Năm nay, chuỗi hoạt động diễn ra sôi nổi với nhiều nội dung đặc sắc, trong đó nổi bật là hội đua thuyền rồng và hội thi “Trạng nguyên nhỏ tuổi”, góp phần tôn vinh và lan tỏa những giá trị văn hóa lâu đời của cộng đồng.
Hội đua thuyền rồng sôi động giữa không gian văn hóa sông nước
Giữa không khí lễ hội sôi động, tại khu vực ao đình Thượng Cát, dòng người đổ về ngày càng đông, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp, rộn ràng. Tiếng trống, tiếng chiêng vang lên dồn dập hòa cùng những tràng hò reo cổ vũ không ngớt của người dân và du khách, làm bừng dậy không gian lễ hội truyền thống.
Các đội tham gia hội đua thuyền rồng bước vào tranh tài
Trên mặt nước, các đội tham gia hội đua thuyền rồng bước vào tranh tài trong không khí quyết liệt nhưng cũng đầy phấn khích. Những con thuyền rẽ sóng lao đi trong nhịp chèo dồn dập, đồng đều. Trên mỗi thuyền, người giữ nhịp liên tục điều phối bằng tiếng chiêng, tiếng còi, giúp các tay chèo phối hợp ăn ý, tạo nên sức mạnh tập thể và tinh thần đoàn kết rõ nét.
Không chỉ là hoạt động thể thao dân gian giàu tính cộng đồng, hội đua thuyền rồng tại đình Thượng Cát còn là dịp để người dân gìn giữ nét đẹp truyền thống, đồng thời mang đến không khí lễ hội sôi động, gắn kết cộng đồng trong đời sống hiện đại hôm nay.
Hội đua quy tụ bốn tổ dân phố, mỗi tổ có ba đội thi với sự tham gia của cả nam và nữ ở nhiều lứa tuổi. Đặc biệt, nội dung bơi thuyền đối kháng tại chỗ mang đến những màn thi đấu kịch tính, thu hút đông đảo người dân theo dõi, cổ vũ. Hình ảnh các vận động viên nữ thi đấu cùng nam giới trên một con thuyền không chỉ tạo điểm mới mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, bình đẳng trong cộng đồng.
Anh Nguyễn Văn Thắng (TDP Thượng Cát 3, phường Thượng Cát, Hà Nội) chia sẻ: Tôi đã tham gia lễ hội truyền thống từ năm 2014, tính đến nay là tròn 12 năm. Mỗi lần chuẩn bị và trực tiếp tham gia lễ hội, tôi luôn cảm thấy rất hào hứng và tự hào. Bên cạnh đó, tôi cũng duy trì thói quen tập thể dục - thể thao hằng ngày để nâng cao sức khỏe. Điều này không chỉ giúp bản thân khỏe mạnh hơn mà còn tạo điều kiện để tôi đóng góp tích cực cho tổ dân phố và chung tay vào thành công của lễ hội phường Thượng Cát.
Màn thi đấu bơi thuyền rồng đầy kịch tính của các đội nam nông dân
Chị Nguyễn Thị Thúy (TDP Thượng Cát 3, phường Thượng Cát, Hà Nội) chia sẻ rằng, các tổ dân phố đã thể hiện tinh thần đoàn kết rất rõ nét khi tham gia hoạt động bơi đối kháng trong khuôn khổ lễ hội. Theo chị, điểm đặc biệt của năm nay là sự góp mặt của các vận động viên nữ thi đấu cùng nam giới trên cùng một thuyền, tạo nên hình ảnh vừa mới mẻ vừa ý nghĩa.
“Việc các thành viên cùng ngồi trên một con thuyền, phối hợp nhịp nhàng và nỗ lực hết mình đã cho thấy tinh thần đồng đội và quyết tâm cao. Ai cũng tràn đầy năng lượng, quyết tâm thi đấu để giành chiến thắng, qua đó góp phần làm nên không khí sôi nổi và gắn kết cho lễ hội,” chị Thúy cho biết.
