Thượng tọa Thích Tâm Mãn, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai - Ảnh: Nguyện Truyền
Trên bước đường phụng sự với ý thức vun bồi, bảo vệ sự nghiệp đoàn kết, thống nhất và tôn trọng truyền thống tu học đúng chánh pháp, hòa mình vào dòng chảy chung của Phật giáo cả nước trong giai đoạn lịch sử mới, dưới sự lãnh đạo nhất quán, xuyên suốt, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh nêu lên quyết tâm đưa Phật giáo tỉnh Gia Lai phát triển bền vững, đoàn kết, hòa hợp, kỷ cương.
Trước thềm Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031, diễn ra ngày 4, 5-5-2026 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn), trong cuộc phỏng vấn với báo Giác Ngộ, nhìn lại những Phật sự nhiệm kỳ 2022-2027, Thượng tọa Thích Tâm Mãn, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai cho biết:
- Nhiệm kỳ 2022-2027 là một giai đoạn đặc biệt, ghi dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của Phật giáo tỉnh nhà. Kế thừa sự nghiệp của chư Tổ và các bậc tiền bối, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai đã đạt được những thành tựu khá toàn diện.
Nổi bật nhất là việc ổn định và kiện toàn bộ máy hành chính sau khi sáp nhập Phật giáo hai tỉnh Bình Định và Gia Lai cũ để hình thành Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai mới. Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai đã tổ chức mừng Đại lễ Vesak Liên Hiệp Quốc 2025, Phật đản Phật lịch 2569 tại hai địa điểm lớn là chùa Giáo Hội Tỉnh (phường Quy Nhơn) và thiền viện Trúc Lâm Tây Nguyên (xã Ia Hrung).
Bên cạnh đó, công tác Tăng sự được chú trọng đặc biệt với việc bổ nhiệm trụ trì nhiều tự viện, tổ chức Đại giới đàn Trí Độ và Cam Lộ - Đỗng Quang, giúp tuyển người làm Phật, giữ gìn mạng mạch Tăng-già. Trường trung cấp Phật học tỉnh luôn nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục với số lượng Tăng Ni sinh đông đảo. Các hoạt động từ thiện xã hội, an sinh xã hội cũng là điểm sáng với giá trị hàng chục tỷ đồng, thể hiện tinh thần nhập thế của Phật giáo Gia Lai, một tỉnh nằm ở khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
* Theo Thượng tọa, đâu là yếu tố đã tạo nên những thành tựu Phật sự nêu trên của Phật giáo tỉnh nhà?
- Có ba yếu tố then chốt. Thứ nhất là tinh thần hòa hợp, đoàn kết. Tập thể Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Gia Lai đã vận dụng được sự thống nhất ý chí và hành động, xem sự phát triển của Giáo hội là mục tiêu chung và cao cả nhất.
Thứ hai là từ sự chỉ đạo sát sao của Trung ương Giáo hội và sự hỗ trợ pháp lý tích cực từ các cấp chính quyền địa phương.
Cuối cùng, không thể không nhắc đến niềm tin và sự hộ trì mạnh mẽ của đông đảo tín đồ Phật tử, những người luôn đồng hành cùng Tăng Ni trong mọi hoạt động lợi đạo - ích đời.
Hòa thượng Thích Huệ Thông, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự trao quyết định đến chư tôn đức Ban Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai, nhiệm kỳ 2022-2027 - Ảnh: TT tỉnh Gia Lai
* Tỉnh Gia Lai (sau khi sáp nhập hành chính, hợp nhất hai tỉnh Bình Định và Gia Lai) có diện tích rộng thứ 2 cả nước, địa bàn phân bố rộng từ miền núi cho đến miền biển. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 500 tự viện, hơn 1.900 Tăng Ni, vậy công tác quản lý, kết nối Tăng Ni trong tỉnh như thế nào, thưa Thượng tọa?
- Đây quả thực là một bài toán lớn. Sau sáp nhập, chúng tôi thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, dừng hoạt động cấp huyện và thành lập cấp Phật giáo cơ sở. Để quản lý hiệu quả, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Gia Lai đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hành chính và duy trì mối liên hệ trực tiếp thông qua các vị đại diện Ban Trị sự tỉnh tại địa phương. Các cuộc họp định kỳ trực tiếp và những cuộc họp đột xuất để giải quyết kịp thời các Phật sự là mấu chốt để hanh thông các sinh hoạt Phật giáo tỉnh nhà. Việc thành lập và phát huy vai trò của Văn phòng 1 tại phường Quy Nhơn và Văn phòng 2 tại thiền viện Trúc Lâm Tây Nguyên (xã Ia Hrung) là yếu tố góp phần cho mọi Phật sự được hiệu quả.
