Tiếng kẻng vùng biên

3 giờ trướcBài gốc

Tiếng kẻng trong đêm

Đúng 19 giờ 30 phút mỗi tối, tiếng kẻng từ Trường phổ thông dân tộc bán trú (PTDTBT) tiểu học và THCS số 1 Dân Hóa lại vang lên giữa không gian yên tĩnh của núi rừng vùng biên. Âm thanh ấy theo sườn núi lan vào từng mái nhà nằm rải rác dưới chân đồi, trở thành tín hiệu quen thuộc báo hiệu giờ học buổi tối.

Ở xã Dân Hóa, hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Địa bàn rộng, nhiều bản ở xa trung tâm, đường sá đi lại cách trở. Có nơi, để đến được nhà dân phải vượt qua khe suối, men theo những con dốc quanh co. Cuộc sống còn nhiều khó khăn khiến việc học của con trẻ nhiều năm nay vẫn là điều khiến thầy cô và chính quyền địa phương trăn trở.

Trong nhiều gia đình, buổi tối thường gắn với sinh hoạt thường ngày. Không ít học sinh chưa có góc học tập riêng, ánh sáng học bài cũng chưa bảo đảm. Vì thế, việc duy trì nền nếp học tập buổi tối cho học sinh vùng cao không phải chuyện dễ.

Trong căn nhà nhỏ ở bản Y Leng, em Hồ Đinh Nữ Trà My, học sinh lớp 9A nhanh chóng mở sách vở sau khi tiếng kẻng vừa dứt. Chiếc bàn học kê sát vách gỗ, bên trên là ngọn đèn nhỏ đủ soi sáng từng trang vở. “Mỗi khi nghe tiếng kẻng học bài, em đều tự giác ngồi vào bàn học mà không cần bố mẹ hay thầy cô nhắc nhở”, Trà My nói.

Mô hình “Tiếng kẻng học bài” được Trường PTDTBT tiểu học và THCS số 1 Dân Hóa triển khai từ đầu năm 2026 - Ảnh: Q.N

Mẹ của Trà My, chị Hồ Thị Kheo cho biết, trước đây việc học buổi tối của con chưa thật sự đều đặn. Sau những giờ lao động, cả gia đình thường quây quần sinh hoạt nên con dễ bị phân tâm. Nhưng từ ngày có tiếng kẻng học bài, nếp sinh hoạt trong nhà cũng dần thay đổi.

“Nghe tiếng kẻng là biết đến giờ học rồi. Người lớn trong nhà cũng nói chuyện nhỏ lại để con tập trung học. Thấy con tự giác hơn, gia đình cũng yên tâm”, chị chia sẻ.

Không chỉ gia đình Trà My, nhiều hộ dân ở xã Dân Hóa cũng dần hình thành thói quen dành khoảng thời gian buổi tối cho con trẻ học tập. Những tiếng nhạc mở lớn hay tiếng tivi trong giờ học cũng bớt dần. Có gia đình còn dành dụm để mua thêm bàn ghế, đèn học cho con.

Trong nhiều căn nhà nhỏ vùng cao, góc học tập được kê lại gọn gàng bên cửa sổ hoặc sát vách gỗ. Ánh đèn học bài mỗi tối giờ đây đã trở thành hình ảnh quen thuộc ở nhiều bản làng vùng biên. Mô hình “Tiếng kẻng học bài” được Trường PTDTBT tiểu học và THCS số 1 Dân Hóa triển khai từ đầu năm 2026. Ban đầu, mô hình được thực hiện thí điểm tại bản Y Leng, sau đó mở rộng ra các bản Ba Loóc, Hà Nôông-Tà Rà, Ka Định, Tà Leng… Từ một hiệu lệnh đơn giản, tiếng kẻng học bài dần trở thành nhịp sinh hoạt quen thuộc của nhiều gia đình nơi đây.

