Thực hư cấm xe bán tải trong nội đô

6 giờ trướcBài gốc

Xe từ 950 kg trở lên được xếp vào nhóm ô tô tải và phải chấp hành các quy định áp dụng cho xe tải, bao gồm hạn chế lưu thông theo giờ trong nội đô. Ảnh: Xuân Hoa.

Phân loại là then chốt

Những ngày gần đây, cộng đồng sử dụng xe bán tải (pickup) tại Hà Nội xôn xao trước thông tin loại phương tiện này bị cấm lưu thông vào khu vực nội đô (từ đường Vành đai 3 trở vào) trong giờ cao điểm theo Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND của UBND thành phố. Không ít người cho rằng xe bán tải bị “cấm cửa” hoàn toàn, kéo theo tâm lý hoang mang, thậm chí ảnh hưởng đến thị trường mua bán xe.

Tuy nhiên, theo các cơ quan chức năng, cách hiểu này chưa đầy đủ. Quy định không phải là lệnh cấm chung, mà là sự cụ thể hóa việc phân loại phương tiện để tổ chức giao thông.

Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ (QCVN 41:2024/BGTVT) và Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT, xe bán tải được chia thành hai nhóm: ô tô con pickup và ô tô tải pickup, dựa trên khối lượng hàng chuyên chở cho phép tham gia giao thông.

Cụ thể, xe có khối lượng chuyên chở dưới 950 kg được xem là ô tô con, tuân thủ biển báo như xe con. Ngược lại, từ 950 kg trở lên được xếp vào nhóm ô tô tải và phải chấp hành các quy định áp dụng cho xe tải, bao gồm hạn chế lưu thông theo giờ trong nội đô.

Ông Phạm Huy Khang - Phó phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết, tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ đã có khái niệm ôtô pickup có khối lượng chuyên chở dưới 950 kg được gọi là ôtô con, trên 950 kg được gọi là xe tải.

Ngoài ra, Thông tư số 53/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ Giao thông Vận tải (cũ) cũng quy định cụ thể về các chủng loại phương tiện. Phụ lục I nêu xe ôtô con pickup thuộc nhóm xe chở người đến 8 chỗ, còn phụ lục IV quy định xe ôtô tải pickup cabin đơn và cabin kép thuộc nhóm xe tải thông dụng.

Theo ông Khang, người dân cần căn cứ vào giấy đăng kiểm phương tiện để xác định xe thuộc loại nào, từ đó tuân thủ đúng quy định lưu thông.

Trên cơ sở đó, Quyết định số 01/2026/QĐ-UBND quy định: xe tải dưới 2 tấn bị cấm vào nội đô giờ cao điểm (6h00-9h00 và 16h00-19h30); xe từ 2 tấn trở lên chỉ được hoạt động từ 21h00 đến 6h00 sáng hôm sau. Như vậy, xe bán tải đăng kiểm là ô tô tải phải tuân thủ các khung giờ này, trong khi ô tô con pickup không bị ảnh hưởng.

“Lệch pha” với thực tế

Quy định hạn chế xe tải theo giờ không phải là câu chuyện riêng của Hà Nội, mà đã được áp dụng tại nhiều đô thị lớn như TPHCM và các tỉnh, thành khác. Các xe thuộc nhóm ô tô tải pickup phải tuân thủ biển báo P.106a (cấm ô tô tải) và quy định phân luồng tương tự.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều người băn khoăn là phần lớn xe bán tải đang lưu hành lại được đăng kiểm dưới dạng ô tô tải. Điều này dẫn đến tình huống: dù được sử dụng như phương tiện cá nhân, xe vẫn bị xếp vào nhóm xe tải và chịu các hạn chế tương ứng.

Sự “vênh” giữa cách sử dụng và cách phân loại là nguyên nhân khiến nhiều chủ xe bất ngờ khi quy định được áp dụng chặt chẽ hơn. Một số người cho biết họ chọn xe bán tải vì tính đa dụng, nhưng nay gặp khó khi di chuyển vào nội đô giờ cao điểm.

Ông Nguyễn Văn Quyền - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam cho rằng, quy định này cần được nghiên cứu kỹ để tránh tác động lớn tới người dân và doanh nghiệp. Theo ông Quyền, xe bán tải hiện chủ yếu phục vụ nhu cầu cá nhân, kết hợp chở hàng hóa nhỏ, không phải xe kinh doanh vận tải. Hiện nay, nếu chiếu theo quy chuẩn và các quyết định của UBND Hà Nội, có tới hơn 90% xe bán tải sẽ không được vào nội đô trong giờ cao điểm. “Cách áp dụng như vậy có thể phát sinh bất cập, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và người dân sử dụng xe cho mục đích kết hợp” - ông Quyền nhấn mạnh.

Không chỉ người sử dụng, thị trường xe bán tải cũng bị tác động khi lượng rao bán tăng, trong khi người mua trở nên dè dặt hơn.

Dù vậy, cơ quan chức năng khẳng định mục tiêu của quy định là giảm áp lực giao thông nội đô, nhất là giờ cao điểm. Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội cho biết đang tiếp nhận ý kiến để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách nếu cần thiết.

Có thể thấy, câu chuyện xe bán tải không đơn thuần là “cấm hay không cấm”, mà nằm ở cách hiểu và áp dụng quy định. Khi ranh giới giữa xe con và xe tải được xác định rõ hơn, người sử dụng cũng cần chủ động nắm thông tin để tránh những hiểu lầm không đáng có.

Lê Minh

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/thuc-hu-cam-xe-ban-tai-trong-noi-do.html