Thụy Điển và Ukraine đang trong các cuộc trao đổi về một gói viện trợ quân sự, có thể bao gồm tên lửa Meteor, được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những loại tên lửa không đối không hiện đại nhất châu Âu.
Thông tin này được Bộ Quốc phòng Ukraine công bố sau cuộc điện đàm giữa Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov và Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Pål Jonson ngày 1/2.
Tên lửa Meteor do tập đoàn MBDA, một liên doanh quốc phòng châu Âu phát triển, được thiết kế để tiêu diệt mục tiêu trên không ở tầm xa vượt trội so với nhiều loại tên lửa cùng loại khác.
Tên lửa này dài gần 4 m, nặng 181 kg, và đạt tốc độ hơn 4.900 km/giờ nhờ sử dụng động cơ phản lực dòng thẳng (ramjet), cho phép duy trì năng lượng cao trong suốt hành trình bay.
Một trong những ưu điểm nổi bật của Meteor là tầm bắn rất xa. Nhà sản xuất tuyên bố tên lửa có thể tiếp cận mục tiêu ở 120 km, và một số chuyên gia cho rằng trong điều kiện tối ưu, tầm bắn của nó có thể vượt 200 km.
Meteor cũng sở hữu vùng “không thể thoát” rộng lên đến khoảng 60 km, tức là khi mục tiêu lọt vào khu vực này, việc né tránh tên lửa gần như không thể thành công do tên lửa duy trì năng lượng và khả năng theo dõi mục tiêu tốt.
Tên lửa Meteor được thiết kế để triển khai từ các máy bay chiến đấu hiện đại. Một số tiêm kích đang sử dụng loại vũ khí này bao gồm tiêm kích đa năng Saab JAS 39 Gripen E, tiêm kích Dassault Rafale và tiêm kích Eurofighter Typhoon.
Ukraine từng bàn về việc tiếp nhận tiêm kích Gripen E trong một gói viện trợ lớn hơn, do loại máy bay này phù hợp với chiến thuật phân tán và có chi phí vận hành tương đối thấp.
Các cuộc thảo luận song phương giữa Thụy Điển và Ukraine không chỉ dừng ở tên lửa Meteor mà còn mở rộng sang các hệ thống phòng không, radar và thiết bị tác chiến điện tử, trong bối cảnh Kiev cần tăng cường năng lực đối phó với cuộc chiến tranh công nghệ cao hiện nay.
Gói viện trợ rộng lớn này dự kiến sẽ bao gồm nhiều loại khí tài, từ radar cảnh giới đến hệ thống phòng không địa phương và thiết bị bay không người lái hỗ trợ trinh sát.
Tên lửa Meteor được đánh giá cao bởi khả năng phối hợp với các cảm biến và radar tiên tiến trên máy bay.
Với liên kết dữ liệu giữa tên lửa và hệ thống dẫn bắn, Meteor có thể cập nhật thông số mục tiêu trong toàn bộ hành trình bay, góp phần gia tăng xác suất tiêu diệt mục tiêu thành công, kể cả khi máy bay hoặc mục tiêu bị nhiễu điện tử.
Loại tên lửa này được cho là mang lại khả năng chiến đấu vượt trội trong các cuộc đối đầu giữa máy bay chiến đấu hiện đại.
Tuy vậy, hiện vẫn chưa có quyết định chính thức về việc Thụy Điển chuyển tên lửa Meteor cho Ukraine, và các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn.
Một số chuyên gia quân sự nhận định, nếu Ukraine sở hữu tên lửa Meteor sẽ tạo ra bước ngoặt lớn trong khả năng phòng không và kiểm soát bầu trời, đồng thời gia tăng đáng kể tính răn đe đối với các chiến đấu cơ hoặc phương tiện bay không người lái của Nga.
Thụy Điển đưa tên lửa Meteor vào biên chế từ khoảng năm 2016, và tới nay tên lửa đã trở thành một phần quan trọng của các lực lượng không quân châu Âu trong chiến lược bảo vệ không phận và tấn công chiến thuật tầm xa.
Nếu quyết định chuyển giao được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên một loại tên lửa không đối không châu Âu cấp cao như Meteor được chuyển tới một quốc gia ngoài khu vực NATO.
Việc đàm phán về tên lửa Meteor diễn ra trong bối cảnh Nga tiếp tục sử dụng bom lượn và các khí tài tấn công tầm xa, khiến hệ thống phòng không của Ukraine phải đối mặt với nhiều thách thức.
Kiev coi tên lửa Meteor như một công cụ quan trọng để chống lại các phi cơ mang bom dẫn đường và nâng cao khả năng bảo vệ không phận trong dài hạn.
Tuy chưa có quyết định cuối cùng, nhưng những trao đổi giữa lãnh đạo hai nước cho thấy các quan điểm đang dịch chuyển theo hướng gia tăng viện trợ.
Điều này giúp Ukraine gia tăng sức mạnh phòng không và khả năng chiến đấu trong một giai đoạn mà công nghệ tác chiến hàng không và hệ thống phòng thủ đối phương ngày càng tinh vi.
Việt Hùng