Lần đầu tiên hoạt động bơi đối kháng được thi đấu trong khuôn khổ lễ hội
Theo các tư liệu lịch sử, lễ hội đua thuyền rồng phường Thượng Cát có nguồn gốc lâu đời, được khôi phục vào năm 1993 nhằm tưởng nhớ công lao các nữ tướng thời Khởi nghĩa Hai Bà Trưng trong các trận thủy chiến chống quân Đông Hán. Gắn liền với lễ hội là đình Thượng Cát – công trình được xây dựng từ khoảng thế kỷ XVI, thờ ba vị Thành hoàng làng: Quách Lãng, Đinh Bạch Nương và Đinh Tĩnh Nương.
“Trạng nguyên nhỏ tuổi” – Khơi dậy tinh thần hiếu học
Song hành với không khí sôi động trên mặt nước là không gian trang nghiêm tại đình làng, nơi diễn ra hội thi “Trạng nguyên nhỏ tuổi làng Thượng Cát” lần thứ III – điểm nhấn giàu giá trị giáo dục trong chuỗi hoạt động lễ hội.
50 học sinh tiêu biểu Trường THCS Thượng Cát tham gia dự thi Trạng nguyên nhỏ tuổi tại hội đình Thượng Cát
Trong không gian cổ kính, linh thiêng của đình làng – nơi lưu giữ nhiều dấu ấn lịch sử qua hàng trăm năm – 50 học sinh tiêu biểu khối 6, 7, 8 của Trường THCS Thượng Cát đã thực hiện nghi thức dâng hương trước ban thờ Thành hoàng làng. Hoạt động không chỉ thể hiện lòng tri ân với tiền nhân mà còn góp phần khơi dậy tinh thần hiếu học, ý chí phấn đấu của thế hệ trẻ.
Các thí sinh cùng nhau tranh tài trí tuệ trong Hội thi
Điểm nhấn đặc biệt của hội thi “Trạng nguyên nhỏ tuổi” không chỉ nằm ở phần tranh tài trí tuệ, mà còn ở giá trị giáo dục lịch sử sâu sắc. Thông qua việc tìm hiểu di tích đình Thượng Cát – nơi gắn với lịch sử hình thành và phát triển của địa phương – các em học sinh được trực tiếp tiếp cận, trải nghiệm không gian văn hóa truyền thống, từ đó hiểu hơn về cội nguồn quê hương. Chính từ những trải nghiệm đó, lịch sử không còn khô cứng trong sách vở mà trở nên gần gũi, sống động, góp phần lan tỏa những giá trị lịch sử – văn hóa tới thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.
Phần thi kiến thức được tổ chức bài bản, nội dung phong phú, kết hợp giữa hiểu biết lịch sử, văn hóa và kỹ năng tư duy. Qua đó, cuộc thi không chỉ tìm kiếm những “trạng nguyên” nhỏ tuổi mà còn tạo sân chơi bổ ích, nuôi dưỡng niềm đam mê học tập, tinh thần vượt khó vươn lên trong học sinh.
Ban tổ chức trao danh hiệu "Trạng nguyên" cho thí sinh xuất sắc nhất trong Hội thi
Ông Ngô Văn Thưởng – Trưởng Tiểu ban Tổ chức Lễ hội đình làng Thượng Cát (Hà Nội) cho biết: Phần lễ được tổ chức trang nghiêm, tuân thủ các nghi thức cổ truyền của dân tộc, thể hiện sự tri ân sâu sắc đối với các bậc tiền nhân. Phần hội được dàn dựng phong phú với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa lâu đời như nghi thức trống dẫn hay hình tượng chủ tế nữ tướng… Qua đó, chúng tôi mong muốn tái hiện và lan tỏa những giá trị văn hóa cổ xưa.
Đặc biệt, lễ hội cũng là dịp để cộng đồng cùng chung tay gìn giữ, phát huy những nét đặc sắc riêng có của đình Thượng Cát – không chỉ ở các nghi lễ, phong tục mà còn ở tinh thần đoàn kết, sự gắn bó của người dân địa phương. Đây chính là nền tảng để những giá trị truyền thống được bảo tồn bền vững và tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ mai sau.
Với sự kết hợp hài hòa giữa hoạt động thể thao truyền thống và sân chơi trí tuệ, lễ hội đình Thượng Cát không chỉ mang đến không khí vui tươi, phấn khởi mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương. Đây tiếp tục là điểm hẹn văn hóa ý nghĩa, bồi đắp tinh thần đoàn kết cộng đồng và truyền thống hiếu học cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Nguyễn Hương - Ngô Trang