Tiêm kích độc nhất của Nga bị chính thiết kế của nó đánh bại

2 giờ trướcBài gốc

Với thiết kế cánh cụp về phía trước đầy khác thường, thân máy bay màu đen, cánh mũi và khoang vũ khí trong thân, Su-47 trông giống một chiến đấu cơ bước ra từ phim khoa học viễn tưởng hơn là một dự án quân sự có thật.

Tiêm kích Su-47. (Nguồn: CC)

Bất chấp vẻ ngoài ấn tượng và những công nghệ tiên phong, Nga cuối cùng chỉ chế tạo duy nhất một nguyên mẫu Su-47. Nguyên nhân không chỉ đến từ những khó khăn kinh tế sau khi Liên Xô tan rã, mà còn xuất phát từ chính những thách thức kỹ thuật mà thiết kế táo bạo này mang lại.

Dự án tham vọng của ngành hàng không Nga

Su-47 Berkut được phát triển từ những năm cuối của Liên Xô, khi Moscow tìm kiếm một thế hệ tiêm kích mới đủ sức cạnh tranh với các chương trình máy bay tàng hình đang nổi lên của Mỹ.

Ban đầu, dự án mang các định danh S-32 và S-37 trước khi chính thức được biết đến với tên gọi Berkut, nghĩa là "Đại bàng vàng". Tuy nhiên, ngay từ đầu, Sukhoi không thực sự xem đây là một chiến đấu cơ để sản xuất hàng loạt.

Thay vào đó, Su-47 được thiết kế như một nền tảng thử nghiệm công nghệ. Nguyên mẫu duy nhất được sử dụng để kiểm tra các giải pháp khí động học tiên tiến, vật liệu composite, hệ thống điều khiển điện tử, công nghệ giảm phản xạ radar và nhiều ý tưởng mới khác.

Những kinh nghiệm thu được từ chương trình này sau đó đã góp phần hỗ trợ quá trình phát triển các chiến đấu cơ hiện đại hơn của Nga, đặc biệt là Su-57.

Điều khiến Su-47 nổi bật nhất chính là bộ cánh cụp về phía trước. Khác với hầu hết máy bay chiến đấu trên thế giới sử dụng cánh vuốt ngược ra phía sau, cánh của Su-47 lại hướng về phía trước so với thân máy bay. Đây là một thiết kế cực kỳ hiếm gặp trong lịch sử hàng không.

Giải pháp này mang lại nhiều ưu điểm đáng kể. Luồng không khí được duy trì tốt hơn trên các bề mặt điều khiển, giúp máy bay giữ được khả năng cơ động ngay cả khi bay ở góc tấn công rất lớn. Điều đó cho phép Su-47 thực hiện những động tác cơ động cực đoan, giảm nguy cơ thất tốc và duy trì khả năng kiểm soát tốt ở tốc độ thấp.

Nếu được đưa vào thực chiến vào thời điểm đó, Su-47 có thể trở thành một trong những tiêm kích cơ động nhất thế giới, vượt xa phần lớn các đối thủ NATO cùng thời.

Điểm yếu chí mạng của thiết kế cánh cụp về phía trước

Chính ưu điểm lớn nhất cũng là nguyên nhân khiến Su-47 không thể tiến xa hơn. Các kỹ sư Sukhoi phải đối mặt với hiện tượng gọi là "phân kỳ khí động học". Khi máy bay bay ở tốc độ cao, lực khí động khiến đầu cánh bị xoắn ra ngoài thay vì tự ổn định như ở thiết kế cánh truyền thống.

Sự biến dạng này làm tăng lực nâng tại đầu cánh, khiến ứng suất tiếp tục gia tăng theo cấp số nhân. Nếu không được kiểm soát, nó có thể dẫn đến hư hỏng cấu trúc hoặc thậm chí phá hủy cánh máy bay.

Nói đơn giản, ở tốc độ cao, đôi cánh của Su-47 có nguy cơ bị biến dạng nghiêm trọng dưới tác động của lực khí động học.

Để khắc phục vấn đề, Sukhoi buộc phải sử dụng lượng lớn vật liệu composite tiên tiến nhằm tăng độ cứng cho cánh. Vào thập niên 1990, Nga không có đủ nguồn lực công nghiệp và tài chính để sản xuất hàng loạt loại cấu trúc phức tạp này với chi phí hợp lý.

Bước đi đầu tiên của Nga vào lĩnh vực tiêm kích tàng hình

Bên cạnh thiết kế cánh đặc biệt, Su-47 còn được xem là một trong những nỗ lực đầu tiên của Nga trong lĩnh vực máy bay chiến đấu tàng hình. Máy bay sử dụng tỷ lệ lớn vật liệu composite, có khoang chứa vũ khí trong thân và được trang bị nhiều công nghệ điện tử tiên tiến cho thời điểm đó.

Dù vậy, Su-47 không thể đạt mức độ tàng hình như F-22 của Mỹ. Thiết kế cánh mũi và cấu hình khí động học phức tạp tạo ra nhiều bề mặt phản xạ radar, làm giảm đáng kể khả năng ẩn mình trước các hệ thống phát hiện hiện đại.

Bên cạnh những khó khăn kỹ thuật, thời điểm xuất hiện của Su-47 cũng vô cùng bất lợi. Khi chương trình đang được phát triển, Liên Xô rơi vào khủng hoảng và cuối cùng tan rã. Những năm 1990 chứng kiến nền kinh tế Nga lao đao, ngân sách quốc phòng bị cắt giảm mạnh và hàng loạt chương trình vũ khí phải đình chỉ.

Nguồn tài trợ nhà nước dành cho Su-47 nhanh chóng cạn kiệt. Sukhoi chỉ có thể duy trì dự án nhờ các khoản đầu tư tư nhân và kinh phí nội bộ.

Nguyên mẫu duy nhất thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 1997 và nhanh chóng trở thành tâm điểm tại các triển lãm hàng không quốc tế, nhờ ngoại hình hoàn toàn khác biệt so với mọi chiến đấu cơ đang tồn tại.

Đến giữa thập niên 1990, Sukhoi đã chuyển hướng sang các thiết kế thực tế hơn dựa trên nền tảng dòng Su-27, mở đường cho sự ra đời của Su-30, Su-35 và sau này là Su-57.

Di sản vẫn còn đến ngày nay

Mặc dù chưa bao giờ được sản xuất hàng loạt, Su-47 không thể bị xem là một thất bại hoàn toàn. Những công nghệ được thử nghiệm trên Berkut đã cung cấp dữ liệu quý giá cho các chương trình máy bay chiến đấu hiện đại của Nga. Các bài học về vật liệu composite, điều khiển bay điện tử, khí động học và thiết kế tàng hình đều được tận dụng trong quá trình phát triển các thế hệ tiêm kích tiếp theo.

Vì vậy, Su-47 không phải là một ngõ cụt công nghệ mà giống như một cây cầu nối giữa ngành hàng không quân sự Liên Xô cuối thời kỳ Chiến tranh Lạnh và các chiến đấu cơ hiện đại của Nga.

Xuân Minh

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/tiem-kich-doc-nhat-cua-nga-bi-chinh-thiet-ke-cua-no-danh-bai-169260531092759951.htm