Thượng viện Mỹ đã bác bỏ dự luật chấm dứt chiến tranh do phe Dân chủ thúc đẩy. Ảnh: Wion
Trong cuộc bỏ phiếu gần như được quyết định đường lối đảng phái, Thượng viện đã bỏ phiếu với tỷ lệ 50 phiếu thuận, 49 phiếu chống để phản đối dự luật. Ba thượng nghị sĩ Cộng hòa đã cùng phe Dân chủ ủng hộ dự luật do Thượng nghị sĩ Jeff Merkley của bang Oregon bảo trợ. Trong khi đó một nghị sĩ Dân chủ lại đứng về phe Cộng hòa.
Đây là lần thứ 7 trong năm nay các nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện ngăn chặn những dự luật tương tự nhằm hạn chế quyền tiến hành chiến tranh của Tổng thống Donald Trump đối với Iran.
Tranh cãi về mốc 60 ngày theo Đạo luật Quyền chiến tranh
Đây là cuộc bỏ phiếu đầu tiên tại Thượng viện kể từ khi cuộc xung đột vượt qua mốc thời hạn 60 ngày hôm 1/5, thời điểm mà theo luật, Tổng thống Donald Trump phải trình vấn đề chiến tranh lên Quốc hội. Cũng trong ngày đó, ông Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã “chấm dứt” cuộc xung đột với Iran.
Theo Đạo luật Quyền chiến tranh năm 1973 của Mỹ, Tổng thống Mỹ chỉ có thể tiến hành hành động quân sự trong vòng 60 ngày trước khi phải chấm dứt chiến dịch, xin Quốc hội cấp phép hoặc đề nghị gia hạn thêm 30 ngày vì “nhu cầu quân sự không thể tránh khỏi liên quan đến sự an toàn của lực lượng vũ trang Mỹ” trong quá trình rút quân.
Tuy nhiên, phe Dân chủ bác bỏ lập luận của ông Donald Trump rằng lệnh ngừng bắn khiến quy định thời hạn 60 ngày không còn áp dụng, cho rằng xung đột trên thực tế vẫn tiếp diễn.
“Ngừng bắn không có nghĩa là hai bên chấm dứt các hành động thù địch”, Thượng nghị sĩ Merkley nói với các phóng viên trước cuộc bỏ phiếu, viện dẫn việc Mỹ vẫn phong tỏa các cảng của Iran và tấn công tàu thuyền Iran, trong khi Tehran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz và tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tàu chiến và tàu chở dầu của Mỹ. “Cả hai bên vẫn đang thúc đẩy các hành động thù địch, vì vậy tôi không chấp nhận quan điểm cho rằng đồng hồ 60 ngày đã bị dừng lại”, ông nói thêm.
Phe Dân chủ sẽ tiếp tục gây sức ép
Thượng nghị sĩ Merkley cùng các thượng nghị sĩ Dân chủ khác cho biết họ sẽ tiếp tục đưa thêm các nghị quyết về quyền chiến tranh ra Thượng viện trong tuần tới và sẽ lặp lại điều đó hàng tuần cho đến khi chiến sự kết thúc hoặc Tổng thống Donald Trump trình vấn đề lên Quốc hội để xin phê chuẩn.
Tại Hạ viện, phe Dân chủ cũng đã đề xuất các nghị quyết tương tự, nhưng đều bị phe Cộng hòa ngăn chặn.
Phe Dân chủ nhiều lần yêu cầu ông Trump phải xin Quốc hội cho phép sử dụng vũ lực quân sự, nhấn mạnh rằng Hiến pháp Mỹ quy định Quốc hội - chứ không phải tổng thống - có quyền tuyên chiến. Họ cũng cảnh báo ông Trump có thể đã kéo nước Mỹ vào một cuộc xung đột kéo dài mà không đưa ra chiến lược rõ ràng.
Trong khi đó, phe Cộng hòa và Nhà Trắng khẳng định các hành động của ông Donald Trump là hợp pháp và nằm trong quyền hạn của tổng thống với tư cách tổng tư lệnh nhằm bảo vệ nước Mỹ thông qua các chiến dịch quân sự giới hạn.
Một số nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội còn cáo buộc phe Dân chủ chỉ thúc đẩy các nghị quyết về quyền chiến tranh vì mục đích chống đối về mặt chính trị.
Quỳnh Vũ