Thủy sản thiếu 'lá chắn' tài chính trước rủi ro

4 giờ trướcBài gốc

Rủi ro cao nhưng thiếu công cụ bảo vệ

Tại hội thảo “Hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, ông Nguyễn Văn Long, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty CP Nhật Long cho biết, ngành thủy sản chịu áp lực lớn từ nhiều loại rủi ro nhưng lại thiếu các công cụ tài chính đủ mạnh để phòng vệ.

Ông Nguyễn Văn Long, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần Nhật Long phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Quang Khánh

Theo ông Long, hoạt động nuôi trồng thủy sản thời gian qua liên tục bị ảnh hưởng bởi thiên tai và dịch bệnh. Đặc biệt, cơn bão Yagi năm 2024 gây thiệt hại nặng nề cho nhiều doanh nghiệp, làm gia tăng nhu cầu tham gia bảo hiểm. Tuy nhiên, trên thực tế, việc tiếp cận bảo hiểm nông nghiệp vẫn rất hạn chế.

Nguyên nhân chính nằm ở những bất cập trong cơ chế định giá tài sản. Dù doanh nghiệp có đầy đủ hồ sơ pháp lý như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay quy hoạch vùng nuôi, nhưng do hình thức thuê đất và cơ chế tài chính chưa linh hoạt, giá trị tài sản không được ghi nhận đầy đủ. Điều này khiến doanh nghiệp khó đáp ứng điều kiện tham gia bảo hiểm cũng như tiếp cận vốn tín dụng.

Hệ quả là sau các đợt thiên tai lớn, phần lớn doanh nghiệp thủy sản vẫn không có bảo hiểm. Ước tính khoảng 90% doanh nghiệp trong lĩnh vực này chưa tiếp cận được bảo hiểm rủi ro, làm giảm khả năng phục hồi sản xuất và gia tăng sự thận trọng của các tổ chức tín dụng khi cấp vốn.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn chịu áp lực từ biến động thị trường đầu ra. Trong mô hình chuỗi giá trị, doanh nghiệp thường cam kết bao tiêu sản phẩm cho người nuôi. Tuy nhiên, khi giá thị trường giảm sâu, việc tiêu thụ gặp khó khăn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền và khả năng trả nợ.

Định giá tài sản chưa phản ánh đúng thực tế sản xuất

Theo ông Nguyễn Văn Long, cốt lõi của các vướng mắc nằm ở phương thức định giá tài sản chưa phản ánh đúng đặc thù sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực thủy sản.

Hiện nay, do cơ chế thuê đất trả tiền hàng năm và chưa cho phép nộp tiền thuê đất dài hạn, giá trị quyền sử dụng đất không được ghi nhận đầy đủ trong tài sản của doanh nghiệp. Điều này kéo theo việc tài sản trên đất cũng không được định giá tương xứng, hạn chế khả năng sử dụng làm tài sản bảo đảm.

Trong khi đó, ngành thủy sản đòi hỏi mức đầu tư rất lớn. Mỗi vụ nuôi có thể sử dụng hàng chục triệu con giống; chi phí điện năng lên tới hàng tỷ đồng mỗi tháng; chi phí thức ăn hàng năm có thể đạt hàng trăm tỷ đồng, cùng nhiều khoản chi khác như chế phẩm sinh học và vận hành hệ thống.

Tuy nhiên, phần lớn các tài sản hình thành trong quá trình sản xuất như con giống, chi phí nuôi hay giá trị sinh khối lại chưa được tính đầy đủ trong quá trình định giá. Điều này dẫn đến nghịch lý: doanh nghiệp đầu tư lớn nhưng thiếu tài sản được ghi nhận để làm cơ sở vay vốn hoặc tham gia bảo hiểm.

Từ thực tế này, ông Long kiến nghị cần đổi mới phương thức định giá tài sản theo hướng toàn diện hơn, bao gồm cả tài sản cố định và tài sản hình thành trong quá trình sản xuất. Đồng thời, cần hoàn thiện chính sách đất đai theo hướng linh hoạt hơn để ghi nhận đầy đủ giá trị tài sản của doanh nghiệp.

Về phía các tổ chức tín dụng, cần chuyển mạnh sang phương thức thẩm định dựa trên dòng tiền và hiệu quả của chuỗi giá trị, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tài sản thế chấp. Đồng thời, thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp hơn với đặc thù sản xuất nông nghiệp.

Đối với doanh nghiệp, việc nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và ứng dụng công nghệ số là điều kiện quan trọng để tăng khả năng tiếp cận vốn và tham gia vào các mô hình tài chính hiện đại.

Theo ông Nguyễn Văn Long, nếu các giải pháp này được triển khai đồng bộ, tín dụng theo chuỗi giá trị sẽ phát huy hiệu quả, không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng sản xuất mà còn nâng cao giá trị gia tăng, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản Việt Nam.

Linh Cao

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/thuy-san-thieu-la-chan-tai-chinh-truoc-rui-ro-10415324.html