Trong những năm gần đây, sân bay quốc tế Nội Bài trở nên quá tải vào những dịp lễ, tết hoặc cao điểm nghỉ hè.
Theo Thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ ban hành ngày 23/3 về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, cơ quan này đề nghị thành phố đánh giá toàn diện tiềm năng, lợi thế cạnh tranh trong việc đề xuất xây dựng sân bay thứ hai, đặt trong tương quan với các cảng hàng không trong khu vực; đồng thời nghiên cứu phát triển kinh tế sân bay gắn với các khu thương mại tự do, dịch vụ logistics hiện đại, bảo đảm hiệu quả và phù hợp định hướng phát triển dài hạn.
Thông báo nêu rõ, triết lý của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội là lấy con người làm trung tâm, chủ thể phát triển; xây dựng đô thị giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, đậm đà bản sắc, hiện đại với tầm nhìn 100 năm; bảo đảm hài hòa giữa con người, văn hóa, xã hội và thiên nhiên, phát huy đặc trưng “làng trong phố, phố trong làng”.
Thường trực Chính phủ lưu ý, Hà Nội cần nghiên cứu quy hoạch phát triển không gian kinh tế tầm thấp, tiến tới không gian tầm cao và vũ trụ; đẩy mạnh quy hoạch không gian ngầm, từng bước ngầm hóa hạ tầng điện, nước, viễn thông, giao thông, nhất là hệ thống đường sắt đô thị.
Cùng với đó, thành phố cần làm rõ định hướng phát triển 9 cực tăng trưởng (đô thị) mới, gắn với tái thiết đô thị; quy hoạch khu trung tâm Hồ Tây gắn với phân bố lại dân cư hợp lý, phù hợp năng lực chịu tải của hạ tầng kỹ thuật và xã hội.
Đáng chú ý, Thường trực Chính phủ yêu cầu thiết kế không gian kết nối trực tiếp giữa 9 cực tăng trưởng mới theo hướng hiện đại, có độ mở lớn, tầm nhìn dài hạn; tăng cường liên kết phát triển không gian dọc hai bên bờ sông Hồng.
Bên cạnh đó, Hà Nội cần chú trọng tôn tạo, giữ gìn và phát huy giá trị truyền thống văn hóa, bản sắc Thủ đô, khu phố cổ, các di tích lịch sử-văn hóa; đi đầu trong phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí; chủ động liên kết vùng về du lịch văn hóa, hình thành các chuỗi sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
Trước đó, đầu tháng 3/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Trong dự thảo báo cáo thuyết minh, thành phố định hướng nghiên cứu xây dựng cảng hàng không thứ hai tại khu vực phía nam nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển dài hạn.
Theo phương án đề xuất, sân bay dự kiến đặt tại khu vực các xã Trầm Lộng, Đồng Tân, Minh Đức và Kim Đường (huyện Ứng Hòa cũ), cách trung tâm thành phố khoảng 40km, với quy mô diện tích khoảng 1.300-1.500ha. Cảng hàng không này được xác định có vai trò hỗ trợ Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, phục vụ vận tải hành khách trong nước và quốc tế, góp phần nâng cao năng lực kết nối của Thủ đô.
Theo định hướng, sân bay mới có công suất dự kiến khoảng 30-50 triệu hành khách/năm và khoảng 1 triệu tấn hàng hóa/năm. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được thiết kế đồng bộ, với đường cất hạ cánh dài khoảng 3.600m, rộng 45m; đường lăn song song dài khoảng 3.000m, rộng 23m, cùng đài kiểm soát không lưu và các hạng mục bảo đảm khai thác an toàn.
Quy hoạch cũng định hướng phát triển khu vực sân bay gắn với đô thị Phú Xuyên theo mô hình “đô thị sân bay”, hình thành trung tâm dịch vụ vận tải tổng hợp, kết nối đồng bộ các loại hình giao thông như hàng không, đường sắt, đường thủy và đường bộ; qua đó tạo động lực phát triển khu vực phía nam, trở thành cửa ngõ quan trọng của Thủ đô.
Hệ thống giao thông kết nối dự kiến gồm các tuyến cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ, Chợ Bến-Yên Mỹ; các trục đô thị Ngọc Hồi-Phú Xuyên, trục kinh tế phía nam; tuyến đường sắt đô thị số 9 (Ngọc Hồi-Thường Tín-sân bay-Phú Xuyên) và nghiên cứu bố trí ga đường sắt tốc độ cao gần khu vực sân bay nhằm tăng cường kết nối liên vùng.
Trong giai đoạn trước mắt, khu vực quy hoạch sân bay sẽ được quản lý chặt chẽ nhằm bảo đảm quỹ đất cho dự án trong tương lai; người dân vẫn được sử dụng đất tạm thời cho sản xuất, sinh sống theo quy định của pháp luật.
Liên quan phương án vị trí, trước đó năm 2023, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã trình hai phương án. Trong đó, phương án đặt sân bay tại khu vực các xã Đồng Tân, Minh Đức, Trầm Lộng, Kim Đường, Hòa Lâm (huyện Ứng Hòa) có ưu điểm nằm trên trục không gian phía nam, kết nối với đô thị vệ tinh Phú Xuyên, tạo động lực phát triển khu vực; tuy nhiên cần đầu tư bổ sung tuyến đường sắt đô thị khoảng 32km từ Hà Đông, di dời đường điện 500kV và có thể ảnh hưởng đến quần thể di tích Hương Sơn.
Phương án còn lại đặt sân bay tại khu vực các xã Tân Ước, Thanh Vân (huyện Thanh Oai), Tiền Phong, Tân Minh (huyện Thường Tín) có lợi thế khoảng cách gần trung tâm (20-30km), kết nối thuận lợi với các tuyến giao thông lớn; song cần điều chỉnh hướng tuyến trục kinh tế phía nam và nghiên cứu bổ sung tuyến đường sắt đô thị kết nối.
Việc nghiên cứu, lựa chọn phương án xây dựng sân bay thứ hai của Thủ đô sẽ tiếp tục được xem xét trên cơ sở đánh giá nhu cầu phát triển theo từng giai đoạn, bảo đảm hiệu quả tổng thể, đồng bộ hạ tầng và phát triển bền vững.
Kim Cương