Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí - Khơi thông nguồn lực phát triển

2 giờ trướcBài gốc

Hai khách mời tham gia Chương trình thời sự tại Trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải

Xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí đang được các cấp, các ngành triển khai mạnh mẽ, đồng bộ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, chống lãng phí là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, có ý nghĩa tương đương với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; đồng thời, yêu cầu hình thành văn hóa tiết kiệm như một giải pháp căn cơ nhằm khơi thông, huy động hiệu quả các nguồn lực cho phát triển đất nước.

Tại Hà Nội, nhiệm vụ xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí luôn được xác định là trọng tâm. Thành phố là đơn vị đi đầu trong việc thành lập Ban Chỉ đạo về thực hiện các biện pháp phòng, chống lãng phí; triển khai đồng bộ nhiều giải pháp và đạt kết quả cụ thể trên một số lĩnh vực.

Đáng chú ý, riêng việc tổ chức hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2026, thành phố thực hiện theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến trên toàn thành phố, thay thế cho gần 1.600 hội nghị ở các cấp, các ngành từ thành phố đến cơ sở.

Tiếp tục đẩy mạnh nhiệm vụ này, ngày 8-4-2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 11-CT/TU về “Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng trong xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí trên địa bàn thành phố Hà Nội”. Chỉ thị đặt mục tiêu đưa thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trở thành nếp sống, tiêu chí đánh giá cán bộ, đảng viên và chuẩn mực hành động trong toàn hệ thống chính trị của Thủ đô.

Bám sát tinh thần đó, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội lựa chọn chủ đề “Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí - Khơi thông nguồn lực phát triển” làm nội dung trọng tâm của Chương trình thời sự.

Tham gia chương trình tại Trường quay S1 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội có PGS.TS Ngô Thành Can, nguyên Giảng viên cao cấp Học viện Hành chính và Quản trị công và PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công.

Ngoài ra, chương trình được kết nối trực tiếp với điểm cầu tại tuyến tỉnh lộ 426 chạy qua địa bàn xã Ứng Hòa. Khách mời tham gia có Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình; ông Nguyễn Huy Minh, Phó Giám đốc Công ty cổ phần xây dựng cầu đường Hà Nội và ông Lê Trọng Hiệp, thôn Xuân Đài, xã Ứng Hòa.

Hà Nội tích cực thực hành tiết kiệm, chống lãng phí

Đánh giá về hiệu quả thực hiện các giải pháp phòng, chống lãng phí, xây dựng văn hóa tiết kiệm thời gian qua, PGS.TS Ngô Thành Can cho rằng: Một việc lớn mà chúng ta đã làm được, đó là xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản, các quy định về cái việc phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Đặc biệt, chúng ta có một hệ thống nhận diện về những hành vi lãng phí để xác định rõ những việc lãng phí hữu hình và vô hình.

Cùng với đó, chúng ta đã từng bước xây dựng được và thành công về văn hóa phòng, chống lãng phí và tiết kiệm. Đặc biệt, nhiều nơi đã siết chặt kỷ cương, siết chặt việc quản lý tài sản công, giải quyết một loạt những vấn đề liên quan trong thời gian vừa qua...

PGS.TS Ngô Thành Can - nguyên Giảng viên cao cấp, Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Đặc biệt là tại thành phố Hà Nội, PGS.TS Ngô Thành Can nhìn nhận, những chuyển biến trong thực hành tiết kiệm và chống lãng phí rất rõ nét.

Hà Nội là đơn vị đầu tiên trong cả nước thành lập Ban Chỉ đạo về phòng, chống lãng phí. Trọng tâm xuyên suốt là siết chặt kỷ luật, kỷ cương, được cụ thể hóa trong mọi khâu từ lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý đến hoàn thiện hệ thống văn bản, quy định, chỉ thị nhằm đảm bảo tính thực thi cao.

Chỉ tính riêng việc nâng cao tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đã giúp cắt giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, ước tính tiết kiệm được 1.652 tỷ đồng/năm, tương đương giảm 71,64% chi phí so với trước tái cấu trúc.

