Tiêm vắc xin phòng bệnh: 'Lá chắn' bảo vệ sức khỏe nhân dân từ sớm, từ xa

2 giờ trướcBài gốc

Hệ lụy từ việc lơ là tiêm chủng

Tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, thời gian qua vẫn ghi nhận các ca bệnh đáng tiếc lẽ ra đã có thể phòng ngừa. Điển hình, bé Q.T.M.H. (10 tháng tuổi, trú tại xã Vân Đình, Hà Nội) không may mắc bệnh sởi kèm biến chứng viên phổi nặng. Nguyên nhân do bé chưa được tiêm phòng đúng lịch. Bệnh nhi được điều trị tích cực tại Bệnh viện Nhi Hà Nội trong tình trạng suy hô hấp. Bố của bệnh nhi chia sẻ, do chủ quan, lơ là lịch tiêm chủng đã khiến con rơi vào tình trạng nguy kịch.

Bác sĩ Bệnh viện Nhi Hà Nội khám cho bệnh nhân mắc sởi. Ảnh: Trần Thảo

Tương tự, bé N.D.H.D. (15 tháng tuổi, xã Tiên Lương, tỉnh Phú Thọ) cũng vừa trải qua những ngày sốt cao li bì vì mắc sởi do gia đình quên lịch tiêm nhắc lại. Sau 5 ngày điều trị tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, sức khỏe bé đã dần ổn định.

Các chuyên gia y tế cảnh báo, việc phụ huynh chủ quan hoặc bỏ lỡ tiêm chủng không chỉ đe dọa sức khỏe của trẻ nhỏ trong gia đình mà còn gây hệ lụy cho cộng đồng. Trẻ không được tiêm chủng có nguy cơ cao mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm (sởi, bại liệt, ho gà, thủy đậu...). Bệnh dễ diễn tiến nặng, gây biến chứng phức tạp, thậm chí tử vong.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Sỹ Đức, Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Hà Nội nhận định, sự chủ quan của phụ huynh là kẽ hở để dịch bệnh tấn công. Khi trẻ không được tiêm chủng hoặc tiêm không đủ liều, nguy cơ biến chứng nặng, tử vong tăng cao rõ rệt. Những bệnh như sởi, ho gà, bại liệt… luôn chực chờ bùng phát nếu lá chắn miễn dịch bị bỏ ngỏ. “Chúng tôi gặp nhiều bệnh nhân đã tiêm các mũi chủ động ban đầu nhưng quên mũi nhắc lại dẫn tới đứa trẻ có thể mắc bệnh mặc dù trước đây đã tiêm vắc xin phòng bệnh. Để bảo vệ trẻ, cha mẹ cần tuân thủ đúng lịch, đủ liều, đặc biệt là các mũi trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng”, bác sĩ Nguyễn Sỹ Đức khuyến cáo.

Bác sĩ tiêm chủng cho trẻ em Hà Nội. Ảnh: Trần Thảo

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 5 thập kỷ qua, tiêm chủng đã góp phần kiểm soát 14 bệnh truyền nhiễm phổ biến, cứu sống hơn 150 triệu người, trong đó có 146 triệu trẻ em dưới 5 tuổi. Tỷ lệ sống sót của trẻ sơ sinh tăng khoảng 40%, đồng thời hàng chục triệu trẻ tránh được các di chứng tàn tật. Riêng giai đoạn 2021-2024, vắc xin đã giúp ngăn ngừa khoảng 17 triệu ca tử vong trên toàn cầu.

"Lá chắn" suốt đời cho mọi thế hệ

Lịch sử đã chứng minh sức mạnh của vắc xin qua việc xóa sổ bệnh đậu mùa, tiến gần đến mục tiêu thanh toán bại liệt và loại trừ uốn ván sơ sinh. Tại Việt Nam, từ khi Chương trình Tiêm chủng mở rộng được triển khai năm 1981, hàng triệu trẻ em đã được bảo vệ khỏi những di chứng tàn tật của bại liệt hay sự nguy hiểm của bạch hầu, ho gà. Tuy nhiên, thành quả tiêm chủng cũng luôn bị thách thức với một số phong trào anti vắc xin hoặc tâm lý chủ quan của các phụ huynh khi dịch bệnh được khống chế. Theo thống kê của WHO, năm 2024 vẫn có khoảng 20 triệu trẻ em đã bỏ lỡ ít nhất 1 liều vắc xin.

