Thuốc sinh học tương tự: Mở thêm cánh cửa điều trị ung thư với chi phí hợp lý

5 giờ trướcBài gốc

Ung thư từ lâu không chỉ là thách thức y tế mà còn là gánh nặng kinh tế dai dẳng đối với nhiều gia đình. Khi các liệu pháp điều trị ngày càng tiến bộ, đặc biệt là những thuốc sinh học hiện đại, vấn đề chi phí điều trị lại nổi lên như một rào cản lớn khiến nhiều bệnh nhân khó tiếp cận. Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm các giải pháp y tế bền vững nhằm mở rộng khả năng tiếp cận điều trị, đồng thời sử dụng hiệu quả nguồn lực của hệ thống y tế đang trở thành chủ đề được giới chuyên môn quan tâm. Một trong những hướng tiếp cận được nhắc đến nhiều thời gian gần đây là phát triển và sử dụng thuốc sinh học tương tự - nhóm thuốc được phát triển dựa trên các thuốc sinh học tham chiếu đã được cấp phép.

Các chuyên thảo luận tại hội thảo khoa học “Cuộc cách mạng với thuốc sinh học tương tự”.

Nội dung này là trọng tâm của hội thảo khoa học “Cuộc cách mạng với thuốc sinh học tương tự” do Hội Ung thư Việt Nam và Pfizer Việt Nam vừa tổ chức tại Hà Nội và TP.HCM. Tại đây, các chuyên gia trong lĩnh vực ung thư và dược lâm sàng đã trao đổi về vai trò cũng như những điều kiện cần thiết để triển khai nhóm thuốc này trong hệ thống chăm sóc ung thư tại Việt Nam.

Theo thống kê của GLOBOCAN năm 2022, Việt Nam ghi nhận 180.480 ca mắc mới và 120.184 ca tử vong do ung thư[1]. Những loại ung thư phổ biến nhất bao gồm ung thư gan, phổi, vú và đại trực tràng. Trong khi nhu cầu điều trị ngày càng lớn, chi phí thuốc (đặc biệt là thuốc sinh học) vẫn là thách thức đáng kể đối với nhiều bệnh nhân cũng như hệ thống y tế.

Trong phác đồ điều trị hiện đại, thuốc sinh học đóng vai trò quan trọng nhờ khả năng điều trị nhắm đích và cá thể hóa. Các liệu pháp này đã góp phần cải thiện tiên lượng sống cho nhiều bệnh nhân ung thư. Tuy nhiên, chi phí cao và nguồn cung hạn chế khiến việc tiếp cận các thuốc này chưa thực sự rộng rãi[2], [3].

Trong bối cảnh đó, thuốc sinh học tương tự được xem là một giải pháp khoa học nhằm mở rộng cơ hội điều trị. Đây là những sản phẩm được phát triển dựa trên thuốc sinh học tham chiếu đã được cấp phép và được các cơ quan quản lý thẩm định theo quy trình nghiêm ngặt trước khi lưu hành, bao gồm đánh giá về chất lượng, hiệu quả và độ an toàn. Mức độ tương đồng cao với thuốc tham chiếu giúp bảo đảm các yêu cầu chuyên môn trong điều trị.

Các chuyên gia cho rằng sự xuất hiện của thuốc sinh học tương tự có thể mang lại thêm lựa chọn điều trị với chi phí hợp lý hơn trong những bối cảnh phù hợp. Điều này đặc biệt đáng chú ý khi giai đoạn 2026-2032 dự kiến sẽ có khoảng 39 thuốc sinh học doanh số lớn hết hạn bảo hộ độc quyền. Khi các thuốc này bước sang giai đoạn mới, cơ hội phát triển các thuốc sinh học tương tự sẽ rộng mở hơn.

Tại hội thảo, PGS-TS-DS Nguyễn Thị Liên Hương, Phó Chủ tịch Hội Dược Bệnh viện Hà Nội, nguyên Trưởng Bộ môn Dược lâm sàng Trường Đại học Dược Hà Nội, nhận định thuốc sinh học tương tự là một bước tiến quan trọng của y học hiện đại. Theo bà Hương: "Việc từng bước đưa các giải pháp này vào thực hành y tế không chỉ giúp giảm áp lực chi phí cho hệ thống y tế mà còn tạo điều kiện phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn, qua đó hướng tới mục tiêu công bằng và bền vững trong chăm sóc sức khỏe".

PGS-TS-DS Nguyễn Thị Liên Hương, Phó Chủ tịch Hội Dược Bệnh viện Hà Nội, Nguyên Trưởng Bộ môn Dược lâm sàng, Trường Đại học Dược Hà Nội chia sẻ tại Hội thảo.