Những ngôi nhà sáng đèn

Sau tiếng kẻng, ở nhiều bản làng, hình ảnh quen thuộc là những người thầy, người cô rời trường để xuống bản kiểm tra việc học của học sinh. Những con đường đất gập ghềnh, những đoạn phải lội qua khe suối giữa đêm tối đã trở thành chuyện quen thuộc với giáo viên vùng cao.

Gắn bó nhiều năm với học sinh vùng biên, thầy giáo Trần Mạnh Hùng hiểu khá rõ những thiếu thốn trong việc học buổi tối của các em. “Chúng tôi đến tận nhà để nắm bắt học lực của từng em, giúp các em củng cố kiến thức ngay tại nhà. Các em tiến bộ rõ rệt sau thời gian được thầy cô hướng dẫn thêm vào buổi tối”, thầy Hùng chia sẻ.

Thầy giáo Trần Mạnh Hùng kiểm tra góc học tập của học sinh ở bản Y Leng - Ảnh: Q.N

Ở bản Y Leng, hình ảnh giáo viên ngồi bên cạnh học sinh trong giờ học buổi tối giờ đã không còn xa lạ. Có em được hướng dẫn thêm môn Toán, có em được kèm đọc bài, luyện viết. Những buổi học đơn sơ trong căn nhà nhỏ giữa vùng cao đang giúp nhiều học sinh thêm tự tin khi đến lớp.

Ông Nguyễn Văn Chương, Hiệu trưởng Trường PTDTBT tiểu học và THCS số 1 Dân Hóa cho biết, điều khó nhất khi triển khai mô hình là thay đổi nhận thức của phụ huynh về việc học của con em mình. Nhiều gia đình trước đây chưa thật sự quan tâm đến giờ học buổi tối của con trẻ, một số gia đình vẫn mở nhạc lớn hoặc bật tivi trong giờ học.

Sau hơn một tháng triển khai, nhiều chuyển biến tích cực đã xuất hiện ở các bản làng. Tình trạng học sinh tụ tập, đi chơi buổi tối giảm rõ rệt; số em xem điện thoại, tivi trong giờ học cũng ít hơn trước. “Điều chúng tôi mong nhất là các em hình thành được thói quen tự học. Khi việc học trở thành nền nếp hằng ngày thì các em sẽ có thêm cơ hội để vươn lên”, ông Chương nói.

Cùng với nhà trường, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể ở cơ sở cũng tham gia duy trì phong trào. Hội Khuyến học, Đoàn Thanh niên, các chi bộ bản thường xuyên đến từng hộ gia đình để vận động, nhắc nhở phụ huynh quan tâm đến việc học của con em.

Ông Phạm Văn Bắc, Phó Chủ tịch UBND xã Dân Hóa chia sẻ: “Điều dễ nhận thấy nhất sau thời gian triển khai là không khí học tập ở nhiều bản làng đã thay đổi rõ hơn. Nếu như trước đây, vào buổi tối vẫn còn tình trạng học sinh tụ tập chơi hoặc xem điện thoại thì nay nhiều em đã chủ động ngồi vào bàn học khi tiếng kẻng vang lên. Điều mừng nhất là phụ huynh bắt đầu đồng hành với con em nhiều hơn. Tới đây, địa phương sẽ tiếp tục duy trì và nhân rộng mô hình để tạo nền nếp học tập lâu dài cho học sinh vùng biên”.

Trong những đêm yên tĩnh nơi vùng biên Dân Hóa, tiếng kẻng học bài vẫn đều đặn vang lên từ sân trường nhỏ giữa núi rừng. Sau âm thanh quen thuộc ấy, ánh đèn học tập lại sáng lên trong nhiều ngôi nhà nằm ven núi, giữa các bản làng xa trung tâm. Từ những góc học tập còn đơn sơ, thói quen tự học đang dần hình thành, cùng với những ước mơ của học sinh vùng cao được vun đắp qua từng đêm.

Quang Ngọc

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/giao-duc/202605/tieng-keng-vung-bien-01d6265/