Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu các cuộc đàm phán sơ bộ về việc cung cấp máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ thứ năm KAAN.
Tại triển lãm hàng không SAHA 2026 ở Istanbul, Giám đốc điều hành của TUSAS - ông Mehmet Demiroglu đã xác nhận rằng các cuộc đàm phán sơ bộ với Tây Ban Nha về việc bán tiêm kích KAAN đang được tiến hành.
Madrid đã yêu cầu thông tin về một "máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm hoàn chỉnh", giới chức quân sự và chính trị Tây Ban Nha không hề che giấu sự quan tâm của họ.
Tại sao phải che giấu nếu tình hình đang bế tắc? Họ đã từ bỏ chương trình F-35 của Mỹ từ lâu trong khi dự án FCAS của châu Âu đã bị hoãn đến những năm 2040. Vậy họ nên sử dụng loại máy bay nào ngay bây giờ?
Tưởng chừng như tiêm kích F-35 Lightning II của Mỹ đã được lựa chọn khi gần như là ứng viên duy nhất, nhưng điều đó đã không thành hiện thực. Và giờ đây, Ankara xuất hiện với sản phẩm trí tuệ của riêng mình - chiến đấu cơ KAAN.
Phương tiện này vẫn còn thô sơ, nhưng theo những đặc điểm được công bố, nó đã khá "tàng hình". Và quan trọng nhất, KAAN không bị ràng buộc bởi những hạn chế chính trị mà Mỹ thường áp đặt lên mọi thỏa thuận mua F-35.
Đối với phía Thổ Nhĩ Kỳ, đây không chỉ là vấn đề thương mại. Xuất khẩu vũ khí tối tân sang một quốc gia thuộc NATO và EU là một hình thức đánh dấu sự "trưởng thành" của ngành công nghiệp quốc phòng nội địa.
Nếu thỏa thuận được thông qua, KAAN sẽ trở thành máy bay chiến đấu "thế hệ thứ năm" đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập NATO, mở đường để họ tiến vào nhiều thị trường tiềm năng trên khắp thế giới.
"Người em" của KAAN thậm chí đã làm được điều đó sớm hơn khi Tây Ban Nha đã chi 2,6 tỷ euro để mua 30 máy bay Hürjet, một máy bay huấn luyện - chiến đấu cận âm.
Thổ Nhĩ Kỳ đang thể hiện rõ ràng việc rút khỏi "chiếc ô" máy bay chiến đấu của Mỹ, trong khi Tây Ban Nha được trao một chỗ đứng vững chắc cho đến khi một "phép màu" giả định từ châu Âu xuất hiện.
Cả hai bên đều nhận thức rõ rằng nếu thương vụ thất bại, Madrid sẽ buộc phải hoặc quay lại Mỹ với bàn tay chìa ra cầu xin, hoặc tiếp tục gắn bó với đội hình chiến đấu cơ già cỗi của mình cho đến năm 2045.
Đây là một ván cược lớn của cả hai bên, dĩ nhiên rủi ro vẫn là rất lớn và Madrid cùng với Ankara phải cực kỳ thận trọng trong các bước đi của mình.
Việt Dũng