Sự trở lại của Sơn Tùng M-TP với MV Come My Way sau gần hai năm vắng bóng đang trở thành tâm điểm chú ý của làng nhạc Việt. Bên cạnh những thành tích ấn tượng về lượt xem và độ phủ sóng trên các nền tảng mạng xã hội, sản phẩm mới của nam ca sĩ cũng kéo theo nhiều cuộc tranh luận liên quan đến cách khai thác yếu tố văn hóa dân tộc trong nghệ thuật đương đại.
Một trong những phân cảnh gây chú ý nhất trong MV là hình ảnh Sơn Tùng xuất hiện cùng biểu tượng chim Lạc. Chi tiết này nhanh chóng trở thành chủ đề bàn luận trên mạng xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng việc sử dụng biểu tượng gắn liền với văn hóa Đông Sơn trong bối cảnh của một sản phẩm âm nhạc hiện đại cần được cân nhắc kỹ lưỡng hơn để tránh những cách hiểu khác nhau từ công chúng. Trong khi đó, một bộ phận khán giả lại cho rằng đây là nỗ lực đưa các giá trị văn hóa Việt Nam đến gần hơn với khán giả trẻ bằng ngôn ngữ nghệ thuật mới.
Từ câu chuyện của Sơn Tùng, nhiều người bất ngờ nhớ đến trường hợp của Hoàng Thùy Linh, nữ ca sĩ từng nhiều lần đưa chất liệu văn hóa dân gian, tín ngưỡng và lịch sử Việt Nam vào các sản phẩm âm nhạc của mình.
Năm 2019, Hoàng Thùy Linh phát hành MV Tứ phủ, một trong những dự án tham vọng nhất của cô thời điểm đó. Lấy cảm hứng từ tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, sản phẩm nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn từ công chúng. Tuy nhiên, bên cạnh những lời khen dành cho sự đầu tư về hình ảnh và ý tưởng, MV cũng vấp phải nhiều tranh cãi.
Không ít khán giả khi ấy cho rằng việc tái hiện các yếu tố liên quan đến đạo Mẫu trong sản phẩm vẫn còn gây nhiều tranh luận về tính chính xác và chiều sâu văn hóa. Một số ý kiến nhận định phần ca từ cũng như cách thể hiện chưa thực sự truyền tải đầy đủ tinh thần của tín ngưỡng này. Ngoài ra, việc kết hợp chất liệu tâm linh, tín ngưỡng với âm nhạc điện tử EDM từng khiến nhiều người cảm thấy chưa phù hợp.
Những tranh luận xung quanh Tứ phủ phần nào ảnh hưởng đến sức lan tỏa của sản phẩm ở thời điểm phát hành. Dù được đánh giá cao về sự sáng tạo, MV vẫn chưa đạt được hiệu ứng bùng nổ như kỳ vọng.
Tuy nhiên, sau nhiều năm, góc nhìn của công chúng dường như đã có sự thay đổi. Gần đây, Tứ phủ bất ngờ được chia sẻ rộng rãi trở lại trên nền tảng Threads. Nhiều khán giả trẻ đánh giá đây là một trong những sản phẩm có hướng tiếp cận văn hóa dân tộc táo bạo và khác biệt bậc nhất của nhạc Việt.
Không ít ý kiến cho rằng Hoàng Thùy Linh là nghệ sĩ hiếm hoi kiên trì theo đuổi việc đưa các chất liệu văn hóa truyền thống vào âm nhạc đại chúng với quy mô lớn. Thay vì lựa chọn những hình ảnh quen thuộc, nữ ca sĩ liên tục thử nghiệm các chủ đề mang tính bản sắc, từ văn học dân gian, tín ngưỡng đến lịch sử và phong tục Việt Nam.
Sự trở lại của những cuộc tranh luận xoay quanh Come My Way một lần nữa cho thấy việc khai thác văn hóa dân tộc trong nghệ thuật luôn là bài toán khó. Đây vừa là cơ hội để nghệ sĩ tạo nên dấu ấn riêng, vừa là lĩnh vực đòi hỏi sự nghiên cứu kỹ lưỡng bởi mỗi chi tiết đều có thể trở thành tâm điểm tranh luận.
Dẫu còn những ý kiến trái chiều, cả trường hợp của Sơn Tùng lẫn Hoàng Thùy Linh đều phản ánh một thực tế rằng khán giả ngày càng quan tâm đến cách nghệ sĩ tiếp cận và kể lại câu chuyện văn hóa Việt Nam trong các sản phẩm âm nhạc hiện đại. Và đôi khi, chính những tranh luận ấy lại góp phần khiến các tác phẩm được nhìn nhận lại dưới một góc độ khác sau nhiều năm.
Thanh Phúc