Trong công tác quản lý tài sản công, Hà Nội đặc biệt chú trọng việc siết chặt kỷ luật, nhất là trong bối cảnh sáp nhập các đơn vị hành chính. Thành phố đã và đang tập trung xử lý, giải quyết dứt điểm các vấn đề nảy sinh liên quan đến tài sản công trong quá trình chuyển đổi này.

Bên cạnh đó, việc sử dụng ngân sách và vốn đầu tư công cũng được giám sát sát sao. Thành phố kiên trì thực hiện mục tiêu cân đối ngân sách, sử dụng kinh phí thường xuyên hợp lý và từng bước tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công. Song song với đó, công tác quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên đang được triển khai theo hướng bài bản, nhằm nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực thực tế.

Đáng chú ý, trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hà Nội đã chủ động sắp xếp nguồn nhân lực và tập trung tháo gỡ vướng mắc cho các dự án, công trình còn tồn đọng.

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, theo PGS.TS Ngô Thành Can, thực tiễn cho thấy vẫn còn những rào cản cần khắc phục. Cụ thể là việc ban hành một số quy định, chỉ đạo đôi khi chưa thực sự kịp thời. Việc áp dụng các quy định về chuyển đổi số, hay trang bị thiết bị còn chưa đồng bộ, phù hợp. Đồng thời, chất lượng đội ngũ nhân sự thực thi vẫn là bài toán cần được quan tâm đầu tư và hoàn thiện hơn trong thời gian tới...

“Chi đúng, chi cần, chi hiệu quả và chi tiết kiệm”

Một trong những giải pháp trọng tâm được Hà Nội thực thi là siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách và xử lý nghiêm trường hợp gây lãng phí nguồn lực công.

Đánh giá về hiệu quả của công tác này, PGS. TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công cho rằng, hiệu quả lớn nhất của việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý sử dụng tài sản công chính là tạo ra sự thay đổi về tư duy: Chuyển từ tư duy “chi cho hết dự toán” sang tư duy “chi đúng, chi cần, chi hiệu quả và chi tiết kiệm”.

Thực tế cho thấy, khi quản lý tài chính ngân sách được thực hiện nghiêm thì từng đồng ngân sách, từng mét vuông đất và tất cả các loại tài sản công sẽ được sử dụng không chỉ đúng, đủ, mà quan trọng nhất là phải hiệu quả.

PGS. TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Về phương diện thể chế, việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài sản công không đơn thuần là một biện pháp quản lý tài chính thông thường. Đây là một cơ chế phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.

Theo PGS. TS Trần Thị Diệu Oanh, nhiều khi, những thất thoát về tài chính ngân sách không bắt đầu từ những tài sản lớn, mà thường bắt nguồn từ sự dễ dãi trong phê duyệt quy hoạch, sự buông lỏng trong quản lý, hay việc thiếu một cơ chế kiểm soát chặt chẽ trong khâu tổ chức thực hiện. Do đó, khi xử lý nghiêm và siết chặt kỷ luật trong quản lý tài sản, ngân sách, chúng ta gửi đi một thông điệp pháp lý rất rõ ràng: Nguồn lực công là tài sản của Nhà nước, của nhân dân, không ai có quyền được sử dụng một cách tùy tiện. Tinh thần này hoàn toàn phù hợp với yêu cầu tiết kiệm, chống lãng phí, trở thành một nhiệm vụ trọng tâm thường xuyên và là yêu cầu đặt ra đối với cả hệ thống chính trị.

PGS. TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, làm tốt việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý và sử dụng tài sản công sẽ đem lại ba hiệu quả rất rõ rệt: Thứ nhất, ngăn ngừa được thất thoát, lãng phí ngay từ khâu lập kế hoạch, phân bổ cho đến khâu sử dụng nguồn lực. Thứ hai, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức trong quá trình thực thi nhiệm vụ, đặc biệt là đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Thứ ba, củng cố niềm tin của người dân đối với tính liêm chính, hiệu lực và hiệu quả của bộ máy công quyền - đây chính là hiệu quả lớn nhất.

