Thuốc lá khiến hơn 100.000 người Việt tử vong mỗi năm, gấp hơn 10 lần tai nạn giao thông

7 giờ trướcBài gốc

Thuốc lá gây ra hơn 100.000 cái chết mỗi năm, gấp 10 lần tai nạn giao thông

Cảnh báo này được TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, đưa ra tại hội thảo góp ý dự án Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá sửa đổi vừa diễn ra tại Hà Nội.

"Sát thủ thầm lặng" gây hơn 100.000 ca tử vong mỗi năm

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, thuốc lá hiện là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và bệnh tật có thể phòng tránh được trên toàn thế giới. Riêng tại Việt Nam, mỗi năm có hơn 100.000 người tử vong vì thuốc lá, trong đó khoảng 84.500 trường hợp là người hút thuốc trực tiếp. Con số này cao gấp hơn 10 lần số ca tử vong do tai nạn giao thông.

Điều đáng nói, không giống như nhiều bệnh lý khác, tác hại của thuốc lá hoàn toàn có thể phòng tránh. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc lá vẫn phổ biến, với khoảng 20% người trưởng thành Việt Nam hút thuốc, khiến hậu quả kéo dài qua nhiều thế hệ.

Không chỉ người hút thuốc, những người xung quanh cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 18.800 ca tử vong do hút thuốc thụ động – tức là hít phải khói thuốc từ môi trường xung quanh.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, khói thuốc lá chứa ít nhất 7.000 hóa chất, 70 chất gây ung thư

Một trong những lý do khiến thuốc lá nguy hiểm là thành phần hóa học cực kỳ độc hại. Theo các nghiên cứu được TS Nguyễn Trung Nguyên dẫn lại, khói thuốc lá chứa ít nhất 7.000 hóa chất, trong đó có ít nhất 70 chất gây ung thư.

Nhiều chất trong số này vốn được biết đến như những chất độc công nghiệp nguy hiểm, như formaldehyde – chất dùng để ướp xác, arsenic – thạch tín, hay hydrogen cyanide – chất độc gây tổn thương tế bào nghiêm trọng.

Không chỉ độc hại, các chất này còn được hấp thu vào cơ thể theo con đường đặc biệt nguy hiểm. Hệ hô hấp có khả năng hấp thu rất nhanh và gần như hoàn toàn các chất trong không khí, khiến việc hút thuốc tương tự như đưa trực tiếp các chất độc vào máu.

Nicotine – thành phần chính trong thuốc lá – không chỉ là chất gây nghiện mạnh mà còn gây tổn thương tim mạch, thần kinh và nhiều cơ quan khác. Đây cũng là lý do khiến người hút thuốc rất khó bỏ, dù nhận thức rõ tác hại.

Theo các chuyên gia, thuốc lá là nguyên nhân chính gây ung thư phổi, căn bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao. Người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư phổi cao gấp 10–20 lần so với người không hút, và thuốc lá gây ra tới 80–90% số ca tử vong do căn bệnh này.

Không dừng ở đó, thuốc lá còn gây ra hàng loạt bệnh nguy hiểm khác như nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, suy giảm chức năng sinh sản và nhiều loại ung thư khác.

Đáng lo ngại, nhiều tổn thương do thuốc lá gây ra không thể phục hồi. Ví dụ, tình trạng xơ vữa mạch vành hay tổn thương não sau tai biến có thể để lại di chứng suốt đời, khiến người bệnh mất khả năng lao động và phụ thuộc vào gia đình, xã hội.

Không chỉ ảnh hưởng đến người hút thuốc, thuốc lá còn gây hậu quả nghiêm trọng đối với phụ nữ mang thai và trẻ em. Phụ nữ hút thuốc có nguy cơ sảy thai cao gấp 3 lần, đồng thời làm tăng nguy cơ thai chết lưu và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Gánh nặng kinh tế khổng lồ, vượt xa nguồn thu từ thuốc lá

Bên cạnh những tổn thất về sức khỏe, thuốc lá còn gây ra thiệt hại kinh tế rất lớn.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, tại Việt Nam, tổng thiệt hại kinh tế do thuốc lá gây ra bao gồm chi phí điều trị, mất năng suất lao động và các chi phí liên quan cao gấp khoảng 5 lần so với số tiền thu được từ thuế thuốc lá.

Điều này cho thấy thuốc lá không mang lại lợi ích kinh tế thực sự cho xã hội, mà ngược lại đang tạo ra gánh nặng khổng lồ cho hệ thống y tế và nền kinh tế.

Theo TS. BS Nguyễn Trung Nguyên, hậu quả của thuốc lá là toàn diện và kéo dài

Đáng chú ý, TS Nguyễn Trung Nguyên đã đưa ra một so sánh đáng suy ngẫm: "Ăn thực phẩm 3 bữa một ngày, thỉnh thoảng nhiễm hóa chất thì phát hoảng, nhưng lại hít khói thuốc lá nhiều lần mỗi ngày với rất nhiều chất độc thì lại coi đó là bình thường".

Theo ông, đây là một nghịch lý đáng lo ngại, phản ánh sự coi nhẹ tác hại của thuốc lá trong xã hội.

Theo TS Nguyễn Trung Nguyên, hậu quả của thuốc lá là toàn diện và kéo dài, không chỉ đối với từng cá nhân mà còn đối với cả xã hội.

Trong bối cảnh mỗi năm có hơn 100.000 người Việt tử vong vì thuốc lá, các chuyên gia cho rằng việc tăng cường các biện pháp kiểm soát thuốc lá là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giảm gánh nặng cho xã hội.

Không có mức độ an toàn với khói thuốc lá

Theo TS. Nguyễn Trung Nguyên, một trong những quan niệm sai lầm phổ biến là hút thuốc lá ít sẽ không gây hại đáng kể. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, không có mức độ tiếp xúc nào với khói thuốc là an toàn.

Tất cả các dạng thuốc lá, từ thuốc lá truyền thống đến thuốc lá điện tử hay thuốc lá nung nóng, đều gây hại cho sức khỏe. Cách duy nhất để tránh tác hại của thuốc lá là không hút thuốc hoặc bỏ thuốc càng sớm càng tốt.

Hà Khê

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/thuoc-la-khien-hon-100000-nguoi-viet-tu-vong-moi-nam-gap-hon-10-lan-tai-nan-giao-thong-238260228145804558.htm