Tiến sỹ Nguyễn Duy Cừ phát biểu tại hội thảo "Thúc đẩy hợp tác khoa học-công nghệ-thương mại Việt Nam-EU" tại Brussels. (Ảnh : Hương Giang/TTXVN)
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành động lực quan trọng của kinh tế số toàn cầu, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này ngày càng được chú trọng.
Trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Brussels, Tiến sỹ Nguyễn Duy Cừ, phụ trách nghiên cứu sáng tạo và phát triển sản phẩm trong nhóm Cyberlabs, thuộc Tập đoàn POST Luxembourg - Phó Chủ tịch Hội trí thức Việt Nam tại Bỉ và Luxembourg (ViLaB), cho rằng Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) có nhiều tiềm năng bổ trợ cho nhau trong phát triển và ứng dụng AI.
Theo ông Nguyễn Duy Cừ, hiện nay trong cuộc đua AI trên toàn cầu, hai trung tâm lớn thường được nhắc tới là Mỹ và Trung Quốc. Hai quốc gia này có lợi thế rõ rệt về hạ tầng công nghệ và hệ sinh thái dữ liệu, tạo nền tảng để phát triển nhanh các mô hình AI quy mô lớn. Tuy nhiên, châu Âu cũng sớm nhận ra tầm quan trọng chiến lược của lĩnh vực này.
Ông Nguyễn Duy Cừ nhận định: “Châu Âu nhận thức được rằng mình đang đi chậm hơn trong cuộc đua AI, nhưng điều quan trọng là họ đã nhìn thấy điều đó và bắt đầu có những bước đi để bắt kịp."
Theo vị chuyên gia, thế mạnh của châu Âu nằm ở nền tảng khoa học vững chắc, hệ thống giáo dục và nghiên cứu lâu đời, cùng tiềm lực kinh tế lớn. Nhiều quốc gia trong khối đã xây dựng các trung tâm dữ liệu, nhà máy AI và các chương trình đào tạo chuyên sâu. Bên cạnh đó, tại châu Âu cũng đang xuất hiện những doanh nghiệp và công ty khởi nghiệp công nghệ có khả năng phát triển các mô hình AI độc lập.
Ông Nguyễn Duy Cừ dẫn ví dụ về các công ty công nghệ tại Pháp đang nỗ lực xây dựng hệ sinh thái AI tự chủ, từ hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu cho tới nghiên cứu thuật toán. Điều này cho thấy châu Âu đang hướng tới mục tiêu tự chủ công nghệ, giảm phụ thuộc vào các nền tảng bên ngoài. Ông cho biết: “Châu Âu đang cố gắng xây dựng toàn bộ hệ sinh thái, từ trung tâm dữ liệu, nhà máy AI đến các nền tảng toán học và khoa học phục vụ phát triển mô hình."
Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng có những lợi thế đáng chú ý trong bức tranh hợp tác này.
Theo ông Nguyễn Duy Cừ, Việt Nam có lực lượng nhân lực trẻ, nhanh nhạy với xu thế công nghệ mới và ngày càng được đào tạo bài bản trong các lĩnh vực khoa học dữ liệu, AI và công nghệ thông tin.
Bên cạnh đó, Chính phủ Việt Nam cùng nhiều doanh nghiệp lớn đang tăng cường đầu tư cho chuyển đổi số và phát triển AI. Điều này tạo ra môi trường thuận lợi để thúc đẩy các dự án nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới.
Ông Nguyễn Duy Cừ cho biết: “Việt Nam có nhiều nhà khoa học trẻ và lực lượng kỹ sư có thể tham gia vào các khâu quan trọng trong chuỗi phát triển AI, chẳng hạn như xử lý dữ liệu hay kiểm định chất lượng mô hình."
Theo ông, nếu châu Âu có thế mạnh về hạ tầng công nghệ, nguồn vốn và nền tảng khoa học, thì Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực và khả năng thích ứng nhanh với các công nghệ mới. Sự kết hợp giữa hai yếu tố này có thể tạo ra những cơ hội hợp tác đáng kể.
Một yếu tố khác được ông Nguyễn Duy Cừ nhấn mạnh là môi trường chính trị và thể chế ổn định tại Việt Nam. Theo ông, sự ổn định về chính sách cùng những cải cách pháp lý trong lĩnh vực công nghệ sẽ giúp các đối tác quốc tế yên tâm hơn khi triển khai các dự án hợp tác lâu dài. Ông nhấn mạnh: “Chính sách rõ ràng và môi trường pháp lý minh bạch là yếu tố quan trọng để thu hút hợp tác công nghệ."
Từ góc nhìn của chuyên gia Nguyễn Duy Cừ, hợp tác Việt Nam-EU trong lĩnh vực AI có thể triển khai theo nhiều hướng khác nhau. Trước hết là hợp tác nghiên cứu khoa học, thông qua các chương trình trao đổi học giả, dự án nghiên cứu chung hoặc xây dựng các phòng thí nghiệm hợp tác.
Tiếp theo là hợp tác giữa doanh nghiệp hai bên trong việc phát triển và triển khai các ứng dụng AI cho các thị trường khác nhau. Điều này có thể mở ra những cơ hội kinh doanh mới, đồng thời giúp các công nghệ sớm được đưa vào thực tế và phổ biến nhanh hơn.
Theo ông Nguyễn Duy Cừ, AI là công nghệ có thể ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, tại Việt Nam, hai lĩnh vực có thể hưởng lợi rõ rệt và nhanh chóng nhất từ công nghệ này là y tế và quản trị công.
Trong lĩnh vực y tế, AI có thể hỗ trợ chẩn đoán bệnh, phân tích hình ảnh y khoa hoặc tối ưu hóa quản lý bệnh viện. Trong khi đó, ở lĩnh vực quản trị công, công nghệ này có thể giúp nâng cao hiệu quả dịch vụ hành chính và cải thiện quá trình ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Để thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn giữa Việt Nam và EU trong lĩnh vực AI, ông Nguyễn Duy Cừ cho rằng cần tập trung vào 3 yếu tố chính. Trong đó, phát triển nguồn nhân lực giữ vai trò quan trọng, theo đó hai bên có thể tăng cường trao đổi sinh viên, chuyên gia và kỹ sư trong lĩnh vực AI nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu và ứng dụng công nghệ.
Cùng với đó, hai bên cần đẩy mạnh hợp tác xây dựng hạ tầng công nghệ, đặc biệt là phát triển các trung tâm dữ liệu và nền tảng tính toán mạnh - điều kiện cần để đào tạo và vận hành các mô hình AI hiện đại. Ngoài ra, việc phối hợp về chính sách và khuôn khổ pháp lý cũng rất cần thiết.
Theo ông Nguyễn Duy Cừ, các quy định pháp luật cần rõ ràng và tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo, thay vì trở thành rào cản đối với việc triển khai các công nghệ mới. Ông nhấn mạnh: “Các chính sách cần đóng vai trò thúc đẩy sự phát triển của AI, giúp công nghệ này được ứng dụng rộng rãi hơn trong kinh tế và xã hội."
Theo đánh giá của chuyên gia Nguyễn Duy Cừ, với những lợi thế bổ sung cho nhau về hạ tầng, nguồn nhân lực và môi trường chính sách, Việt Nam và EU hoàn toàn có thể xây dựng những mô hình hợp tác hiệu quả trong lĩnh vực AI trong những năm tới./.
(TTXVN/Vietnam+)