bà Nà) cho hay, thường thì mọi năm, cánh đồng này chỉ gieo sạ lúa được 1 vụ đông xuân, còn vụ hè thu thì không sản xuất được do thiếu nước tưới. Xót đất bỏ hoang nên bà con mạnh dạn chuyển đổi sang trồng các loại cây trồng cạn và cho hiệu quả tương đương trồng lúa. Hơn nữa, trồng ngô và các loại đậu, mè… dễ hơn trồng lúa nhiều, ít tốn công chăm sóc, tưới, bón phân, mà thu hoạch nhanh, không phải lo mất mùa như trồng lúa…

Người dân ở thôn Diêu Phong, xã Bà Nà chuyển đổi sang trồng xen kẽ đậu đỗ, lạc, ngô trên đất trồng lúa kém hiệu quả. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Tương tự, trên nhiều cánh đồng ở các xã, phường như: Liên Chiểu, Hòa Xuân, Hòa Tiến, Điện Bàn Bắc, An Thắng, Điện Bàn Đông…, nhiều diện tích vốn trước đây trồng lúa kém hiệu quả đã được các địa phương và nông dân chủ động, linh hoạt chuyển sang trồng các loại cây trồng cạn ngay trong vụ đông xuân này. Trong vụ hè thu tới, với dự báo thời tiết khô hạn và xâm nhập mặn xảy ra mạnh hơn, sẽ có thêm nhiều diện tích sản xuất lúa được chuyển sang trồng các loại cây trồng chịu hạn, mặn như: đậu, mè, dưa hấu, sen…

Ông Nguyễn Văn Thành, Phó Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật thành phố Đà Nẵng (Sở Nông nghiệp và Môi trường) thông tin, trên cơ sở báo cáo đề xuất chuyển đổi cây trồng của các địa phương, chi cục rà soát, tổng hợp và báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu UBND thành phố ban hành kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn.

Các địa phương căn cứ kế hoạch của thành phố để triển khai thực hiện trên địa bàn xã, phường. Chi cục cũng kiểm tra việc thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa và nhận thấy, đa số các vùng được chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của địa phương, nhu cầu thị trường, điều kiện nguồn nước và khí hậu.

Chủ động thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ

Qua thống kê của Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật Đà Nẵng, riêng trong năm 2025, các địa phương đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng với tổng diện tích 1.156ha, trong đó, vụ đông xuân có 216ha, vụ hè thu 940ha... Một bước tiến đáng chú ý là trên địa bàn thành phố đã từng bước hình thành những vùng sản xuất tập trung theo từng loại cây trồng gắn với dồn điền, đổi thửa, liên kết sản xuất theo chuỗi.

Người dân phường Điện Bàn Bắc chủ động trồng các cây trồng cạn trên các thửa ruộng bị bồi lấp sau các trận lũ lớn, không bỏ ruộng hoang. Ảnh: HOÀNG HIỆP

“Loại hình cây trồng được chuyển đổi sang trồng trên đất lúa khá đa dạng. Các loại cây trồng có diện tích chuyển đổi lớn như: dưa các loại (gần 320ha), ngô (hơn 252ha), lạc (hơn 214ha), cây quế (hơn 81ha), rau các loại (gần 53ha)… Đa số diện tích chuyển đổi cây trồng đều cho lợi nhuận tăng bình quân từ 20 - 30% so với trồng lúa trong cùng thời vụ, trên cùng chân đất. Riêng đối với một số diện tích chuyển từ trồng lúa sang trồng sen ở khu vực đồng bằng cho thu nhập cao gấp 2-3 lần so với trồng lúa”, ông Thành nói.

Cũng theo lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật Đà Nẵng, thời gian qua, Trung ương và UBND thành phố đã có một số cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất cho nông dân trong hoạt động chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Nhiều tiến bộ khoa học kỹ thuật đã được chuyển giao đến nông dân và áp dụng rộng rãi vào sản xuất với quy mô áp dụng ngày càng lớn và mang lại hiệu quả kinh tế cao trong sản xuất. Môi trường đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp ngày càng được cải thiện, tạo thuận lợi cho các địa phương chủ động trong việc kêu gọi đầu tư; trong đó nổi bật nhất là liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản…

Để thúc đẩy chuyển đổi cây trồng trên đất trồng lúa kém hiệu quả, ông Nguyễn Văn Thành cho biết thêm, chi cục đã đề nghị các địa phương cần tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả các đề án, chương trình, cơ chế chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp của thành phố để thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả, thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần nâng cao thu nhập, đời sống kinh tế - xã hội cho người dân.

Các địa phương cần tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, công trình thủy lợi, giao thông nông thôn, giao thông nội đồng, các cơ sở chế biến nông sản gắn liền với quy hoạch, phát triển nông thôn… để nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp nói chung và công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa kém hiệu quả nói riêng.

HOÀNG HIỆP

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/thuc-day-chuyen-doi-cay-trong-tren-dat-trong-lua-kem-hieu-qua-3329747.html