Tiêm kích Gripen và F-35 bảo vệ không phận Bắc Cực trong sứ mệnh NATO

4 giờ trướcBài gốc

Vào ngày 12/2/2026, NATO phát động chiến dịch an ninh khu vực Bắc Cực mang tên “Người canh gác Bắc Cực”, nhằm tăng cường hiện diện và phối hợp bay tuần tra trong khu vực Biển Baltic và không phận quanh Greenland.

Đây là vùng chiến lược nối liền lục địa Âu – Á với Bắc Mỹ, nơi khí hậu khắc nghiệt và hoạt động quân sự ngày càng gia tăng do tranh chấp về tuyến vận tải biển và tài nguyên thiên nhiên.

Sứ mệnh được thực hiện với sự tham gia của nhiều quốc gia thành viên, trong đó Thụy Điển và Đan Mạch đóng vai trò nòng cốt trong bảo vệ không phận phía bắc.

Ngay sau khi chiến dịch được khởi động, Không quân Thụy Điển điều động nhiều tiêm kích đa nhiệm Saab JAS 39 Gripen tới khu vực này để thực hiện nhiệm vụ tuần tra không phận. Gripen là loại tiêm kích nhẹ - đa nhiệm được thiết kế linh hoạt cho cả nhiệm vụ phòng không và tấn công chính xác.

Máy bay sở hữu pháo tự động cỡ 27 mm Mauser BK-27 với tốc độ bắn cao và hệ thống radar mảng pha quét điện tử giúp nhận diện và theo dõi nhiều mục tiêu cùng lúc.

Về vũ khí dẫn đường, Gripen có thể mang tên lửa không đối không tầm ngắn AIM-9X Sidewinder để đối phó mục tiêu bay cơ động gần và tên lửa không đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM để giao chiến ở tầm xa.

Ngoài ra, khi cần thiết, Gripen có thể mang bom dẫn đường vệ tinh và bom dẫn đường laser để thực hiện các nhiệm vụ tấn công mặt đất chính xác.

Trong chiến dịch, các tiêm kích Gripen của Thụy Điển được bố trí bay tuần tra quanh không phận Greenland và khu vực Bắc Đại Tây Dương nhằm phát hiện sớm các hành vi xâm nhập không phận liên minh, đồng thời răn đe những hoạt động có thể đe dọa an ninh khu vực.

Việc triển khai Gripen ở vùng khí hậu khắc nghiệt của Bắc Cực là một thách thức lớn, bởi máy bay và đội ngũ phi công phải đối mặt với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nhiệt độ thấp và gió mạnh, đòi hỏi khả năng vận hành và bảo dưỡng được nâng cao.

Song song với Gripen, Đan Mạch đã điều động 4 chiếc tiêm kích tàng hình Lockheed Martin F-35 Lightning II tới khu vực này.

F-35 là máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ năm, sở hữu khả năng tác chiến đa nhiệm từ không chiến tới tấn công mặt đất và trinh sát chiến trường.

F-35 trang bị radar mảng pha quét điện tử chủ động cùng hệ thống cảm biến quang - hồng ngoại cho tầm nhìn toàn cảnh, giúp phi công nhận biết môi trường xung quanh và chia sẻ dữ liệu thời gian thực với các lực lượng đồng minh.

Vũ khí mang theo thường gồm tên lửa không đối không tầm trung AIM-120 AMRAAM, tên lửa không đối không tầm ngắn AIM-9X Sidewinder và bom dẫn đường vệ tinh JDAM hoặc bom dẫn đường laser trong nhiệm vụ tấn công chính xác.

Việc đồng thời triển khai Gripen và F-35 trong chiến dịch thể hiện năng lực phối hợp đa quốc gia theo mô hình mạng tác chiến của NATO. Cả hai loại tiêm kích hoạt động theo chỉ huy từ trung tâm điều phối không quân liên hợp của liên minh, đảm bảo đồng bộ về thông tin, giao tiếp và phản ứng nhanh trong trường hợp phát hiện mục tiêu xâm nhập.

Tính sẵn sàng cao của các phi đội máy bay này góp phần củng cố khả năng kiểm soát không phận rộng lớn ở khu vực Bắc Cực, nơi các mối đe dọa tiềm tàng có thể xuất hiện từ phía tây bắc châu Âu.

Bắc Cực và vùng Bắc Đại Tây Dương ngày càng trở thành trọng điểm cho an ninh quốc tế khi băng tan mở ra các tuyến hàng hải mới và tiềm năng khai thác tài nguyên thiên nhiên khổng lồ.

Sự quan tâm của nhiều quốc gia đối với khu vực này khiến NATO thắt chặt hợp tác an ninh, duy trì sự hiện diện trên không và trên biển để đảm bảo luật pháp quốc tế và phòng thủ tập thể. Việc triển khai tiêm kích hiện đại là một phần trong chiến lược này, nhằm răn đe và đối phó với các hành vi bất thường trên không.

Đối với Thụy Điển, việc đưa Saab JAS 39 Gripen tham gia sứ mệnh không phận chung là bước tiến quan trọng trong quá trình tích hợp lực lượng không quân của nước này vào NATO sau khi gia nhập liên minh.

Gripen, với tính năng linh hoạt và chi phí vận hành thấp hơn các tiêm kích lớn hơn, đóng vai trò quan trọng trong việc tuần tra các vùng rộng lớn và phản ứng nhanh trước các tình huống xâm nhập.

Còn Đan Mạch, F-35 Lightning II không chỉ tăng cường năng lực tác chiến của riêng nước này mà còn củng cố sức mạnh liên minh trong việc duy trì ưu thế trên không ở vùng Bắc Cực.

Khả năng tàng hình, cảm biến và chia sẻ dữ liệu của F-35 giúp liên minh có bức tranh chiến trường rõ ràng và kịp thời, đặc biệt khi đối mặt với những mối đe dọa phức tạp trong tương lai.

Chiến dịch “Người canh gác Bắc Cực” dự kiến kéo dài nhiều tuần, với các phi đội tiếp tục bay tuần tra, thực hành phối hợp và phản ứng nhanh với các tình huống bất ngờ.

Hoạt động này không chỉ đảm bảo an ninh trong ngắn hạn mà còn gửi đi thông điệp chiến lược về sự đoàn kết và khả năng ứng phó của liên minh trước những thách thức an ninh toàn cầu.

Việt Hùng

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/tiem-kich-gripen-va-f-35-bao-ve-khong-phan-bac-cuc-trong-su-menh-nato-post638458.antd