Minh bạch, gần dân: Gỡ nút thắt giải phóng mặt bằng

Sau một thời gian dài chậm tiến độ, gây thất thoát lớn về thời gian và cơ hội phát triển, dự án tỉnh lộ 426 chạy qua xã Ứng Hòa đang trong nhịp thi công hối hả nhờ tư duy mới: Tiết kiệm nguồn lực, triệt tiêu lãng phí.

Ông Lê Trọng Hiệp trao đổi với phóng viên. Ảnh: Hoàng Sơn

Chính quyền xã Ứng Hòa đã cho thấy hiệu quả đột phá khi khắc phục rào cản hành chính rườm rà. Với sự đồng thuận của nhân dân và quyết tâm cao độ của đơn vị thi công, tranh thủ từng ngày, từng giờ để bù đắp tiến độ, dự án là minh chứng cho một Ứng Hòa quyết liệt, minh bạch và hiệu quả.

Tại điểm cầu dự án tuyến tỉnh lộ 426 xã Ứng Hòa, chia sẻ với phóng viên về những vướng mắc lớn nhất khiến nhiều hộ dân trước đây chưa đồng thuận, ông Lê Trọng Hiệp (thôn Xuân Đài, xã Ứng Hòa), người đã bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công, cho biết: Trước đây, cách tiếp cận trong quá trình triển khai chưa thật sự phù hợp, chưa thấu tình, đạt lý. Đặc biệt, việc xác định nguồn gốc đất, phân định đất ở và đất hành lang giao thông còn nhiều vướng mắc, dẫn đến phương án bồi thường chưa thỏa đáng. Bên cạnh đó, quá trình đối thoại giữa chủ đầu tư và người dân có thời điểm còn mang tính hình thức. Nhiều kiến nghị, thắc mắc chưa được giải quyết thấu đáo.

Nhà thầu khẩn trương thi công tuyến tỉnh lộ 426 qua địa bàn xã Ứng Hòa. Ảnh: Hoàng Sơn

Tuy nhiên, theo ông Lê Trọng Hiệp, sau đó, người dân đã đồng thuận nhờ mọi vấn đề liên quan đến dự án đều được thực hiện theo hướng minh bạch, công khai, hợp tình, hợp lý, giúp người dân nắm rõ thông tin, cùng chính quyền bàn bạc và thống nhất phương án giải quyết.

“Người dân chúng tôi mong muốn tuyến đường sớm hoàn thành để diện mạo khu vực ngày càng văn minh, giao thông thuận lợi hơn, đời sống được nâng cao và các hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục phát triển”, ông Lê Trọng Hiệp nói.

Tinh thần “chống lãng phí thời gian” ở mức cao nhất

Tại điểm cầu dự án tuyến tỉnh lộ 426 xã Ứng Hòa, ông Nguyễn Huy Minh, Phó Giám đốc Công ty cổ phần xây dựng cầu đường Hà Nội chia sẻ, việc triển khai thi công trên công trường tỉnh lộ 426 không chỉ nhận được sự đồng thuận từ phía người dân, mà từng người lao động cũng đang làm việc với tinh thần “chống lãng phí thời gian” ở mức cao nhất. Dưới áp lực của mô hình quản lý mới và chuyển đổi số tối ưu hóa nguồn lực, đơn vị thi công đang thực hiện chiến dịch cao điểm "nỗ lực gấp đôi" để bù đắp tiến độ.

Theo ông Nguyễn Huy Minh, ngay sau khi người dân bàn giao mặt bằng sạch, doanh nghiệp đã tập trung tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công liên tục ngày đêm. Mục tiêu là vừa bảo đảm tiến độ, vừa giữ vững chất lượng công trình, phấn đấu hoàn thành dự án trong quý III năm 2026.

