Dự án “Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu - giai đoạn 1”, thường được gọi là dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng, được khởi công từ năm 2016 theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao).
Đây được xem là một trong những công trình hạ tầng chống ngập quy mô lớn nhất từ trước đến nay của TP.HCM.
Tuy nhiên, đến cuối năm 2020, dự án buộc phải dừng thi công dù đã hoàn thành hơn 90% khối lượng công việc.
Nguyên nhân xuất phát từ hàng loạt vướng mắc pháp lý liên quan đến cơ chế thanh toán hợp đồng BT, quỹ đất đối ứng và việc bố trí nguồn vốn khiến công trình rơi vào tình trạng đình trệ kéo dài suốt nhiều năm.
Dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng ở TP.HCM đang tăng tốc về đích.
Đến ngày 2/2, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam (Trungnam Group), chủ đầu tư dự án chính thức tái vận hành cống kiểm soát triều Bến Nghé, đồng thời khởi động trở lại toàn bộ dự án.
Động thái này được xem là tín hiệu tích cực, tạo kỳ vọng đưa siêu dự án chống ngập sớm hoàn thành sau thời gian dài gián đoạn.
Theo đại diện chủ đầu tư, hiện toàn bộ 6 cống kiểm soát triều lớn với khẩu độ từ 40-160m đang được triển khai đồng bộ.
Trong đó, cống Bến Nghé là hạng mục có tiến độ cao nhất toàn dự án khi đạt khoảng 99%. Công trình đã vận hành thử nghiệm và đang tiếp tục nạo vét tạo luồng, đồng thời hiệu chỉnh hệ thống điều khiển tự động SCADA.
Các hạng mục trọng điểm đạt tiến độ từ 87% đến 99%.
Cống Tân Thuận đạt khoảng 95% tiến độ. Nhiều hạng mục quan trọng như âu thuyền, buồng bơm, bến neo, trụ tháp, cầu công tác và cửa van chính đã hoàn thiện.
Nhà thầu hiện tập trung hoàn thiện nhà quản lý, cảnh quan và tổ hợp cửa van âu thuyền.
Tại cống Phú Xuân, tiến độ đạt khoảng 92%. Công trình đã hoàn thành toàn bộ trụ pin, trụ tháp, dầm van, cầu công tác và lắp đặt đầy đủ hai cửa van chính.
Các hạng mục còn lại chủ yếu là hoàn thiện hệ thống cơ điện, SCADA, nhà quản lý và cảnh quan.
Dự án được xây dựng với mục tiêu kiểm soát ngập do triều cho khu vực rộng khoảng 570km2, đồng thời tăng khả năng ứng phó biến đổi khí hậu cho khu vực nội đô TP.HCM.
Cống Mương Chuối đạt khoảng 94% tiến độ. Những hạng mục chính như trụ pin, tháp van, âu thuyền, cầu công tác cùng bốn cửa van chính đã hoàn thành. Hiện công trình đang tập trung gia cố bờ, hoàn thiện bến neo, đường vận hành và cửa van âu thuyền.
Trong khi đó, cống Cây Khô đạt khoảng 89%. Các hạng mục kết cấu chính đã hoàn tất, hai cửa van chính cũng được lắp đặt đầy đủ. Nhà thầu đang triển khai bơm cát, gia cố lòng sông, hoàn thiện nhà quản lý, cảnh quan và chuẩn bị lắp đặt cửa van âu thuyền.
Cống Phú Định hiện đạt khoảng 90% tiến độ. Phần lớn kết cấu như âu thuyền, buồng bơm, trụ tháp và cửa van chính đã hoàn thành. Các hạng mục còn lại tập trung vào hệ thống kỹ thuật, gia cố kè và tổ hợp cửa van âu thuyền.
Không chỉ các cống kiểm soát triều, tuyến đê bao và kè ven sông dài khoảng 6km kết hợp với 43 cống nhỏ cũng đang được tăng tốc thi công, đạt khoảng 87% khối lượng.
Những hạng mục chính như đóng cừ, cọc bê tông và bê tông dầm mũ đã hoàn thành; hiện các đơn vị thi công tiếp tục bơm cát, gia cố bờ sông, hoàn thiện cảnh quan và lắp đặt hệ thống điều khiển.
Hai cống nhỏ Cầu Kinh và Bà Bướm hiện đạt khoảng 95% tiến độ. Phần thân cống cơ bản hoàn thiện, đang thi công các hạng mục phụ trợ gồm cầu công tác, đường dẫn và nhà quản lý vận hành.
Đáng chú ý, Nhà quản lý trung tâm, được xem là “bộ não” điều hành toàn hệ thống kiểm soát triều bằng công nghệ SCADA hiện đạt khoảng 88% tiến độ.
Dự án có tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng.
Công trình đã hoàn thành phần thô và đang tiếp tục hoàn thiện nội thất, hệ thống kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy cùng hạ tầng cảnh quan.
Theo chủ đầu tư, dự án được xây dựng với mục tiêu kiểm soát ngập do triều cho khu vực rộng khoảng 570km2, đồng thời tăng khả năng ứng phó biến đổi khí hậu cho khu vực nội đô TP.HCM.
Phạm vi hưởng lợi trải rộng trên nhiều khu vực trọng yếu như các phường Sài Gòn, Tân Định, Bến Thành, Cầu Ông Lãnh, Xóm Chiếu, Khánh Hội, Vĩnh Hội, Tân Thuận, Phú Thuận, Tân Mỹ, Tân Hưng, Chánh Hưng, Phú Định, Bình Đông cùng các xã Nhà Bè, Hiệp Phước, Tân Nhựt, Bình Chánh, Hưng Long và Bình Hưng.
Ngoài chức năng kiểm soát triều cường, công trình còn giúp điều tiết và hạ thấp mực nước trên hệ thống sông, kênh rạch, qua đó nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước mưa cho toàn bộ hệ thống thoát nước đô thị.
Dự án cũng hỗ trợ trữ nước khi xảy ra mưa lớn kết hợp triều cường, góp phần giảm áp lực cho mạng lưới cống thoát nước hiện hữu của TP.HCM.
Bên cạnh đó, hệ thống còn giúp hạn chế xâm nhập mặn vào khu vực nội đô khi triều dâng cao, cải thiện môi trường nước, chỉnh trang cảnh quan đô thị và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Đồng thời, đáp ứng yêu cầu giao thông thủy nội địa theo các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành của TP.HCM.
Trong bối cảnh TP.HCM chuẩn bị bước vào cao điểm mùa mưa kết hợp triều cường, việc siêu dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng tái tăng tốc thi công được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực ngập úng kéo dài nhiều năm cho khu vực trung tâm thành phố.
Kim Sáng