Nhiều trú xứ thường xuyên tổ chức các kỳ bố-tát, duy trì An cư kiết hạ tập trung, để Tăng Ni có cơ hội gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm tu tập và quán triệt chủ trương của Giáo hội. Sự kết nối này không chỉ là hành chính mà còn là sự kết nối tâm linh, đảm bảo dù ở vùng sâu, vùng xa hay trung tâm, mỗi Tăng Ni đều cảm nhận được sự gắn kết và định hướng của Giáo hội tỉnh nhà.
* Với địa bàn trải rộng như vậy thì hoạt động Phật sự nhiệm kỳ có những khó khăn, thuận lợi như thế nào? Và những định hướng giải pháp cho giai đoạn mới là gì, thưa Thượng tọa?
- Thuận lợi lớn nhất là truyền thống tu học tinh tấn, sự gắn kết giữa các hệ phái tại địa phương rất tốt đẹp. Các thành viên Ban Trị sự rất nhiệt huyết vì Phật sự chung. Tuy nhiên, khó khăn nằm ở địa hình đồi núi chia cắt, giao thông đi lại giữa các vùng miền biển và miền núi (sau sáp nhập) còn trắc trở, ảnh hưởng đến việc nắm bắt tâm tư nguyện vọng của Tăng Ni vùng sâu, vùng xa.
Giải pháp trong giai đoạn mới là sẽ đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Ban Trị sự tỉnh sẽ chú trọng bồi dưỡng năng lực cho nhân sự tại các Ban Đại diện cấp cơ sở (xã, phường). Chúng tôi cũng sẽ tăng cường các chuyến thăm và làm việc tại các tự viện biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số để kịp thời hỗ trợ, không để cơ sở nào bị bỏ lại phía sau.
Đại giới đàn Cam Lộ - Đỗng Quang - Ảnh: Nguyện Truyền
* Trong nhiệm kỳ 2026-2031, nhân sự dự kiến sẽ được cơ cấu như thế nào để tiếp tục giữ gìn và truyền thừa những giá trị văn hóa tâm linh, lịch sử Phật giáo Gia Lai, thưa Thượng tọa?
- Nhân sự là gốc rễ, là mấu chốt trong sự hanh thông và thành tựu mọi Phật sự. Trong nhiệm kỳ 2026-2031, chúng tôi cơ cấu nhân sự theo hướng: “Trẻ hóa, trí tuệ và đạo hạnh”.
Ban Trị sự sẽ kết hợp giữa các bậc tôn túc có bề dày kinh nghiệm, uy tín để định hướng, cùng với các Tăng Ni trẻ có trình độ học vấn cao, năng động để thực thi.
Chúng tôi cũng đặc biệt quan tâm đến yếu tố vùng miền và hệ phái để đảm bảo tính đại diện, từ đó gìn giữ trọn vẹn bản sắc văn hóa Phật giáo Gia Lai - một sự hòa quyện giữa nét uy nghiêm của chốn Tổ miền xuôi và sự khoáng đạt, bao dung của đất đại ngàn Tây Nguyên.
* Để tiếp nối tinh thần đoàn kết hòa hợp phục vụ Đạo pháp và Dân tộc, trong nhiệm kỳ I, Phật giáo tỉnh Gia Lai sẽ chú trọng đến các Phật sự trọng tâm gì, thưa Thượng tọa?
- Trong nhiệm kỳ 2026-2031, chúng tôi đặt ra ba trọng tâm lớn là: Đầu tiên đó là hoàn thiện tổ chức: Ổn định hoàn toàn bộ máy sau sáp nhập, chuyên nghiệp hóa văn phòng hành chính điện tử.
Tiếp nữa, về giáo dục và hoằng pháp: Đẩy mạnh giáo dục Phật giáo không chỉ cho Tăng Ni mà còn cho các tầng lớp Phật tử, đặc biệt là giới trẻ và đồng bào dân tộc, giúp Phật pháp thấm sâu vào đời sống đạo đức xã hội của người con Phật.
Và phụng sự cộng đồng: Tiếp tục thực hiện tốt các chương trình an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, khẳng định vị thế của Phật giáo là một thành phần không thể tách rời của khối đại đoàn kết dân tộc.
Trường Trung cấp Phật học Nguyên Thiều Gia Lai khai giảng năm III, niên khóa 2023-2026 - Ảnh: Phùng Anh Quốc
* Với chủ đề Đại hội: “Kỷ cương - Đổi mới - Hiệu lực - Hiệu quả”, Thượng tọa có gởi gắm tâm nguyện gì đến Tăng Ni, Phật tử nhân dịp Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031?