Ông Nguyễn Huy Minh, Phó Giám đốc Công ty cổ phần xây dựng cầu đường Hà Nội chia sẻ tại công trường tỉnh lộ 426. Ảnh: Hoàng Sơn

Đề cập vai trò của chuyển đổi số và sự đồng hành của chính quyền địa phương trong tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, ông Minh cho biết: Từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Ứng Hòa đã thể hiện sự quyết liệt trong công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho đơn vị thi công. Mặt bằng được bàn giao đến đâu, đơn vị triển khai thi công đến đó theo phương án "cuốn chiếu". Cách làm này không chỉ giúp rút ngắn thời gian thi công, mà còn bảo đảm các yêu cầu về vệ sinh môi trường, duy trì giao thông thông suốt, giảm thiểu tác động đến sinh hoạt của người dân...

“Bản sao số” – đột phá trong quản lý và minh bạch hóa tại Ứng Hòa

Câu chuyện từ dự án Tỉnh lộ 426 không chỉ là bài học về tiến độ, mà còn là minh chứng sinh động cho tư duy mới tại xã Ứng Hòa trong việc xây dựng văn hóa tiết kiệm, quyết liệt chống lãng phí để tạo nguồn lực phát triển. Từ việc tối ưu hóa bộ máy chính quyền hai cấp đến ứng dụng chuyển đổi số nhằm minh bạch hóa các nguồn lực, xã Ứng Hòa đang biến tinh thần tiết kiệm thành những công trình cụ thể phục vụ người dân.

Chia sẻ về nội dung này ngay trên công trường dự án, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình cho biết, xã xác định rõ tiết kiệm, chống lãng phí không chỉ là khẩu hiệu, mà phải trở thành nguyên tắc quản trị xuyên suốt trong toàn bộ hoạt động của chính quyền.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình trao đổi với phóng viên tại công trường thi công dự án Tỉnh lộ 426. Ảnh: Hoàng Sơn

Cụ thể, xã đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trước hết là tinh gọn bộ máy, rà soát chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận, tránh chồng chéo, giảm khâu trung gian; qua đó, tiết kiệm chi phí vận hành nhưng vẫn nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Đồng thời, xã đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ để công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính, quản lý ngân sách và đầu tư công. Khi mọi nguồn lực được “soi chiếu” bằng dữ liệu, nguy cơ thất thoát, lãng phí sẽ được hạn chế tối đa.

Cùng với đó, xã chú trọng rà soát, tái cơ cấu và khai thác hiệu quả các nguồn lực như đất công, hạ tầng, nguồn xã hội hóa… đưa vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Quan trọng hơn, xã đã xây dựng văn hóa tiết kiệm trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức từ những việc nhỏ nhất, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả công việc. Khi mỗi cán bộ đều có ý thức tiết kiệm, toàn bộ hệ thống sẽ vận hành hiệu quả hơn.

Có thể nói, chính tư duy quản trị mới đã giúp Ứng Hòa biến những nguồn lực trước đây còn phân tán, lãng phí thành động lực cụ thể, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và phát triển bền vững địa phương”, ông Nguyễn Đức Bình chia sẻ.

Thông tin thêm về việc Ứng Hòa là địa phương đầu tiên của thành phố ra mắt “Bản sao số”, ông Nguyễn Đức Bình cho biết, ngay từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã đã tập trung xây dựng và đưa vào vận hành “Bản sao số”. Đây là công cụ giúp mô phỏng, quản lý toàn diện các lĩnh vực trên địa bàn, từ quy hoạch, hạ tầng đến tiến độ dự án...

Đặc biệt, dữ liệu về đất đai, nguồn gốc sử dụng đất – vốn là vấn đề phức tạp, dễ phát sinh khiếu kiện trước đây – nay được số hóa, minh bạch và dễ tra cứu. “Bản sao số” giúp đánh giá hiệu quả công việc của cán bộ, đồng thời, tăng cường sự giám sát của người dân đối với các dự án. Nhờ đó, quy trình xử lý công việc trở nên nhanh chóng, chính xác, tiết kiệm thời gian, chi phí cho cả chính quyền, người dân và doanh nghiệp.

