Thượng nguồn toàn cầu 2026: Kỷ luật vốn, AI và những điểm ngoặt chiến lược

2 giờ trướcBài gốc

(Ảnh minh họa)

Theo báo cáo do Wood Mackenzie công bố cuối tuần qua, chi tiêu vốn dự kiến giảm ít nhất 2-3% so với cùng kỳ khi ngành phải xoay xở trong bối cảnh giá dầu dưới 60 USD/thùng, đồng thời vẫn tập trung vào khả năng chống chịu dài hạn.

Báo cáo nêu ra 5 chủ đề then chốt sẽ định hình lĩnh vực thượng nguồn năm 2026, khi các nhà khai thác cân bằng giữa kỷ luật vốn và định vị danh mục chiến lược cho thập niên 2030.

Năm thứ hai cắt giảm chi tiêu ở mức vừa phải và tập trung mạnh hơn vào hiệu quả: chỉ số CAPEX thượng nguồn toàn cầu sẽ giảm hơn 5% so với mức năm 2024. Mức giảm tại Bắc Mỹ và châu Âu sẽ bù cho mức tăng ở châu Phi, Mỹ Latinh và Trung Đông. Đầu tư dầu chịu ảnh hưởng mạnh, giảm 5-6%, trong khi chi tiêu cho khí tăng 7%.

Bất chấp áp lực này, nguồn cung chất lỏng ngoài OPEC và nguồn cung khí toàn cầu đều dự kiến tăng khoảng 1,5%. Guyana sẽ đạt mốc 1 triệu thùng/ngày. Brazil và Argentina cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh. Mỹ sẽ dẫn dắt câu chuyện tăng trưởng khí toàn cầu.

Số dự án lớn được phê duyệt dự kiến duy trì trung bình 20 dự án hoặc thấp hơn trong năm thứ ba liên tiếp của giai đoạn hoạt động trầm lắng. Các cam kết chi tiêu sẽ bị trì hoãn nếu giá tiếp tục giảm.

AI được tích hợp nhanh hơn trên toàn ngành: Các nhà khai thác đang triển khai các công cụ tiên tiến cho lập kịch bản, phân tích địa chất dưới bề mặt và vận hành. Những công cụ này có thể mang lại cải thiện rõ rệt về hệ số thu hồi, tiết kiệm chi phí đơn vị và tối ưu hóa dự án.

Bổ sung các cơ hội tăng trưởng mới đáng kể: Các nhà khai thác sẽ tiếp tục bổ sung tài sản thượng nguồn vào danh mục với tầm nhìn cho thập niên 2030. Trung Đông và Bắc Phi có thể đưa ra thị trường khoảng 20 tỷ thùng dầu quy đổi (boe) thông qua các vòng cấp phép và đàm phán hợp đồng.

Libya sẽ tổ chức vòng đấu thầu đầu tiên sau 17 năm. Iraq, Kuwait, Oman và Syria sẽ mở ra nhiều cơ hội lớn. Vòng cấp phép của Syria đánh dấu lần đầu tiên kể từ thời kỳ chính quyền ông Assad và sau khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ.

Tây Phi sẽ diễn ra nhiều vòng cấp phép, bao gồm Nigeria, Guinea Xích đạo, Angola, Sierra Leone và Congo-Brazzaville. Namibia, Liberia và Gabon sẽ theo đuổi hình thức đàm phán trực tiếp.

Các nhà khai thác dầu đá phiến Mỹ sẽ tìm kiếm cơ hội quốc tế tại Trung Đông, Mỹ Latinh và Bắc Phi, nối tiếp thành công của Continental và EOG trong các dự án phi truyền thống tại Thổ Nhĩ Kỳ, Argentina và Bahrain.

Tái sinh mỏ hiện hữu và nâng cao hệ số thu hồi ngày càng quan trọng: Các tài sản hiện có sẽ được chú trọng hơn khi các nhà khai thác theo đuổi cải thiện hệ số thu hồi nhờ AI. Tháng 12/2025, ADNOC đã bổ sung 1,2 tỷ boe vào trữ lượng nhờ các công nghệ AI và địa chấn tiên tiến, và sẽ không phải là trường hợp duy nhất. Nhiều danh mục khác cũng sẽ ghi nhận kết quả tương tự trong năm 2026.