Hà Nội xác định tiêm chủng là nhiệm vụ trọng tâm để phòng bệnh "từ sớm, từ xa". Ảnh: Sở Y tế Hà Nội.

Thực hiện mục tiêu tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngành Y tế tập trung kiểm soát các yếu tố nguy cơ và nâng cao sức khỏe cộng đồng thông qua dự phòng chủ động. Trọng tâm của lộ trình này là duy trì tỷ lệ tiêm chủng thiết yếu trên 95%, tạo "lá chắn" vững chắc giúp giảm thiểu rủi ro bệnh tật ngay từ giai đoạn đầu.

Tại Hà Nội xác định tiêm chủng là nhiệm vụ trọng tâm để phòng bệnh "từ sớm, từ xa". Hiện nay, hoạt động tiêm chủng mở rộng được duy trì định kỳ vào thứ Tư tuần đầu và tuần thứ ba hằng tháng tại các Trạm Y tế. Thành phố cũng thường xuyên rà soát tiêm bù liều để đảm bảo tỷ lệ miễn dịch luôn đạt chỉ tiêu của Bộ Y tế đề ra như là một minh chứng cho thấy hoạt động tiêm chủng của thành phố đang được triển khai một cách hiệu quả. Đặc biệt, từ năm 2025, việc kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tiêm bù cho trẻ nhập học được triển khai đồng bộ tại các trường mầm non, tiểu học nhằm lấp đầy khoảng trống miễn dịch và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Tiêm chủng là giải pháp chăm sóc sức khỏe suốt đời. Ảnh: Trần Thảo

Nằm trong nỗ lực toàn cầu nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Tuần lễ Tiêm chủng thế giới năm 2026 được tổ chức vào tuần cuối cùng của tháng 4 (từ ngày 24-4 đến 30-4) với chủ đề “Vắc xin hiệu quả cho mọi thế hệ” mang đến thông điệp, tiêm chủng là giải pháp chăm sóc sức khỏe suốt đời. Đây là dịp để cộng đồng nhìn lại vai trò của vắc xin, một trong những thành tựu quan trọng nhất của y học hiện đại để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Ngành Y tế kêu gọi cộng đồng thắt chặt “lá chắn” miễn dịch. Vì sức khỏe của trẻ em và gia đình, phụ huynh chủ động đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch, bao gồm cả các vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng và các vắc xin dịch vụ cần thiết. Tiêm chủng đầy đủ là giải pháp then chốt để bảo vệ tính mạng trẻ em và duy trì sự ổn định của an sinh xã hội.

Tính đến hết năm 2025, tỷ lệ tiêm chủng tại Hà Nội đạt và vượt tiến độ đề ra (trên 95% ở hầu hết các chỉ tiêu). Cụ thể, tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi được tiêm đầy đủ 8 loại vắc xin đạt tới 97,7%, trong đó viêm gan B sơ sinh đạt 95,4% và bại liệt đạt trên 96%. Trẻ từ 18-23 tháng được tiêm vắc xin phòng bệnh sởi – Rubella đạt 97,8%; DPT mũi 4 đạt 95,6%. Trẻ từ 1-7 tuổi được tiêm vắc xin phòng bệnh viêm não Nhật Bản (3 mũi) đạt gần 96%; vắc xin phòng bệnh uốn ván – bạch hầu (Td) đạt 90,2%. Phụ nữ mang thai đạt tỷ lệ tiêm vắc xin uốn ván đạt 98,7%. Đây chính là nền tảng để Hà Nội chủ động phòng bệnh “từ sớm, từ xa.

Nguồn: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội

Văn Thành - Trần Thảo

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/tiem-vac-xin-phong-benh-la-chan-bao-ve-suc-khoe-nhan-dan-tu-som-tu-xa-748175.html