Câu chuyện từ dự án Tỉnh lộ 426 không chỉ là bài học về tiến độ, mà còn là minh chứng sinh động cho tư duy mới tại xã Ứng Hòa. Ảnh: Hoàng Sơn

Sự đồng thuận của người dân tại dự án Tỉnh lộ 426 được xem là “quả ngọt” của mô hình quản lý mới. Trong thời gian tới, xã Ứng Hòa sẽ tiếp tục phát huy tinh thần “quyết liệt – minh bạch – hiệu quả” để giữ vững vị thế và tạo thêm nguồn lực phát triển. “Chúng tôi xác định, sự đồng thuận của người dân trong công tác giải phóng mặt bằng và triển khai dự án là minh chứng rõ nét cho hiệu quả vận hành của bộ máy chính quyền mới, đồng thời là động lực để tiếp tục đổi mới”, Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình nhấn mạnh.

Đẩy nhanh tiến độ, giảm lãng phí dự án

Thực tiễn từ Ứng Hòa và nhìn rộng ra toàn thành phố, có thể thấy, biểu hiện rõ nét nhất của thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được người dân ghi nhận thời gian qua là hàng loạt công trình, dự án trọng điểm được thi công vượt tiến độ. Kết quả này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, nguồn lực, mà còn góp phần khắc phục tình trạng lãng phí trong đầu tư công.

Trở lại với điểm cầu tại trường quay S9, đánh giá về tín hiệu đáng mừng này, PGS.TS Ngô Thành Can khẳng định việc bảo đảm và đẩy nhanh tiến độ phản ánh một cách làm mới, hiệu quả hơn, cho thấy hướng đi đúng trong quản lý và triển khai.

Theo PGS.TS Ngô Thành Can, điểm đáng chú ý là sự thay đổi khá mạnh mẽ trong tư duy quản lý. Nếu trước đây còn tình trạng nói nhiều nhưng làm chưa đến nơi đến chốn, thì nay đã chuyển sang hành động quyết liệt hơn, làm đến cùng để đạt hiệu quả thực chất. Sự chuyển biến này thể hiện rõ trong thực tiễn, đặc biệt là từ việc chỉ chú trọng tiết kiệm sang chống lãng phí một cách hiệu quả và cụ thể hơn.

Từ quá trình triển khai, có thể thấy nhiều lợi ích rõ rệt. Trước hết là tiết kiệm thời gian, qua đó tăng chi phí cơ hội. Mỗi ngày dự án được rút ngắn tiến độ là thêm một ngày mang lại lợi ích cho xã hội, giúp người dân sớm được thụ hưởng. Đồng thời, việc đẩy nhanh tiến độ cũng góp phần hạn chế tác động của trượt giá, giảm áp lực chi phí đầu tư.

Bên cạnh đó, kết quả đạt được cho thấy hiệu quả của việc siết chặt kỷ cương tài chính, nâng cao tính minh bạch trong giải ngân. Cách làm chậm rãi, thiếu quyết liệt dần được thay thế bằng tinh thần khẩn trương, trách nhiệm hơn, qua đó, từng bước khắc phục những định kiến chưa tích cực trước đây.

Một điểm đáng chú ý khác là những chuyển biến này đã góp phần củng cố niềm tin của người dân. Khi các dự án được triển khai nhanh, hiệu quả, người dân không chỉ hưởng lợi trực tiếp mà còn tăng thêm niềm tin vào chính quyền và hoạt động của khu vực công.

Cách làm mới cũng đang tạo tiền lệ cho các dự án tiếp theo. Tinh thần “làm ngày không đủ, tranh thủ làm đêm” để hoàn thành, thậm chí vượt tiến độ kế hoạch, dần trở thành chuẩn mực, góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư và chất lượng quản lý trong thời gian tới.

PGS.TS Ngô Thành Can

Văn hóa tuân thủ pháp luật quyết định tính bền vững của việc chống lãng phí

Hiện nay, một thực trạng đáng suy ngẫm là sự đối lập trong cách ứng xử của cùng một cá nhân đối với tài sản công và tài sản tư. Chính vì vậy, trong khu vực công, việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí không thể chỉ dừng lại ở việc tuân thủ các quy định pháp lý khô cứng, mà phải được chuyển hóa thành ý thức tự thân và lối sống của mỗi cá nhân. Đây mới thực sự là gốc rễ để giải quyết triệt để vấn đề.

