Thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá còn khoảng trống

3 giờ trướcBài gốc

Nhiều đại biểu cho rằng Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá vẫn còn những khoảng trống trong thực thi, cần sửa luật để theo kịp thực tiễn và xu hướng kiểm soát thuốc lá trên thế giới.

Gánh nặng y tế

TS. Hà Anh Đức- Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, mỗi năm, Việt Nam ghi nhận trên 100.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, trong khi chi phí y tế điều trị các bệnh do thuốc lá gây ra cao gấp nhiều lần nguồn thu từ thuế thuốc lá.

Mặc dù tỷ lệ hút thuốc ở một số nhóm có xu hướng giảm, nước ta vẫn thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ sử dụng thuốc lá cao trên thế giới, cho thấy thách thức rất lớn đối với công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

TS. Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế)

Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, là chuyển mạnh từ tư duy điều trị sang chủ động phòng bệnh, kiểm soát hiệu quả các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó có thuốc lá.

Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm hoàn thiện khung pháp lý, bảo đảm chính sách đủ mạnh, khả thi, phù hợp với bối cảnh xuất hiện nhiều sản phẩm thuốc lá mới và hình thức tiếp thị ngày càng tinh vi.

ThS.BS.Phan Thị Hải - Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho biết, sau 13 năm thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, công tác truyền thông đã góp phần nâng cao rõ rệt nhận thức của cộng đồng về tác hại của thuốc lá.

ThS.BS Phan Thị Hải - Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá

Đến năm 2024, có 61,5% người dân hiểu biết về luật; hơn 73% được tiếp cận thông tin phòng, chống tác hại của thuốc lá; từ 77 - 97% người dân nhận thức được thuốc lá gây nhiều bệnh nguy hiểm và trên 85% người trưởng thành cho rằng khói thuốc thụ động gây hại nghiêm trọng.

Hoàn thiện luật để kiểm soát hiệu quả

Tuy nhiên, hoạt động truyền thông chưa được duy trì thường xuyên, chủ yếu tập trung tại khu vực đô thị. Việc lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá của nhiều bộ, ngành, địa phương còn hạn chế. Công tác xây dựng môi trường không khói thuốc chưa đạt hiệu quả như mong muốn, tình trạng vi phạm vẫn phổ biến tại nhiều cơ sở dịch vụ trong khi việc nhắc nhở, xử phạt còn chưa nghiêm….

Xả tàn thuốc không đúng nơi quy định

Mặc dù đã hai lần tăng thuế tiêu thụ đặc biệt và dự kiến áp dụng thuế tuyệt đối từ năm 2027, giá thuốc lá vẫn thấp và dễ tiếp cận, kể cả với người dưới 18 tuổi. Nghiên cứu năm 2024 cho thấy 30,5% chủ cửa hàng vẫn bán cho người chưa đủ tuổi, trong khi tỷ lệ thuế trên giá bán lẻ hiện chỉ khoảng 36,8%, thấp hơn nhiều so với khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới.

ThS.BS. Phan Thị Hải kiến nghị sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá theo hướng đặt mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng lên trên lợi ích kinh tế; hoàn thiện khung pháp luật đồng bộ, khả thi, thực hiện nghiêm các cam kết quốc tế và tăng cường các giải pháp giảm cung, hạn chế tiếp cận, giảm tính hấp dẫn của thuốc lá, bảo đảm quyền được sống trong môi trường không khói thuốc của người không hút thuốc.

Còn bà Huỳnh Thị Ánh Sương, đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi đề xuất cân nhắc tính khả thi khi mở rộng địa điểm cấm hút thuốc lá, đồng thời làm rõ lộ trình tăng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì để tránh phát sinh vướng mắc cho doanh nghiệp.

"Chúng ta cần tăng cường các cái giải pháp cai nghiện thuốc lá tại cộng đồng. Hiện nay chúng ta tập trung vào y tế tuyến cơ sở thì những giải pháp đối với việc thực hiện ở tuyến cơ sở này sẽ như thế nào cũng cần quan tâm", bà Ánh Sương nói.

Kim Dung/VOV-TP.HCM

Nguồn VOV : https://vov.vn/xa-hoi/thuc-thi-luat-phong-chong-tac-hai-cua-thuoc-la-con-khoang-trong-post1261161.vov