Tại khu vực Lower 48 của Mỹ, công nghệ chất chống nứt petcoke của ExxonMobil sẽ được triển khai tại một nửa số giếng ở Permian, trong khi Chevron sẽ mở rộng ứng dụng các hóa chất giếng độc quyền.

Hệ số thu hồi trung bình của dầu đá phiến hiện chỉ khoảng 10%. Mục tiêu tham vọng của ExxonMobil là nâng gấp đôi con số này, tương đương tiềm năng gia tăng tổng cộng hơn 20 tỷ thùng dầu quy đổi (boe). Quy mô lợi ích này hiện vẫn mang tính kỳ vọng, nhưng đến năm 2026 sẽ rõ ràng hơn về mức độ tiến triển.

Các thương vụ mới, mô hình kinh doanh thượng nguồn mới và các quan hệ đối tác mới: mô hình liên doanh sẽ chuyển từ hợp tác trong một quốc gia sang hợp tác theo khu vực, trải rộng trên nhiều quốc gia. PETRONAS và Eni sẽ hoàn tất liên doanh NewCo tại châu Á. Nhiều quan hệ đối tác mới khác cũng sẽ hình thành tại Malaysia và Indonesia.

Biển Bắc của Anh sẽ chứng kiến hoạt động liên doanh sôi động hơn sau các biện pháp ngân sách gần đây, khi các nhà khai thác tìm cách tối ưu hóa thuế và hiệu quả vận hành.

Các quan hệ đối tác xuyên biên giới giữa doanh nghiệp Mỹ và quốc tế sẽ diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm hoán đổi tài sản, thỏa thuận gánh chi phí và mua bán - sáp nhập doanh nghiệp. Các nhà khai thác tại Vịnh Mexico sẽ tìm kiếm tăng trưởng dài hạn hơn, trong khi các công ty quốc tế nhắm tới sản lượng đang khai thác và kinh nghiệm nước sâu.

Những điểm ngoặt quan trọng tại “điểm nóng” thống trị của thế giới: Sản lượng dầu đá chặt của Mỹ dự kiến giảm 200.000 thùng/ngày vào năm 2026 - lần sụt giảm đầu tiên không đi kèm một cú sốc thị trường. Mỹ hiện chiếm hơn một phần năm nguồn cung dầu khí toàn cầu và đầu tư thượng nguồn, đồng thời là nơi diễn ra hai phần ba các thương vụ M&A thượng nguồn trên thế giới. Vì vậy, sự thay đổi này có ý nghĩa lớn đối với thị trường quốc tế.

Nhu cầu ngày càng tăng từ LNG và nhu cầu điện cho các trung tâm dữ liệu cũng làm thay đổi sức hấp dẫn của việc sở hữu tài sản khí tại Mỹ. Các bể trầm tích khí đã trưởng thành ở vùng Rockies sẽ được xem xét lại để tìm kiếm thêm cơ hội nguồn cung, và M&A tập trung vào khí được kỳ vọng sẽ vượt chi tiêu cho các thương vụ dầu đá chặt.

“Các nhà khai thác đang đối mặt với thách thức kép: Giá yếu trong ngắn hạn, đồng thời phải chuẩn bị cho tăng trưởng nhu cầu trong dài hạn”, ông Fraser McKay, Trưởng bộ phận Phân tích Thượng nguồn của Wood Mackenzie, cho biết.

“Kỷ luật vốn và những ràng buộc về dòng tiền sẽ tiếp tục chi phối các quyết định chi tiêu thượng nguồn. Tuy nhiên, các nhà khai thác sẽ kiên trì theo đuổi hiệu quả chi phí, ngày càng áp dụng các công cụ AI/ML để tiếp tục giảm chi phí đơn vị, nâng cao hệ số thu hồi và tối ưu hóa triển khai. Họ cũng sẽ đổi mới trong phát triển kinh doanh thông qua liên doanh, các thỏa thuận chi phí, nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh”, ông nói thêm.

Nh.Thạch

AFP

Nguồn PetroTimes : https://petrotimes.vn/thuong-nguon-toan-cau-2026-ky-luat-von-ai-va-nhung-diem-ngoat-chien-luoc-736666.html