Đồng quan điểm về việc đưa tinh thần này vào chiều sâu nhận thức, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho biết, nội dung này đã được Đảng và Nhà nước nhận diện rất rõ và đưa vào văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, đó là văn hóa tuân thủ pháp luật, nhấn mạnh chuyển đổi về tư duy, về thể chế ở góc độ quản lý, quản trị; trong đó, đề cao trách nhiệm của cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ và gắn với văn hóa tuân thủ pháp luật.

Thực tiễn cho thấy, chúng ta có thể thiết lập các chế tài nhằm điều chỉnh hành vi, song chính văn hóa mới là yếu tố quyết định chiều sâu và tính bền vững.

“Khi mỗi cán bộ, công chức coi thời gian làm việc là tài sản, xem trụ sở, điện, nước và các nguồn lực công là điều kiện phục vụ phát triển, từ đó chủ động tiết kiệm, thì tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí sẽ trở thành một giá trị tự thân. Đây không chỉ là yêu cầu trong nội bộ khu vực công, mà còn cần được lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội, trở thành chuẩn mực trong toàn bộ quá trình thực thi công vụ”, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh nói.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Định hướng này hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng văn hóa tiết kiệm như một lối sống, một tiêu chí đánh giá cán bộ, công chức.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong khu vực công. Trước hết, vai trò nêu gương của người đứng đầu có ý nghĩa then chốt. Khi lãnh đạo các cơ quan, tổ chức thực hành tiết kiệm, chống lãng phí một cách nghiêm túc, sẽ tạo ra chuẩn mực và sức lan tỏa trong toàn đơn vị.

Bên cạnh đó, cần thiết lập môi trường thể chế minh bạch, trong đó, mọi nguồn lực được công khai, đi kèm cơ chế kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm việc tuân thủ pháp luật.

Cuối cùng, công tác giáo dục, tuyên truyền cần được duy trì thường xuyên, góp phần hình thành ý thức tự giác về tiết kiệm, chống lãng phí trong mỗi cán bộ, công chức, hướng tới mục tiêu phát triển đất nước bền vững trong bối cảnh mới.

Xây dựng văn hóa tiết kiệm: Chuẩn hóa từ nhận thức đến hành động

Trả lời về giải pháp xây dựng văn hóa tiết kiệm trở thành chuẩn mực văn hóa và đạo đức công vụ trong hệ thống chính trị Thủ đô, PGS.TS Ngô Thành Can cho rằng, khi nói đến văn hóa tiết kiệm là nói đến các chuẩn mực, niềm tin, giá trị và việc định hình những thói quen trong hành động.

Theo đó, bên cạnh các giải pháp chung như giáo dục, truyền thông, chia sẻ lợi ích, xây dựng tấm gương, tạo động lực cho đội ngũ, cần đặc biệt chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện nhằm giảm thiểu lãng phí.

PGS.TS Ngô Thành Can nhấn mạnh một số nội dung trọng tâm. Trước hết là việc định lượng, tiêu chuẩn hóa trong thực thi công vụ, thực hiện nhiệm vụ nhằm chuẩn hóa hành vi. Đồng thời, xây dựng, phát triển các chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI), tương tự các định mức, trong thực thi nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, tăng cường trách nhiệm giải trình, bảo đảm rõ trách nhiệm cá nhân, minh bạch trong báo cáo, trong xử lý công việc; đồng thời, gắn với cơ chế khen thưởng kịp thời và kỷ luật nghiêm minh.

Đặc biệt, cần từng bước sử dụng hiệu quả các công nghệ số, hướng tới xây dựng văn phòng điện tử, giảm thiểu hoặc tiến tới không sử dụng giấy tờ. Qua đó, tạo lập cơ chế thông thoáng, quản trị thông minh, bảo đảm sự thông suốt trong hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức và người dân.

