Số liệu thống kê mới nhất của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), tính đến hết tháng 4/2026, Việt Nam có 46.534 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký trên 543,1 tỉ USD. Vốn thực hiện lũy kế của các dự án đầu tư nước ngoài đạt 357,641 tỉ USD, bằng khoảng 65,8% tổng vốn đầu tư đăng ký còn hiệu lực. Theo đại diện Cục Đầu tư nước ngoài, hiện các nhà đầu tư đã đầu tư vào 19/22 ngành trong hệ thống phân ngành kinh tế quốc dân của Việt Nam. Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng cao nhất với gần 334,8 tỷ USD, chiếm 61,6% tổng vốn đầu tư. Tiếp theo là các ngành kinh doanh bất động sản với số vốn trên 80,6 tỷ USD, chiếm 14,9% tổng vốn đầu tư; sản xuất, phân phối điện với trên 44,9 tỷ USD, chiếm 8,3% tổng vốn đầu tư.
Dòng vốn FDI đã trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, đóng góp khoảng 20% GDP, hơn 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm trực tiếp cho hàng triệu lao động. Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu biến động mạnh, việc thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn FDI đặt ra yêu cầu mới với Việt Nam. Không chỉ cần thêm vốn cho tăng trưởng, Việt Nam còn phải nâng cao chất lượng dòng vốn và tăng kết nối giữa DN FDI với DN trong nước. Đây được xem là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn tới, giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Chuyên gia kinh tế, TS Lê Duy Bình - Giám đốc Economica Việt Nam chia sẻ, bước sang giai đoạn 2026 - 2030, dự báo nhu cầu vốn cho tăng trưởng ở mức rất lớn. Tuy nhiên, mục tiêu hiện nay không chỉ là thu hút thêm vốn mà là hướng tới “FDI thế hệ mới”. Dòng vốn này cần tập trung vào các dự án thúc đẩy tăng trưởng xanh, nâng cao trách nhiệm xã hội, gia tăng năng lực tự chủ công nghệ và tạo thêm giá trị nội tại cho nền kinh tế Việt Nam. Vậy nhưng, điểm đáng chú ý là mức độ liên kết giữa DN FDI và DN trong nước vẫn còn hạn chế. Hạn chế chủ yếu nằm ở năng suất, công nghệ và năng lực quản trị của DN Việt Nam. Phần lớn DN vẫn sử dụng công nghệ cũ, trong khi năng lực quản trị chưa đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế. Vì vậy, DN trong nước cần chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và cải thiện sức cạnh tranh để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, mối liên kết giữa DN FDI và DN trong nước là một trong những hạn chế lớn trong thu hút FDI hiện nay. Do vậy, việc tăng cường liên kết FDI và DN trong nước cũng sẽ là điều kiện quan trọng để Việt Nam nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Ông Hùng nhấn mạnh, để thu hút dòng vốn FDI, Việt Nam không thể chỉ dựa vào thế chi phí thấp mà cần nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế. Điều này đòi hỏi, cần chú trọng đến xây dựng mối liên kết giữa DN ngoại và DN trong nước. Một trong những giải pháp cần được triển khai đó là phát triển DN trong nước, đặc biệt là DN công nghiệp hỗ trợ, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn về chất lượng, công nghệ và quản trị của đối tác nước ngoài.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Chính sách chiến lược Trung ương cho rằng, Việt Nam cần tập trung phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực DN trong nước, đồng thời thiết kế các cơ chế phù hợp để thúc đẩy chuyển giao công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng với DN FDI. Mục tiêu là hình thành các chuỗi giá trị mà trong đó DN Việt Nam tham gia ngày càng sâu và thực chất hơn.
Cùng với đó, cần tiếp tục cải cách thể chế, tạo lập môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có tính cạnh tranh cao và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, yếu tố quan trọng trong hợp tác thu hút FDI thế hệ mới. Đây cũng là nền tảng để tăng cường liên kết DN FDI và DN nội trong dài hạn.
N.Anh