Ở góc độ thực hành lâm sàng, các chuyên gia cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm về việc sử dụng thuốc sinh học tương tự trong điều trị ung thư. Hiện nay, một số liệu pháp sinh học tương tự đã được ứng dụng trong điều trị cả ung thư đặc như đại tràng, trực tràng, vú, phổi cũng như các bệnh ung thư huyết học. Việc đa dạng hóa các lựa chọn điều trị không chỉ giúp bác sĩ có thêm công cụ điều trị mà còn góp phần cải thiện khả năng tiếp cận cho người bệnh.

TS-BS. Đặng Huy Quốc Thịnh, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM, cho rằng bài toán của điều trị ung thư hiện nay không chỉ nằm ở kỹ thuật mà còn ở khả năng tiếp cận và tính bền vững của hệ thống y tế. "Việc nâng cao hiệu quả chăm sóc ung thư không chỉ dừng lại ở việc áp dụng các tiến bộ y học, mà còn cần chú trọng đến khả năng tiếp cận điều trị của người bệnh. Những giải pháp giúp giảm áp lực chi phí và hỗ trợ hệ thống y tế vận hành hiệu quả hơn sẽ góp phần cải thiện chất lượng chăm sóc và trải nghiệm điều trị cho bệnh nhân ung thư", ông Thịnh nhấn mạnh.

Tại Việt Nam, thuốc sinh học tương tự ngày càng đa dạng hơn. Hiện có 81 hoạt chất thuộc danh mục thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch đã được cấp phép. Các thuốc sinh học tương tự cũng đã thuộc phạm vi danh mục và điều kiện thanh toán theo quy định, tùy theo thuốc, tuyến điều trị và chỉ định của thuốc gốc theo Thông tư 20/2022/TT-BYT. Điều này được kỳ vọng góp phần giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh.

Tuy vậy, quá trình triển khai thuốc sinh học tương tự vẫn còn một số rào cản. Theo các chuyên gia, sau khi thuốc sinh học tham chiếu hết bản quyền, các thuốc sinh học tương tự thường xuất hiện sau một khoảng thời gian nhất định trước khi được tiếp cận rộng rãi tại một số thị trường. Khoảng trễ này có thể ảnh hưởng đến tốc độ mở rộng các lựa chọn điều trị với chi phí hợp lý hơn. Vì vậy, nhiều ý kiến tại hội thảo cho rằng cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, các cơ sở khám chữa bệnh và các bên liên quan để rút ngắn thời gian triển khai, đồng thời bảo đảm tuân thủ đầy đủ các yêu cầu chuyên môn và quản lý.

Các chuyên gia cũng thống nhất rằng việc phát huy tối đa lợi ích của thuốc sinh học tương tự không chỉ phụ thuộc vào tiến bộ khoa học mà còn cần các chính sách phù hợp. Những giải pháp như giảm chi phí đồng chi trả hoặc rút ngắn thời gian phê duyệt thuốc được xem là yếu tố quan trọng giúp mở rộng cơ hội điều trị cho bệnh nhân.

Trong bối cảnh ung thư vẫn là gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế, việc tìm kiếm các giải pháp giúp tăng khả năng tiếp cận điều trị và sử dụng hiệu quả nguồn lực trở thành yêu cầu cấp thiết. Thuốc sinh học tương tự, với nền tảng khoa học và cơ chế quản lý chặt chẽ, đang được kỳ vọng sẽ góp phần mở thêm cánh cửa điều trị cho nhiều bệnh nhân ung thư tại Việt Nam.

Trà My

______________

[1] International Agency for Research on Cancer. Global Cancer Observatory: GLOBOCAN 2022 Viet Nam fact sheet (version 1.1, 08 Feb 2024. Available from: https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/704-viet-nam-fact-sheet.pdf. Accessed date 27 Feb 2026

[2], [3] Fontanillo M, Körs B, Monnard A. Three imperatives for R&D in biosimilars [Internet]. McKinsey & Company; 2022 Aug. Available from: https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/industries/life%20sciences/our%20insights/three%20imperatives%20for%20r%20and%20d%20in%20biosimilars/three-imperatives-for-r-and-d-in-biosimilars.pdf. Accessed date 27 Feb 2026; Halimi V, Daci A, Ancevska Netkovska K, et al. Clinical and regulatory concerns of biosimilars: A review of literature. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(16):5800. doi:10.3390/ijerph17165800.

Nguồn Người Đô Thị : https://nguoidothi.net.vn/thuoc-sinh-hoc-tuong-tu-mo-them-canh-cua-dieu-tri-ung-thu-voi-chi-phi-hop-ly-51967.html