"Quan trọng hơn, chúng ta cần xây dựng được hệ tiêu chuẩn thống nhất từ nhận thức đến hành vi, lan tỏa từ lãnh đạo đến nhân viên và rộng hơn là toàn cộng đồng, từ đó hình thành chuẩn mực văn hóa và đạo đức công vụ trong vấn đề tiết kiệm, chống lãng phí", PGS.TS Ngô Thành Can đề xuất.

Chống lãng phí để bảo vệ nguồn lực và phát triển

Muốn chống lãng phí hiệu quả, xây dựng văn hóa tiết kiệm, không thể thiếu cơ chế kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm minh. Tuy nhiên, để văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí trở thành “tự giác”,“tự nguyện”, như “cơm ăn nước uống, áo mặc hằng ngày” của mỗi cán bộ, người lao động trong hệ thống chính trị, rất cần những giải pháp cụ thể.

Trao đổi sâu hơn về vấn đề này, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, để việc tiết kiệm, chống lãng phí trở thành hành động tự nguyện trong khu vực công, trước hết, mỗi cán bộ công chức phải nhận thức rõ đây không chỉ là yêu cầu hành chính, mà là bổn phận đạo đức công vụ và là trách nhiệm pháp lý đối với nhân dân.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh trao đổi tại chương trình. Ảnh: Thanh Hải

Muốn vậy, phải đồng thời làm tốt một số công việc: Thứ nhất, xây dựng hệ thống tiêu chí rõ ràng để nhận diện lãng phí và đánh giá việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực, tránh tình trạng nói chung chung về tiết kiệm nhưng không có thước đo.

Thứ hai, khen thưởng kịp thời và thực chất đối với những tập thể, cá nhân có sáng kiến hay, những giải pháp tốt để tiết kiệm, chống lãng phí; đồng thời, có giải pháp khuyến khích người dân phát hiện và ngăn chặn lãng phí xảy ra trong xã hội.

Thứ ba, có cơ chế bảo vệ người tố giác - điều này rất quan trọng - để người tố giác dám nói thẳng, nói thật, để từ đó hình thành văn hóa nói không với lãng phí và dần hình thành những chuẩn mực ứng xử mới trong khu vực công.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng, yêu cầu "rõ mục tiêu, rõ đối tượng, hay rõ nội dung, rõ trách nhiệm, rõ lộ trình, rõ kết quả" mà Hà Nội đang đặt ra cũng rất phù hợp với hướng xây dựng cơ chế kiểm soát, động lực thực thi.

Chống lãng phí không phải là để là giảm chi phí, mà là để bảo vệ nguồn lực và phát triển. Chính vì vậy, khi tiết kiệm trở thành văn hóa và chống lãng phí trở thành tự giác, thì mỗi cán bộ, công chức, mỗi cơ quan sẽ thực sự sẽ trở thành một chủ thể kiến tạo phát triển, chứ không phải chỉ trong khuôn khổ thực thi công vụ.

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh

Từ trao đổi của khách mời và những nội dung đã được đề cập trong chương trình, có thể khẳng định, thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí không chỉ là yêu cầu trong quản lý, điều hành, mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tạo động lực cho Thủ đô phát triển nhanh và bền vững.

Trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí càng đặt ra cấp thiết hơn. Với những nhiệm vụ đã được xác định rõ trong Chỉ thị số 11-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội "về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng trong xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng, chống lãng phí trên địa bàn thành phố", vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và các cơ quan, đơn vị tiếp tục được nâng cao, để văn hóa tiết kiệm thực sự trở thành nền tảng trong nhận thức và hành động.

Các khách mời tham dự chương trình thời sự của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội với nội dung chính có chủ đề “Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí – Khơi thông nguồn lực phát triển”, tối 16-4. Ảnh: Thanh Hải

Khi mỗi cá nhân, tổ chức và cộng đồng cùng xây dựng văn hóa tiết kiệm, các nguồn lực sẽ được sử dụng hiệu quả hơn, lãng phí từng bước được đẩy lùi, góp phần khơi thông điểm nghẽn, thúc đẩy hoàn thành mục tiêu phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

Nhóm phóng viên

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/thuc-hanh-tiet-kiem-chong-lang-phi-khoi-thong-nguon-luc-phat-trien-745342.html