Dòng vốn ngoại gia tăng, thị trường tiến gần bước ngoặt nâng hạng
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu nhiều tác động từ các yếu tố địa chính trị, nhà đầu tư nước ngoài đang đối mặt không ít thách thức trong việc theo kịp tốc độ phát triển nhanh của nền kinh tế cũng như thị trường vốn Việt Nam. Ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường nước ngoài của Công ty Chứng khoán SSI cho rằng, sự vận động nhanh của thị trường khiến khối ngoại cần thêm thời gian thích nghi, đặc biệt khi các yếu tố mang tính cấu trúc đang thay đổi mạnh mẽ.
Ở chiều ngược lại, nhà đầu tư cá nhân trong nước dù duy trì mức độ tham gia cao và thể hiện sự gắn bó thông qua gia tăng giao dịch, nhưng có thể chưa đánh giá đầy đủ những chuyển biến mang tính nền tảng. Đây là những yếu tố được kỳ vọng sẽ tăng tốc rõ rệt khi Việt Nam tiến gần hơn tới việc được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell.
Dòng vốn ngoại gia tăng, thị trường tiến gần bước ngoặt nâng hạng (Ảnh minh họa: KT)
Sự quan tâm của các định chế tài chính toàn cầu đối với Việt Nam đang ngày càng rõ nét. Theo ông Thomas Nguyen, chỉ trong vài tháng gần đây, SSI đã liên tục làm việc với các nhà đầu tư và công ty môi giới tại những trung tâm tài chính lớn như New York, London, Singapore và Hong Kong. Đáng chú ý, các tổ chức như: Morgan Stanley, UBS và Barclays đang gia tăng mức độ tập trung vào thị trường Việt Nam, đồng thời chuẩn bị tham gia sâu hơn theo khung môi giới toàn cầu.
Dữ liệu thị trường cũng ghi nhận sự dịch chuyển đáng kể khi vai trò của nhà đầu tư tổ chức và khối ngoại ngày càng lớn. Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài đã tăng khoảng 50%, trong khi tỷ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức tăng từ 8% năm 2023 lên khoảng 13% hiện nay và có thể đạt ít nhất 20% trong vòng 24 tháng tới.
Tại SSI, số lượng tài khoản tổ chức mở mới tăng tới 52%, với phần lớn đến từ các định chế nước ngoài, đặc biệt là các tổ chức có trụ sở tại Hoa Kỳ. Xu hướng này không chỉ phản ánh kỳ vọng nâng hạng lên thị trường mới nổi mà còn gắn với các cải cách như áp dụng mã giao dịch điện tử và đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện ngày càng nhiều của các quỹ giao dịch định lượng cũng đang góp phần cải thiện thanh khoản, giảm biến động và nâng cao hiệu quả định giá.
“Cùng với tiến trình nâng hạng, thị trường có thể đón nhận khoảng 1,5 tỷ USD dòng vốn thụ động, đồng thời thu hút thêm 2–5 tỷ USD từ các quỹ chủ động trên toàn thế giới. Để đón đầu xu hướng này, SSI đã chuẩn bị năng lực giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (non-prefunding) lên tới khoảng 1,3 tỷ USD một điều kiện vận hành then chốt theo chuẩn quốc tế”, ông Thomas Nguyen kỳ vọng.
Mở rộng “vũ trụ đầu tư”, nâng cấp hạ tầng và nguồn cung hàng hóa
Theo đại diện SSI, quy mô “vũ trụ đầu tư” của thị trường mới nổi hiện lớn gấp khoảng 25 lần so với thị trường cận biên. Trao đổi với FTSE Russell cho thấy, hơn 100 tỷ USD đang được chỉ số hóa vào nhóm thị trường mới nổi, trong khi con số này gần như không đáng kể đối với thị trường cận biên. Điều này dẫn đến sự thay đổi trong cách tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế, khi họ không còn chỉ đặt câu hỏi về mức độ hấp dẫn của Việt Nam mà chuyển sang quan tâm liệu thị trường có đủ quy mô, thanh khoản và năng lực vận hành để hấp thụ dòng vốn lớn hay không.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai hệ thống giao dịch KRX tại HOSE được xem là bước tiến quan trọng, tạo nền tảng cho cơ chế đối tác bù trừ trung tâm, giao dịch trong ngày và các sản phẩm tài chính nâng cao. Tuy nhiên, theo ông Thomas Nguyen, cải thiện khả năng tiếp cận mới chỉ là điều kiện cần, trong khi điều kiện đủ nằm ở việc mở rộng và đa dạng hóa nguồn cung hàng hóa trên thị trường.
Nhu cầu huy động vốn của khối doanh nghiệp FDI ngày càng gia tăng, đòi hỏi khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn cùng năng lực quan hệ nhà đầu tư chuyên nghiệp. Trong khi đó, sự thiếu vắng các doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn đang là điểm nghẽn, nhất là khi đây lại là nhóm dẫn dắt tại các thị trường phát triển. Song song, việc đẩy nhanh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, gắn với IPO và niêm yết minh bạch, được kỳ vọng sẽ tạo cú hích lớn cho thị trường.
Quá trình này không chỉ bổ sung các cổ phiếu vốn hóa lớn, chất lượng cao mà còn góp phần nâng cao chuẩn mực quản trị, cải thiện minh bạch thông tin và hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Đồng thời, việc mở rộng danh mục tài sản đầu tư sẽ giúp thị trường gia tăng chiều sâu, nâng cao khả năng chống chịu và củng cố niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng dài hạn.
Cùng với đó, việc nâng giới hạn sở hữu nước ngoài đối với các ngành không liên quan đến an ninh, quốc phòng cũng được kỳ vọng sẽ cải thiện khả năng tiếp cận và thu hút dòng vốn dài hạn.
Thị trường tăng tốc về quy mô, kỳ vọng trở thành kênh dẫn vốn chủ lực
Quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiếp tục mở rộng nhanh chóng. Tính đến ngày 15/3, thị trường đã có 65 doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó 6 doanh nghiệp vượt mốc 10 tỷ USD, cùng với hơn 11,6 triệu tài khoản nhà đầu tư.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ không còn nhiều, thị trường chứng khoán được kỳ vọng sẽ đóng vai trò là kênh huy động vốn quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Theo đó, cần tập trung phát triển cả quy mô và tính đa dạng của hàng hóa trên thị trường, đẩy mạnh cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp lớn và có tiềm năng tăng trưởng tham gia thị trường.
Thị trường tăng tốc về quy mô, kỳ vọng trở thành kênh dẫn vốn chủ lực (Ảnh minh họa: KT)
Song song với việc mở rộng nguồn cung, việc phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững cũng được đặt ra, trong đó ưu tiên gia tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn dài hạn. Các định chế đầu tư chuyên nghiệp như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí cần tiếp tục được thúc đẩy, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thu hút nguồn vốn ngoại ổn định.
“Niềm tin của nhà đầu tư là yếu tố cốt lõi đối với sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán. Vì vậy, cần tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, giám sát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật nhằm đảm bảo thị trường vận hành công bằng, minh bạch”, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.
Với những chuyển biến đồng bộ từ chính sách, hạ tầng đến cấu trúc thị trường, giới đầu tư quốc tế đánh giá thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, nơi cơ hội không chỉ dừng lại ở tiềm năng mà đã dần trở nên rõ ràng và có thể hiện thực hóa ở quy mô lớn.
Diệp Diệp/VOV.VN