Theo ông Badekha, S-75 đang được phát triển không chỉ cho Bộ Quốc phòng Nga mà còn hướng đến thị trường xuất khẩu.
Mô hình tiêm kích Su-75. (Nguồn: RIA Novosti)
"Chúng tôi đang chế tạo chiếc máy bay này cho cả quân đội Nga và khách hàng nước ngoài. Đây là một dự án có tiềm năng rất lớn. Thời điểm bàn giao sẽ phụ thuộc vào nhu cầu, mức độ quan tâm cũng như mục tiêu của từng khách hàng. Bộ Quốc phòng Nga đã đặt ra yêu cầu quan trọng là phải giảm tối đa chi phí của sản phẩm cuối cùng", ông cho biết.
Ông Badekha nhấn mạnh rằng ưu thế lớn nhất của một máy bay chiến đấu một động cơ nằm ở chi phí mua sắm thấp hơn đáng kể, đồng thời tiết kiệm chi phí vận hành và bảo dưỡng trong suốt vòng đời sử dụng so với các tiêm kích hai động cơ cỡ lớn. "Đây là yếu tố rất quan trọng đối với Bộ Quốc phòng Nga và chúng tôi sẵn sàng đáp ứng yêu cầu đó", ông nói.
Ngày 2/6, người đứng đầu UAC xác nhận tập đoàn đã bắt đầu chế tạo nguyên mẫu bay đầu tiên của S-75. Tuy nhiên, chương trình đang chậm tiến độ đáng kể. Chuyến bay thử nghiệm đầu tiên hiện được dự kiến diễn ra vào năm 2027, muộn hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu là khoảng năm 2023 để kịp đưa máy bay vào biên chế từ năm 2026.
Từ lâu, các tiêm kích Nga nổi tiếng là những mẫu máy bay chiến đấu có kích thước lớn hàng đầu thế giới. Dòng Su-27 Flanker cùng các biến thể như Su-30, Su-34 và Su-35 đều lớn hơn đáng kể so với hầu hết các tiêm kích phương Tây. Chúng cũng nhỉnh hơn đôi chút so với tiêm kích tàng hình tầm xa J-20 của Trung Quốc và chỉ tương đương với các mẫu J-15 và J-16 vốn được phát triển dựa trên thiết kế Su-27.
Kích thước lớn mang lại nhiều lợi thế như tầm hoạt động xa hơn, khả năng mang vũ khí lớn hơn và radar có công suất mạnh hơn, điều này cũng khiến chi phí vận hành và bảo dưỡng tăng lên đáng kể.
Trong thời kỳ Liên Xô, Su-27 được phát triển theo mô hình kết hợp giữa tiêm kích hạng nặng và tiêm kích hạng nhẹ. Đồng hành cùng Su-27 là MiG-29, một tiêm kích thế hệ thứ tư có trọng lượng trung bình. Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, MiG-29 chủ yếu được sản xuất cho thị trường xuất khẩu.
Các phiên bản nâng cấp MiG-29M và MiG-29K đã được bán cho Algeria, Ai Cập và Ấn Độ. Trong khi đó, phiên bản hiện đại hơn là MiG-35 lại không đạt được thành công tương tự, khi không nhận được bất kỳ đơn đặt hàng xuất khẩu nào và chỉ có 6 chiếc được sản xuất cho Không quân Nga.
Dù Nga phần lớn từ bỏ mô hình kết hợp tiêm kích hạng nặng – hạng nhẹ sau Chiến tranh Lạnh, MiG-29 vẫn được đánh giá là một trong những sản phẩm xuất khẩu thành công nhờ chi phí vận hành và yêu cầu bảo dưỡng thấp hơn đáng kể so với dòng Su-27.
Chương trình Su-75 được kỳ vọng sẽ đóng vai trò tương tự trong thế hệ tiêm kích thứ năm. Nếu Su-57 được xem là người kế nhiệm trực tiếp của Su-27, thì Su-75 sẽ đảm nhận vị trí mà MiG-29 từng nắm giữ trong phân khúc tiêm kích hạng nhẹ.
Theo các kế hoạch hiện nay, Su-75 sẽ được thiết kế với mục tiêu tối ưu hóa chi phí vận hành, thậm chí còn thấp hơn cả MiG-29. Nếu đạt được các mục tiêu đề ra, đây có thể trở thành một trong những tiêm kích thế hệ năm có chi phí khai thác thấp nhất, thậm chí là giá thành sản xuất thấp nhất thế giới.
Điều này có thể giúp Không quân Vũ trụ Nga mở rộng đáng kể quy mô lực lượng chiến đấu, nâng cao tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu của máy bay và tạo điều kiện để phi công được huấn luyện thường xuyên hơn. Đồng thời, mức giá cạnh tranh cũng sẽ giúp Su-75 trở nên hấp dẫn hơn đối với các quốc gia đang phát triển có ngân sách quốc phòng hạn chế.
Khi lần đầu ra mắt vào năm 2021, nhiều nhà phân tích nhận định Su-75 có thể được định vị như một "MiG-21 của thế hệ thứ năm". Trước đây, MiG-21 được xem là một trong những thiết kế tiêm kích thành công nhất của Liên Xô ở thế hệ thứ hai và thứ ba nhờ giá thành thấp, dễ vận hành và được xuất khẩu rộng rãi trên toàn thế giới.
Một lợi thế khác của Su-75 là chương trình có thể tận dụng nhiều công nghệ đã được phát triển cho Su-57, bao gồm các hệ thống điện tử, cảm biến và thậm chí cả động cơ. Việc sử dụng chung nhiều thành phần được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể chi phí nghiên cứu và phát triển, từ đó hạ giá bán của máy bay trên thị trường quốc tế.
Xuân Minh