Ngày đầu tiên đi làm sau Tết, công ty rất vui vẻ, sôi động nhưng tôi không thực sự hòa mình vào không khí đó, vì trong lòng đang có sự giằng xé, cân nhắc giữa hai quyết định, có nhảy việc hay không. Gần 2 tuần trước, thông báo thưởng Tết nhấp nháy trên điện thoại với con số tương đương 3 tháng lương đổ về tài khoản - một mức thưởng kịch trần.
Lời nhắn nhủ của sếp tổng trong cuộc họp tất niên: "Cố gắng hơn nữa trong năm tới nhé" khiến tất cả mọi người đều hào khí bừng bừng, riêng tôi lại thấy cân cấn trong lòng, vì lúc đó tôi đã nhận được lời mời cho công việc mới có mức lương và cơ hội phát triển tốt hơn. Rồi tôi tự nhủ, vẫn còn thời gian suy nghĩ, thôi cứ ăn Tết cho ngon đã.
Ngày đầu đi làm trở lại, các đồng nghiệp lại hớn hở vì khoản lì xì khai xuân của sếp, đủ để mua một món quà xa xỉ hoặc chi cho một chuyến du lịch. Nhận tiền thì ai cũng thích, nhưng tôi cứ nghĩ đến mẫu đơn xin thôi việc mình đã tải xuống trong máy tính, lòng dằn vặt tự hỏi, liệu mình có bị nói là kẻ vô ơn nếu nghỉ việc bây giờ?
Nhiều nhân sự ái ngại, không dám nghỉ việc vì thưởng Tết cao. (Ảnh minh họa: AI)
Băn khoăn này xuất phát từ những trải nghiệm thực tế, tôi từng chứng kiến nhiều lãnh đạo chỉ trích nặng nề những nhân viên cũ nghỉ việc đầu năm. Họ thậm chí bị gọi là "kẻ phản bội", có vị sếp tức giận dùng câu "ăn cháo đá bát" để nói về người rời khỏi đội ngũ đầu quân cho một doanh nghiệp mạnh trong ngành. Nhiều nhân viên nghỉ việc dịp này bị gây khó dễ trong các thủ tục, trong nhận xét, đánh giá sau khi nghỉ.
Bị gắn mác "vô ơn" không chỉ là nỗi sợ của riêng tôi mà còn khiến rất nhiều nhân sự gen Z khác băn khoăn khi định nhảy việc sau Tết. Tháng 3, tháng 4 thường là giai đoạn sôi nổi của thị trường tuyển dụng lao động. Bạn bè tôi nhiều người vừa ngại nói lời chia tay công ty, vừa lo mất thời điểm vàng.
Trong nhóm chat bạn bè, chúng tôi thảo luận xem có nên làm thêm một vài tháng nữa mới xin nghỉ để "xứng đáng với phần thưởng Tết", rằng ra đi sao cho êm, sao cho không mất đi mối quan hệ hay tình cảm với sếp và đồng nghiệp.
Tôi băn khoăn, trăn trở thay vì dứt khoát ở lại thêm một thời gian là vì tin rằng mình không sai khi nghỉ việc đầu năm, vấn đề nằm ở cách nhìn đầy thành kiến và thiếu sòng phẳng về khoản thưởng Tết. Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tư duy rằng thưởng Tết là một khoản "giữ chân" nhân viên trong năm sau. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận một cách chuyên nghiệp, đây là khoản chi trả cho những đóng góp của nhân sự trong năm cũ.
Nhân viên dành cả năm trời để cống hiến, chịu áp lực và tạo ra doanh thu, vì vậy tiền thưởng là phần trả công xứng đáng. Khi doanh nghiệp xem tiền thưởng như phần trả trước cho lòng trung thành, họ đang vô tình biến mối quan hệ hợp tác sòng phẳng thành sự ban ơn.
Các lãnh đạo doanh nghiệp nên có cái nhìn cởi mở và thực tế hơn về câu chuyện nhảy việc sau Tết, coi đó là hiện tượng bình thường trong thị trường lao động thay vì đánh giá là hành động thiếu chuyên nghiệp, thiếu đạo đức.
Một nhân viên ra đi ngay sau khi nhận thưởng không có nghĩa là họ không có tình cảm hay quay lưng phản bội công ty. Đơn giản là mục tiêu, lộ trình phát triển của cá nhân và những gì doanh nghiệp đang có đã không còn giao thoa. Họ vui và cảm kích về khoản tiền thưởng xứng đáng, cho thấy những cống hiến của họ được "nhìn thấy", nhưng nếu vẫn ra đi vì công việc mới đem lại thứ họ cần trong giai đoạn tới, họ không sai.
Giữ chân người đã muốn đi bằng cảm giác tội lỗi chỉ là giữ lại một nhân sự làm việc cầm chừng, thiếu sáng tạo và vô tình gây lãng phí nguồn lực của chính công ty.
Thay vì oán trách những người dứt áo ra đi, các nhà quản trị nên coi đây là "phép thử" cho văn hóa doanh nghiệp và chế độ đãi ngộ của mình. Tại sao nhân viên nhận thưởng cao vẫn quyết định rời bỏ, liệu công ty còn thiếu thứ gì so với đối thủ? Có phải mức thưởng ấy chỉ là phần nổi để bù đắp cho môi trường làm việc độc hại, sự thiếu hụt lộ trình thăng tiến hoặc áp lực quá tải kéo dài?
Nếu xét thấy môi trường làm việc vẫn tốt nghĩa là lựa chọn đó mang tính phù hợp cá nhân, những nhân viên khác sẽ vẫn ở lại và nhiều nhân sự tốt vẫn muốn đầu quân. Có người giỏi rời bỏ công ty, nhưng cũng sẽ có người giỏi khác đến vì coi công ty bạn là đất lành. Cơ hội việc làm chỉ xuất hiện theo thời điểm và họ cần chớp lấy đúng lúc, vì vậy không nên đánh giá người nghỉ việc đầu năm, sau khi nhận khoản thưởng Tết hậu hĩnh, là vô ơn hay bất nghĩa.
Thay vì "dán nhãn xấu" cho họ, doanh nghiệp hay cá nhân lãnh đạo nên duy trì mối quan hệ tốt đẹp với những người rời đi. Biết đâu trong tương lai, họ sẽ quay trở lại với những giá trị mới, hoặc trở thành những đối tác, khách hàng. Một lời chúc thành công gửi đến nhân sự cũ sẽ có giá trị xây dựng thương hiệu tuyển dụng cao hơn vạn lần những lời mỉa mai hay gây khó dễ về mặt giấy tờ.
Tất nhiên, người lao động nghỉ việc một cách văn minh cần tuân thủ Luật Lao động và những quy ước mà mình đã chấp nhận và cam hết, báo trước đúng thời gian, bàn giao công việc tỉ mỉ, dành lời cảm ơn chân thành cho những gì mình học được.
Thành Trung