- Chúng tôi mong muốn mỗi Tăng Ni phải lấy “Kỷ cương” giới luật làm hàng đầu, lấy “Đổi mới” tư duy làm động lực để tạo ra sự “Hiệu quả” trong mọi Phật sự. Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Gia Lai lần thứ nhất không chỉ là một sự kiện hành chính, mà là biểu tượng, là thực thi của sự đồng lòng. Mong toàn thể Tăng Ni và Phật tử luôn cùng nhau thắp sáng ngọn đèn trí tuệ và từ bi, tích cực dấn thân phụng sự Đạo pháp và Dân tộc, cùng chung tay xây dựng Phật giáo Gia Lai phát triển bền vững trong xu thế mới, xứng đáng với sự kỳ vọng của chư Tổ và các bậc tiền nhiệm, góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp và an vui.
* Chân thành cảm ơn Thượng tọa!
Phật giáo Gia Lai với nhiều điểm sáng trong công tác Phật sự nhiệm kỳ qua
Gia Lai hiện có diện tích tự nhiên lớn thứ 2 cả nước, mở rộng từ Tây Nguyên đến duyên hải miền Trung, giáp với Đắk Lắk, Quảng Ngãi, Biển Đông và Campuchia. Thượng tọa Thích Đồng Thành, Phó Thường trực Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai cho biết, Phật giáo tỉnh hiện có 553 tự viện, 11 điểm sinh hoạt tôn giáo, là nơi tu học của 1.942 Tăng Ni. Trong nhiệm kỳ 2022-2027, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh xác nhận xuất gia cho 315 cư sĩ.
Mỗi năm, các trường hạ thu hút khoảng 1.000 Tăng Ni an cư tập trung và tại chỗ, không phân biệt sơn môn hệ phái. Đặc biệt, việc tổ chức thành công các Đại giới đàn như: Trí Độ, Cam Lộ - Giác Đạo và Cam Lộ - Đỗng Quang đã để lại dấu ấn lớn. Trong đó, Đại giới đàn Cam Lộ - Đỗng Quang được xem là mô hình điểm cho các giới đàn của khu vực, từ quy mô, tính chất thiền môn quy củ cho đến tính kỷ luật trong quá trình diễn ra giới đàn.
Trường Trung cấp Phật học Nguyên Thiều tỉnh Gia Lai hiện đang giảng dạy năm thứ 3, khóa X (niên khóa 2023-2026) cho 253 Tăng Ni sinh. Song song đó, trường đã giới thiệu hơn 50 Tăng Ni sinh đi du học. Đến nay, hơn 30 vị đã tốt nghiệp tiến sĩ, thạc sĩ chuyên ngành Phật học và các lĩnh vực khác trở về nước, tích cực tham gia công tác tại các cấp Giáo hội và đảm nhiệm vai trò giảng dạy tại các học viện, trường cao đẳng, trung cấp Phật học.
Về hoằng pháp và hướng dẫn Phật tử, toàn tỉnh duy trì sinh hoạt của hơn 500 đạo tràng. Các hội thi giáo lý được tổ chức thường xuyên, mỗi đợt thu hút hàng trăm ngàn Phật tử tham dự. Phân ban Gia đình Phật tử hoạt động nề nếp với 45 đơn vị, có 379 huynh trưởng và 2.373 đoàn sinh.
Một sự kiện mang ý nghĩa tri ân sâu sắc là vào dịp 27-7-2025, ngay sau khi hai tỉnh chính thức sáp nhập, Ban Thường trực Ban Trị sự đã chỉ đạo Ban Nghi lễ tổ chức trọng thể Đại lễ kỳ siêu tri ân các anh hùng liệt sĩ tại chùa Giáo Hội Tỉnh, nguyện cầu quốc thái dân an, tri ân những người đã ngã xuống vì nền độc lập tự do của dân tộc.
Với tinh thần từ bi cứu khổ, Ban Từ thiện xã hội cùng chư Tăng Ni, Phật tử tỉnh nhà đã miệt mài dấn thân trong các hoạt động an sinh, với công tác từ thiện, cứu trợ trong nhiệm kỳ đạt hơn 165 tỷ đồng.
“Những thành quả trân quý này chính là nền tảng để Tăng Ni, Phật tử tỉnh nhà tiếp tục dấn thân, hoàn thành xuất sắc phương hướng Phật sự trong nhiệm kỳ 2026-2031”, Thượng tọa Thích Đồng Thành chia sẻ.
Như Danh/Báo Giác Ngộ